CRITIC/Independent expert: The Prime Minister is lying, the government's performance is not very good, but excellent!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

Criteria/ How the new property tax bill and benefits for first homes will be calculated!

2026-07-12 09:22:45Biznes SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

A new building tax is expected to be implemented from 2029, which will change the calculation formula for the obligation and its rates.

The General Directorate of Wealth Tax explains to "Monitor" in detail the new calculation formula, the method of property valuation and the protective mechanisms provided for in the draft law.

According to her, the draft law not only brings an increase in taxation rates, but changes the entire way of valuing properties, moving from the current system based on fiscal prices towards a model that approaches market value.

For the first time, facilities are provided for the first home, while the taxable base is also expanded to include categories of property that have not been taxed to date, such as agricultural land or plots.

First, what changes is the draft law on real estate taxation expected to bring? What are the categories of properties that will be included?

The draft law "On Immovable Property Tax " aims to create a new and consolidated framework for the administration of property tax in the Republic of Albania, by unifying the rules for its calculation and collection.

The draft law aims to completely modernize the real estate taxation system in Albania, moving towards a unified system, where both buildings and land will be taxed on the basis of a value close to their market value.

The draft law also provides protection mechanisms for low-income families and individuals, clearer rules for notification, appeal and reimbursement of tax liabilities, as well as the publication of a wide range of information for taxpayers.

One of the most important changes in the draft law is related to the expansion of the tax base. Currently, the tax base includes only buildings, land and agricultural land. As a result, a significant number of immovable assets, such as meadows, pastures, forest plots or lands classified in other cadastral categories, are not taxed.

The draft law expands the tax base to include these categories of real estate. The goal is to treat all categories of real estate equally and to ensure a more complete and fairer tax base.

It defines six categories of taxation:

agricultural-livestock land;

forest land;

land, plot of land;

land for other uses;

residential building;

building for economic activity.

Paralelisht, projektligji standardizon proceset e administrimit të taksës, qartëson dhe optimizon një sërë aspektesh që lidhen me administrimin e saj, forcon mekanizmat për mbledhjen e detyrimeve të papaguara dhe rrit mbështetjen teknike nga niveli qendror, me synimin për të ulur kostot e administrimit dhe për të garantuar një administrim më të barabartë, më efektiv dhe më të unifikuar të taksës mbi pasurinë.

Në mënyrë të përmbledhur mund të theksojmë se qëllimi i këtij projektligji nuk është të krijojë lehtësi të përkohshme, por të vendosë një mekanizëm të qëndrueshëm, që balancon kalimin drejt një sistemi të bazuar në vlerën e vlerësuar me mbrojtjen e banesës së parë.

Kjo garanton që modernizimi i sistemit të taksimit të mos përkthehet automatikisht në një rritje të barrës tatimore për shumicën e familjeve.

Çfarë parashikon formula e re? Si do të llogaritet detyrimi për taksën e banesës? Cili është kriteri kryesor për të aplikuar zbritjen 50% të vlerës së banesës së parë? Si do të funksionojë pragu maksimal i zbritjes sipas kategorive të bashkive?

Formula bazë e llogaritjes së taksës është e njëjtë për të gjitha pasuritë: vlera e taksueshme e pasurisë shumëzohet me shkallën e taksës së miratuar nga këshilli bashkiak për kategorinë përkatëse.

Një nga risitë më të rëndësishme të projektligjit lidhet me trajtimin e banesës së parë. Për herë të parë, parashikohet aplikimi i një zbritje nga vlera e banesës së parë në masën 50%, e cila në çdo rast nuk mund të tejkalojë pragun maksimal të zbritjes të përcaktuar për bashkinë ku ndodhet ajo banesë.

Thënë ndryshe, një pjesë e vlerës së banesës së parë përjashtohet nga taksimi. Për banesat me vlerë të ulët dhe mesatare (deri në dyfishin e pragut të zbritjes), taksa do të llogaritet vetëm mbi gjysmën e vlerës së banesës, duke bërë që pronari apo poseduesi i saj të paguajë gjysmën e taksës që do të paguante pa këtë lehtësi.

Ndërsa për banesat me vlerë më të lartë, do të përjashtohet nga taksimi vetëm pjesa e vlerës së banesës që korrespondon me pragun e zbritjes dhe taksa llogaritet mbi pjesën e vlerës që tejkalon këtë prag.

Pragjet maksimale të zbritjes janë diferencuar sipas kategorive të bashkive, duke reflektuar ndryshimet që ekzistojnë në tregun e pasurive të paluajtshme në zona të ndryshme të vendit.

Duhet mbajtur në konsideratë se zbritja mund të përfitohet vetëm për një banesë. Nëse individi zotëron vetëm një banesë, atëherë zbritja aplikohet automatikisht. Në rastet kur zotërohet më shumë se një banesë, individi duhet të vetëdeklarojë se cilën prej tyre do të konsiderojë si banesë të parë për efekt të përfitimit të kësaj norme të lehtësuar.

Po banesat e dyta, aplikohet formula për zbritjen 50% të vlerës së banesës?

Projektligji parashikon që zbritja për banesën e parë të zbatohet vetëm për një banesë të individit, pavarësisht numrit të banesave që ai ka në pronësi ose posedim.

Nëse një individ zotëron dy ose më shumë banesa, ai ka të drejtë të përfitojë zbritjen vetëm për banesën që deklaron si banesë të parë. Për banesat e tjera nuk zbatohet kjo lehtësi dhe taksa llogaritet mbi bazën e vlerës së tyre të plotë të taksueshme.

Metodologjia në fuqi e llogarit detyrimin sipas çmimeve fiskale. Si e parashikon llogaritjen e vlerës së pronës projektligji i ri? Pra si do të përcaktohet baza (vlera e pronës) për llogaritjen e taksës?

Projektligji parashikon që një nga komponentët kryesorë për llogaritjen e taksës të jetë vlera e vlerësuar e pasurisë, e cila do të pasqyrojë vlerën e përafërt të tregut të asaj pasurie.

Në praktikë, për shumicën dërrmuese të pronave, kjo vlerë do të llogaritet duke përdorur hartat e vlerës dhe çmimet e referencës, të cilat hartohen nga Autoriteti Vlerësues në Agjencinë Shtetërore të Kadastrës, bazuar në analizën e tregut të pasurive të paluajtshme, të dhënat e transaksioneve dhe standardet ndërkombëtare të vlerësimit.

Për të siguruar vlera sa më të sakta të pasurive, nuk do të merret në konsideratë vetëm vendndodhja e tyre, e reflektuar përmes çmimit të referencës së zonës së vlerës ku ato ndodhen. Formula e përcaktimit të vlerës së vlerësuar do të përfshijë edhe faktorë të tjerë vlere, si përdorimi, vjetërsia dhe karakteristika të tjera që ndikojnë në vlerën e pasurisë.

Qëllimi është që taksa të bazohet në vlera të vlerësuara që pasqyrojnë, në masën më të madhe të mundshme, vlerat e tregut të pasurive të paluajtshme.

A mund të sillni një shembull konkret të llogaritjes së detyrimit sipas formulës së re?

Llogaritja e detyrimit do të kryhet automatikisht nga Sistemi Informatik i Kadastrës Fiskale (SIKF), duke zbatuar formulën e parashikuar në ligj.

Për çdo pasuri, sistemi do të marrë në konsideratë:

vlerën e vlerësuar të pasurisë;

zbritjet e aplikueshme sipas ligjit, përfshirë zbritjen për banesën e parë kur plotësohen kushtet;

dhe shkallën e zbatueshme të taksës për kategorinë përkatëse.

Mbi bazën e këtyre elementeve, sistemi do të llogarisë automatikisht detyrimin tatimor dhe do të gjenerojë njoftimin përkatës të vlerësimit të taksës.

Për shkak se vlera e taksueshme, shkallët e taksës dhe zbritjet mund të ndryshojnë nga një rast në tjetrin dhe nga një bashki në tjetrën, detyrimi për secilën pasuri do të përcaktohet individualisht nga sistemi në përputhje me rregullat e përcaktuara në ligj.

Po për kategoritë e tjera të pronave, si do të llogaritet detyrimi?

Parimi i llogaritjes është i njëjtë për të gjitha kategoritë e pasurive të paluajtshme që i nënshtrohen taksimit.

Detyrimi tatimor përcaktohet duke shumëzuar vlerën e taksueshme të pasurisë me shkallën e zbatueshme të taksës.

The draft law also provides for special rules for certain categories of assets. For example, for parcels, a transitional measure is provided, according to which, in the first two years of the tax implementation, an amount equal to 50% of its value before calculating the tax liability is deducted from the assessed value of the parcel subject to taxation. / Monitor


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×