ZHYTJA E PALLATEVE TË ALABARIT / Kompania: Gjithçka normale, katet e para do kthehen në parkimenëntokësore!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

Two grandsons of Aleksandër Moisiu honored

2026-03-09 17:50:45Aktualitet SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
Two grandsons of Aleksandër Moisiu honored

The "Aleksandër Moisiu" University in Durrës held the solemn ceremony of awarding the title "Doctor Honoris Causa" to philanthropists and thinkers with Albanian roots, brothers Nicolas Berggruen and Olivier Berggruen, grandsons of the great European theater actor Aleksandër Moisiu, whose name the university bears.

The ceremony held in Durrës was attended by representatives of the academic community, local authorities and students.

Prime Minister Edi Rama also attended the ceremony. He gave a long speech in which he said that the two Berggruen brothers convey the valuable message that the most powerful legacy is the continued capacity to build bridges between peoples and cultures. 

"Congratulations on this honor and truly thank you for reminding us that the most powerful legacy we can receive and the most valuable legacy we can pass on is neither wealth nor power, but it is the continuous capacity to interact with others. It is the capacity to build bridges between peoples and cultures. It is the capacity to allow ideas to move forward by making this possible and above all to celebrate for humanity itself this temporary time that we have been given as a fortune to spend in this world," said Rama.

The title "Doctor Honoris Causa" was awarded to Nicolas Berggruen for his outstanding contributions to philosophical, political and social thought, as well as for his role in promoting global dialogue through the Berggruen Institute.

Meanwhile, Olivier Berggruen was honored for his significant contribution to the history and curation of modern art, through studies and exhibitions dedicated to great figures of art.

Prime Minister Edi Rama's speech:

First of all, I owe you all an apology, not only for being late, but also for waiting for me and I'm sure that not all of you were happy to wait for me. It's normal, in fact, because this city has a vibrant community with many opinions. So, I apologize to everyone, but in the meantime, I feel truly honored to be here, not just because I have to say these words, but because we are here and we have come to celebrate the legacy of a very special person, very special, so esteemed Rector, esteemed Mayor, esteemed members of the academic community, esteemed students, esteemed Nikolas and Olivier.

Let me start my speech with, I don't know what to call it, but I would like to tell you a little paradox of my childhood or perhaps a coincidence of my childhood; Olivier once said that when he and his brother Nicolas were children, they were not allowed to visit their father's gallery. This was because their father was of the opinion that the gallery was not a place for children to play.

Por e dini se çfarë? Fëmijëria ime në një farë mënyrë ka qenë shumë e ngjashme sepse babai im besonte se atelieja e tij, nuk ishte kënd lojërash për fëmijët. Kështu që, më lejohej që të hyja në atelienë e babait tim, në studion e babai tim shumë rrallë, shumë pak herë, kur ftohej dhe nëna ime që të shihte një skulpturë të përfunduar.

Dhe pikërisht aty, në një nga këto raste të pakta, kur unë kam qenë vërtetë fëmijë i vogël, aty pikërisht u përballa për herë të parë me fytyrën e të madhit, e gjyshit tuaj të madh, e gjyshit të këtyre dy zotërinjve të nderuar, vetë Aleksandër Moisiut.  As unë e askush tjetër, nga brezi ynë, nuk e kemi takuar ndonjëherë për së gjalli Aleksandër Moisiu, por ajo që unë pashë si fillim, ishte një statujë, një skulpturë prej balte të cilën babai im po e punonte me shumë përkushtim, me durimin për të kapur një personalitet më të madh se vetë jeta dhe se vetë materiali, i cili kishte lindur në Shqipëri, por që lulëzoi në Vjenë.

Unë kam qenë shumë i vogël, shumë i vogël për të mbajtur mend shumë gjëra, por ama mund t’ju them që me një pothuajse fotografi bardhë e zi mund të shihni një fëmijë të vogël, i cili u trondit, u prek, u frikësua, por edhe u mrekullua nga kjo statujë, nga fytyra e këtij personit të cilin babai im e donte aq shumë dhe me të cilën merrej shumë shpesh dhe aq shpesh, sa në fakt, e ktheu edhe në portret, në baltë, në bronz, me dru, gjithashtu me mermer.

Ishte në fakt fytyra që ai preferonte më shumë dhe e kuptoj edhe përse, sepse është një fytyrë shumë ekspresive. Kështu që, kjo fytyrë e formësuar nga babai im në atë skulpturë u bë edhe formati im për më pas, pra mendimin që do të kisha unë më pas, se si duhet të dukej një aktor. Dhe prandaj zakonisht, për shembull, nuk më pëlqenin aktorët e realizmit socialistë, pasi ata nuk kishin këtë peshë tragjike, fytyrën e Aleksandër Moisiut dhe kur ndokush i përafrohej asaj fytyrë, pra fytyrës së tij, mua më pëlqente.

Më pas erdhi zëri i tij, zëri i tij në një mënyrë të vjetër, një zë i mrekullueshëm. Dhe ky ishte për ne, Aleksandër Moisiu, statuja, fytyra, zëri, por më shumë sesa aq, ai ishte edhe përfaqësuesi më i mrekullueshëm dhe mbresëlënës i një njeriu që e tejkaloi origjinën e tij, por pa e braktisur atë, e kapërceu pra origjinën e tij, pa e braktisur atë.

E një njeriu që u bë ikonë europiane e teatrit, duke mbetur i lidhur me vendin prej nga vinte dhe sot ne jemi mbledhur në këtë universitet, i cili me krenari mban emrin e tij. Për të mirëpritur dy individë, të cilët janë këtu sot me ne, por të cilët janë pasardhësit e tij dhe në mënyrën e vet secili prej tyre vazhdojnë në të njëjtën rrugëtim, pra janë diku ndërkohë që edhe i përkasin dikujt tjetër.

Nicolasi dhe meqë ra fjala, do më duhet t’jua them këtë gjë, por dëgjova për herë të parë një tip miti, që në fakt, përmes një miti që nuk ishte mit i bazuar në lajme të rreme, por në realitet, sepse Nicolasin ma prezantuan si emër, si një miliarder pa shtëpi. Pra, ishte miliarder, por nuk kishte shtëpi, flinte nga njëri hotel në tjetrin, një gjë të cilën e kam bërë edhe unë derisa u martova, kur u martova një herë e mirë. Sepse ideja ime fillestare ishte që unë jam shtëpia ime, unë mund të shkoj ku të dua me veten time, unë po të kem shtëpi, jam pothuajse i burgosur në atë vend. Nuk e di nëse Nicolas i dashur tashmë ke shtëpi, por dëgjova pra mitin e Nicolasit dhe dëgjova për shumë e shumë gjëra për të, për këtë njeri dhe gjërat të cilat ne i njohim këtu sot, si të tuat, jo vetëm për mbiemrin, që për emrin e dytë më falni që ai ka, por edhe për atë që ai përfaqëson.

Një nga gjërat që dëshiroj të kujtoj këtu me ju sot është një gjë që ai ka thënë, “ç’të bën ty unik, përvojat e tua, transformimi yt, origjina jote, mos i harro ato kurrë”.

Është një fjali që mund të ishte thënë lehtësisht edhe nga vetë gjyshi i tyre, sepse të kujtosh origjinën tënde nuk është akt nostalgjie. Madje, unë besoj që nuk është as edhe një akt kur ti në mënyrë formale shpreh identitetin tënd. Por mbi të gjitha, është edhe një torturë e vet shpirtit, ndërkohë që formësohet së bashku dhe gërshetohet së bashku me identitetin tënd, me pikëpyetjet që ti ke  – “nga vij”, “kush jam unë” dhe siç e tha vetë Nicolas, formësohet edhe nga kultura. Idetë, dija, arti dhe ndërtimi i komuniteteve krijuan qytetërimin njerëzor, kulturat tona janë vargu ynë i dytë i ADN-së. Pra duke qëndruar sot këtu me privilegjin që kam për të thënë pak fjalë për të dhe të jem përballë vetë atij dhe të vëllait, pra në këtë universitet, i cili mban emrin e gjyshit të tyre, mund të them që fjalët e tij, marrin pothuajse një kuptim poetik.

Ai thotë kultura udhëton përmes brezave, ndonjëherë përmes librave, ndonjëherë përmes institucioneve, ndonjëherë përmes kujtesës dhe ndonjëherë përmes personave që mbajnë trashëgiminë e heshtur të kureshtjes dhe të imagjinatës.

Titulli “Doctor Honoris Causa” i jepet Nicolas Berggruen, në shenjë njohjeje për kontributet e tij të jashtëzakonshme ndërkombëtare, për mendimin filozofik, politik dhe shoqëror, si edhe për angazhimin e tij të vazhdueshëm në promovimin e dialogut global, udhëheqjes etike dhe zhvillimit të qëndrueshëm.

Përmes Institutit Berggruen, të cilin ai e ka themeluar dhe e drejton, Nicolas ka krijuar një forum të gjallë idesh me qendra nga Los Angeles dhe Pekini, apo Venecia. Pra, erdhi deri në Venecia, po nuk kaloi detin atë që kanë bërë të tjerë që kanë ardhur këtu për të gjetur frymëzim, por ndoshta do të vijë.

I hope, I hope it will come and of course, of course on the new campus, we will have a wonderful place for your institute, just come, because this institute is wonderful. It has brought together some of the most influential minds of our time to reflect on the profound transformations that are shaping the human condition, such as the challenges we face, climate change, technological revolutions or even the crisis of democratic governance.

The title “Doctor Honoris Causa” is also awarded to Olivier Berggruen in recognition of his extraordinary contribution to the field of art, art history, and his role in connecting the heritage of classical art with the spirit of the contemporary world. An art historian educated in Paris and London, Olivier has dedicated his life to the study and curation of the artistic revolutions that shaped modernity from Pablo Picasso to Francis Bacon. Through his exhibitions, his writings, and his work as a curator in major institutions from Frankfurt to Rome, from Paris to Washington and beyond, Olivier has explored how artists at the beginning of the 20th century achieved something extraordinary.

They created a new language of art, seemingly rejecting the traditions that preceded them, but in fact simply absorbing them, that DNA of tradition, as Nicolas might say.

So, it is very significant that today's ceremony actually connects entire generations by an invisible but powerful thread, a grandfather who became one of Europe's greatest actors, two grandsons who in different fields continue to explore the deepest questions of creativity and human responsibility, and a university that bears the name of their grandfather, that grandfather, that is, while shaping the minds of future generations and embracing his two grandsons. Isn't that beautiful?

Congratulations on this honor and thank you for reminding us that the most powerful legacy we can receive, as well as the most valuable legacy we can pass on, is neither wealth nor power, but rather the ongoing capacity to interact with others.

It is the capacity to build bridges between peoples and cultures, it is the capacity to allow ideas to pass, to move forward by making this possible, and above all to celebrate for humanity itself this temporary time that has been given to us, as a fortune to spend in this world.


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×