The government forgave illegal builders over 2 million euros in fees!

2024-04-03 15:27:01Fokus SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
Edi Rama

In the autumn of 2022, when he presented his government's decision to confiscate unauthorized additions to the towers of Tirana, Prime Minister Edi Rama warned the builders that "they will pay dearly for breaking the law ".

He also promised that the confiscated buildings would be used for social purposes or fill the state coffers after being sold at market prices.

But a year and a half later, documents obtained by BIRN show that the government not only returned the buildings to the violators at prices 10 times lower than market value, but amnestied them from tax obligations for new building permits. constructions in a value that is calculated at almost 2 million euros.

According to the contracts that the Ministry of Finance signed with the builders in August of last year, the latter are enabled to obtain new construction permits to then normally sell the additions built in violation of the law.

But in this process, builders are exempted from application fees for development and construction permits, certificate of use, insurance policies, payments for cadastral services as well as payment of infrastructure impact tax.

In the seven confiscated buildings in Tirana, it turned out that 21,404 square meters of additions had been built without permission.

BIRN calculated that according to the contract signed with the Ministry of Finance, the construction companies were forgiven a total of fiscal obligations in an amount ranging from 1.8 million euros to 2.2 million euros.

Jorida Tabaku, deputy of the Democratic Party in the opposition, accuses the government that the scheme used in this case is premeditated, unconstitutional and violates equality before the law.

"Their exemption from taxes is even more severe. This was first done with forethought," Tabaku told BIRN.

Double standards have also worried the business community.

"For us who are totally regular, it's not that we are worried about the prices, but only that we got a stain from those totally dishonest builders," said Latif Miha, vice president of the Builders Association.

Asked by BIRN about the reasons why those who had built without permission avoided the fiscal obligations for these constructions, the Minister of Finance, Ervin Mete told BIRN through a message that these practices had happened "before I came to the ministry".

Officially, the finance ministry told BIRN that the contract was based on the law, but did not respond to the question of why unlicensed builders were being treated preferentially.

Favors for illegality

Qeveria e kryeministrit Edi Rama vendosi të konfiskojë për interes publik pallatet e ndërtuara pa leje përmes një vendimi të miratuar në shtator të vitit 2022. Me pretendimin se do t'i administronte pallatet e konfiskuara, parlamenti miratoi në verën e vitit 2023 edhe ligjin përkatës të pagëzuar me emrin e gjatë: “Për administrimin e objekteve të konfiskuara si ndërtime pa leje me qëllim përdorimin e tyre për interes publik apo strehim social si dhe zbutjen e pasojave sociale të shkaktuara”.

Megjithatë, ligji që përmend strehimin social dhe interesin publik, duket se po përdoret për t'u falur ndërtuesve të paligjshëm edhe detyrimet fiskale.

Konkretisht, kontratat mes kompanive ndërtuese të kapura në shkelje të lejeve të ndërtimit dhe ministrisë së Financave, të nënshkruara në gusht 2023, referohen në nenin 30 të tij për të siguruar që kompanitë nuk do paguanin detyrime për lejet e reja që legalizojnë shtesat pa leje.

Neni i titulluar “Përjashtime fiskale”, nuk përmend në fakt ndërtuesit dhe as blerësit e këtyre pronave, por lejon që autoriteti publik që bën administrimit e objekteve të konfiskuar të “përjashtohet nga të gjitha tarifat” përfshi aplikimin për leje zhvillimi/ndërtimi, certifikatat e përdorimit, polica e sigurimit, pagesat për shërbimet kadastrale, si dhe nga pagesa e taksës së ndikimit në infrastrukturë.

Ndërkohë, përmes kontratës mes Ministrisë së Financave dhe ndërtuesve, këto të drejta u kalohen automatikisht këtyre të fundit. Në nenin 3 të kontratës, në pikën 3.4 parashikohet se “referuar dispozitave të nenit 28, 29 dhe 30 të “Ligjit me nr 66/2023”, kompanitë përjashtohen nga një listë e gjatë me detyrime.

Zef Preçi, drejtor ekzekutiv i Qendrës Shqiptare për Kërkime Ekonomike, ngre dyshime se vendimi i qeverisë u miratua për të favorizuar një grup ndërtuesish me probleme.

“Unë e shof si një copë të zezë të qepur më pe të bardhë. E shoh si një shërbim që elita qeverisëse i bën komunitetit të biznesit,” tha Preçi për BIRN.

“Në vend që t'i ndëshkojnë shkelësit, hartohen të tilla akte që nuk i shërbejnë interesit publik për të cilin janë marrë”, shtoi ai.

Edhe përfaqësuesit e Shoqatës së Ndërtuesve vlerësojnë se biznesmenët që shkelën ligjin u favorizuan nga shteti.

“Tek e para, nuk është që ne ndërtuesve të tjerë na sjellin ndonjë problem, por problemi është që dëmi i shkaktohet shtetit që i favorizoi. Shkurt muhabeti i favorizoi shteti dhe më gjatë s'di të të them,” tha Miha nga shoqata e Ndërtuesve përmes një mesazhi në Whatsapp.

Precedenti për të ardhmen

Përfituesit e kësaj “amnistie” i përkasin një grupi ndëtuesish, godinat e të cilëve u konfiskuan në vjeshtën e vitit 2022 me vendim të Këshillit Kombëtar të Territorit, pasi kishin shkelur lejet e ndërtimit me disa mijëra metra katrorë.

Që prej fillimit akti i qeverisë, një VKM dhe më pas legjislacioni që pasoi, u cilësuan nga opozita dhe ekspertë si një përpjekje për t'i amnistuar këta ndërtues, që nga ana tjetër ishin nën hetim nga prokuroria për shkeljet e ligjit.

In February of this year, the Prosecutor's Office of Tirana filed charges of illegal construction against the companies Salillar i and Arb&Trans-2010 and the managers of these companies, including the former administrator of the Salillari company, Lulzim Sallillari.

Even the architect Doriana Musai says that the act is rushed and taken only to favor a few companies. She says that apart from the forgiveness of millions of euros in taxes, the established precedent is dangerous.

"The regulations created Ad Hoc for the legalization of constructions and additions without permission, in addition to producing unequal conditions for citizens before the law, have brought zero results in the "punishment" of this illegal construction model, creating a dangerous precedent for the future ,” said Musa.

She also added that the low price that was used to resell these buildings and the entire procedure followed resembles an amnesty, which, contrary to what is claimed by the government, will lead to an increase in illegal constructions.

"With the amnesty, the government created suitable conditions for investors to exceed the law, the plan and the rules and again come out with a profit. So this top-down formula is seen to stimulate illegality instead of stopping it,” says Musai.

Even Jorida Tabaku, an opposition deputy in the parliament, says that this law and the way it is being implemented will lead to an increase in informality. 

"Besides the fact that they violate equality before the law, tax exemptions in this case are very harmful, as they encourage informality and illegality," said Tabaku.

She also added that this promotion of illegality has happened to a select group of builders and does not apply to the common citizen or even normal builders.

Video