The Constitutional Court overturns the opposition for Butrint: the State retains ownership and indirect administration

2024-04-24 18:37:20Aktualitet SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
Illustrative photo: Constitutional Court / Butrint National Park

The Constitutional Court has dismissed the opposition's request for the annulment of the agreement of the Albanian government with the AADF foundation for the management of Butrint National Park.

The Constitutional Court dismissed all the claims of the opposition, such as the concern about financial control, the claim for the violation of the principle of separation of powers and local autonomy, but also the claim that the Albanian state should be the one to have the role of preservation, protection and conservation of cultural heritage.

Regarding this claim, the Constitutional Court clarifies that Butrint National Park continues to remain owned by the state, albeit with indirect administration through AADF.

Full decision:

The Constitutional Court of the Republic of Albania considered the request of no less than one fifth of the deputies of the Assembly of Albania, with the object of repealing the law no. 50/2022, dated 23.05.2022 "On the approval of the agreement for the administration of sub-areas of cultural heritage and cultural landscape, part of the Butrint National Park, between the Ministry of Culture and the Foundation for the Management of Butrint", as incompatible with the Constitution of the Republic of Albania, as well as the suspension of its implementation until the entry into force of the decision of this Court.

The court, after considering in advance the issue of its jurisdiction, came to the conclusion that it has jurisdiction to review the approving law no. 50/2022, in terms of Article 131, point 1, letter "a", of the Constitution. Regarding the agreement for the administration of the Butrint National Park between the Ministry of Culture and the Foundation for the Management of Butrint, despite the non-normative nature of this act, The court accepted its jurisdiction to review it. In this regard, the Court took into account not only that this act has formal legal status due to the approval by the Assembly, but also the constitutional nature of the claims raised by the petitioner, which it considered as determining the constitutional jurisdiction.

Regarding the claims presented by the applicant, the Court assessed:

For the claim of violation of the principle of legality, based on Article 118 of the Constitution, due to the granting of the AADF strategic partner charter with a by-law, the Court assessed that it has no jurisdiction ratione materiae due to the individual nature of this act.

Për pretendimin për cenimin e parimit tëkontrollit të financave publikeGjykata vlerësoi seështë haptazi i pabazuar, pasi bazuar në aktet e administruara dhe qëndrimet e palëve në gjykim ajo arriti në përfundimin se nuk vihet në diskutim ushtrimi i kompetencës së KLSH-së për të kontrolluar financat publike, pavarësisht llojit të entitetit qëi administron ato.

Për pretendimin për cenimin e parimit të ndarjes së pushteteve dhe të autonomisëvendore, Gjykata vlerësoi se argumentet e paraqitura kanë të bëjnë me përplasje mes akteve ligjore në fuqi, për rrjedhojë nuk bëjnëpjesë në juridiksionin kushtetues.

Gjykata mori në shqyrtim në themel vetëm pretendimet për cenimin e identitetit kombëtar dhe të trashëgimisë kulturore të lidhur me parimin e shtetit të së drejtës dhe të hierarkisë së akteve ligjore.

Këto pretendime të kërkuesit janë mbështetur në Konventën e Parisit, sipas së cilës shteti duhet të ruajë rolin e tij parësor për mbrojtjen dhe konservimin epasurisë së trashëgimisë kulturore, kjo e parë edhe në këndvështrimin se Parku Kombëtar i Butrintit bën pjesëjo vetëm nëtrashëgiminë kuturore kombëtare, për rrjedhojë është pjesë e identitetit kombëtar, por edhe në fondin e pasurisë së trashëgimisë botërore të UNESCO-s. 

Gjykata vlerësoi se pavarësisht transferimit të kompetencave me natyrë administrative (menaxhuese) tek Fondacioni për Menaxhimin e Butrintit, shteti vijon të ruajë atributet e tij sovrane për sa kohë që ruan pronësinë mbi këtë pasuri ashtu edhe administrimin indirekt, në përputhje me standardet dhe parimet kushtetuese.

Ndërkohë, Gjykata, për të arritur në përfundimin nëse kompetencat e Fondacionit sipas marrëveshjes bien ndesh me detyrimin konventor për ruajtjen e rolit parësor të shtetit në administrimin e pasurisësë trashëgimisë kulturore kombëtare, e parë kjo në këndvështrimin e ruajtjes dhe konservimit, vlerësoi semarrëveshja, në tërësinëe saj, ka krijuar mekanizma garantues,pasi:

i)                    së pari, Fondacionit i përket vetëm administrimi izakonshëm i pasurisë, ndërkohë që çdo veprimtari që kalon kufijtë e administrimit të zakonshëm dhe lidhet me ndërhyrjet ruajtëse dhe mbrojtëse nëkëtë pasuri i përket shtetit;

ii)                  së dyti, çdo akt i Fondacionit është subjekti kontrollit të drejtpërdrejtë të organeve shtetërore sipas fushës së kompetencës të përcaktuar me ligj. Më konkretisht, Fondacioni nuk përjashtohet nga përmbushja e çdo detyrimi ligjor që ka sipas legjislacionitçdo entitet tjetër shtetëror apo publik, siç janëmarrja e lejeve ose licencave përkatësenga autoritetet kompetente për fillimin e punimeve ndërtimore apo ndërhyrjet ruajtëse dhe mbrojtëse në këtë pasuri, sipas marrëveshjes;

iii)                së treti, marrëveshja përcakton, gjithashtu, detyrimin e Fondacionit për të raportuar në mënyrë periodike për gjendjen e konservimit të pasurisë kulturore, ndërkohë që ministria ngre bordin e monitorimit, i cili mund të ushtrojë kontroll në vend për vlerësimin e gjendjes sëkonservimit të pasurisë.

In conclusion, for the above, the Court, by majority vote, decided to reject the request.


Video