ZHYTJA E PALLATEVE TË ALABARIT / Kompania: Gjithçka normale, katet e para do kthehen në parkimenëntokësore!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

The new conditions for abortion and "in vitro" births, the draft law on "Sexual and Reproductive Health" is clarified

2024-04-24 11:54:11Aktualitet SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

The Ministry of Health has drawn up a draft law, which paves the way for allowing abortion even for minors aged 16.

According to the draft law, minors 16 years of age and older have the right to decide on termination of pregnancy even without their parents' knowledge.

The purpose of this law is to guarantee the sexual and reproductive rights of individuals in the Republic of Albania, the provision of quality and comprehensive health services.

Part of the draft law

Voluntary termination of pregnancy is carried out according to approved protocols.

The decision to terminate the pregnancy is made at least 3 days after receiving the information. In the event that the period of 3 days leads to exceeding the deadlines established in this law, the doctor may decide that this deadline is not respected.

 Voluntary termination of pregnancy can be carried out within the first fourteen weeks of pregnancy, at the request of the pregnant woman and must meet the following requirements:

a) To be performed by a specialist obstetrician-gynecologist. 
b) To be performed with the express written consent of the pregnant woman.
c) To be carried out with the consent of the parent or legal guardian for minors under the age of 16. 
ç) Unmarried minors over the age of 16 can give their own consent to the voluntary termination of pregnancy, but at least one of the parents or the legal guardian must be informed of her decision. This notification will not be carried out if the minor has convincing reasons that the notification will lead to a clear risk of domestic violence, threats, coercion, abuse or abandonment.

The Minister of Health Albana Koçiu said today through a post on Facebook that the draft law "On sexual and reproductive health" comes with a series of health and social policies that will have an impact on improving sexual health, especially for young people and teenagers.

The minister said that the law, submitted for public consultation, helps to absorb and further reflect the opinions of interest groups, health professionals, non-profit organizations, those of civil society, which are engaged in sexual and reproductive health issues. of the rights of young people and teenagers, women, etc.

FULL BILL:

Purpose and object of the law

The purpose of this law is to guarantee the sexual and reproductive rights of individuals in the Republic of Albania, the provision of quality and comprehensive health services.
The object of this law is:
a) Determining the rules and procedures for the organization, operation and supervision of activities that take place in the field of sexual and reproductive health, including the techniques of assisted medical reproduction and termination of pregnancy.
b) Guaranteeing the reproductive rights of individuals.
c) Determination of duties and responsibilities of state authorities.

Field of action

This law applies to citizens of the Republic of Albania, as well as foreign citizens or those without citizenship, who stay permanently or temporarily in the territory of the Republic of Albania.
This law applies to public and non-public institutions that provide health care and education in the field of sexual and reproductive health, including medically assisted reproduction and termination of pregnancy.

Definitions

In the sense of this law, the following terms have the following meanings:
a) A bank for the storage of embryos or reproductive cells is the place where human embryos, eggs or spermatozoa are kept frozen, from the moment they are taken to the in-vitro fertilization (IVF) laboratory. , intended to be used at a later stage.
b) Genetic diagnosis of the embryo before implantation (PGD) is a laboratory procedure in the framework of IVF, which carries out the genetic analysis of the embryo before it is transferred to the woman's uterus, in order to diagnose a genetic disease that can be transmitted to the offspring.
c) The donor is the individual, male or female, who donates reproductive cells to achieve heterologous fertilization through assisted medical reproduction techniques.
ç) RMA laboratory experts are biologists, laboratory doctors or obstetrician-gynecologists trained in this field, recognized by the ministry responsible for health.

d) Embryo is the very early stage of human being, starting from the fertilization of the egg with the spermatozoon, until the eighth week of pregnancy.
dh) A woman without a partner is a woman who chooses to have a child through in-vitro fertilization (IVF) or intrauterine insemination (IIU), without having a partner and without sharing parenthood with another person.
e) Heterologous fertilization is the set of techniques that use a donor's sperm or eggs to achieve a pregnancy.
ë) Homologous fertilization is the totality of techniques that use the spouse's or partner's sperm and the spouse's or partner's eggs to achieve a pregnancy.

f) In vitro fertilization (IVF) is the set of procedures that make it possible to join the female eggs and male spermatozoa in the laboratory, with the aim of achieving a pregnancy.
g) Fetus is the prenatal stage of the human being, which follows the embryo after the eighth week of pregnancy.
gj) Sexually transmitted infections are infections that are transmitted from one person to another through sexual relations.
h) Infertility is the inability to achieve a pregnancy, after 1 year of regular and unprotected sexual relations.
i) Intrauterine insemination (IIU) is an infertility treatment procedure by which sperm are placed directly into the uterus via a catheter.
j) Cloning is the artificial creation of genetically identical human beings.
k) Contraception is the prevention of conception through the use of drugs, medical devices or surgical interventions.
l) Surgical contraception includes the prevention of a pregnancy by means of surgical methods, both in women and in men.
ll) The Special Commission is a structure that consists of at least two obstetrician-gynecologists and, in special cases, doctors from other specialties, a social worker or a lawyer.
m) Safe motherhood is the service that should be offered to a woman for the best and safest health during pregnancy, birth and postpartum.
n) A surrogate mother is a woman who becomes pregnant through an embryo created with IVF and carries a fetus in her uterus until birth on behalf of another couple, who is unable to give birth to a child in the normal way. .
nj) Family planning is the right of individuals and couples to decide on the desired number of children they want to have, as well as the time when they want to do so.
o) Reproductive cells or gametes are eggs for females and spermatozoa for males.
p) Assisted Medical Reproduction (RMA): is the set of medical procedures related to the manipulation of eggs, sperm or embryos outside the human body.
q) A fertility specialist is an obstetrician-gynecologist who has completed a training or qualification for infertility and RMA techniques, recognized by the ministry responsible for health.
r) Sterilization is a medical surgical procedure, by means of which the permanent prohibition of the reproductive capacity of an individual is carried out.
rr) Reproductive health is the physical, mental and social well-being related to the functions of the reproductive tract.
s) Sexual health is the state of physical, mental and social well-being in relation to sexuality.
sh) Genetic testing of the embryo before implantation (PGT) is a laboratory procedure in the framework of IVF, which performs the genetic analysis of the embryo before it is transferred to the woman's uterus, in order to identify a possible genetic anomaly.

Principles of sexual and reproductive health

The general principles of sexual and reproductive health are:
a) Equal and non-discriminatory treatment of individuals in the exercise of their sexual and reproductive rights in order to respect physical integrity and human dignity.
b) Equal access to the provision of health services in the field of sexual and reproductive health, for all individuals.
c) Preservation of privacy and confidentiality in all stages of the process to which the individual or couple is subjected.
Fundamental rights of individuals

This law guarantees every individual:
a) Decision-making for the exercise of sexual and reproductive health rights, being free from discrimination, coercion and violence.
b) The right to choose sexual relations and control reproductive life, with free will.
c) The right to benefit from the use of safe and acceptable methods of family planning, according to their choice, for the regulation of fertility.
ç) The right to decide freely, but respecting the wishes of each partner, about the time, number and interval of births.

d) The right to use quality and safe services for sexual and reproductive health.
dh) The right to be protected from all forms of pressure, including sexual exploitation and abuse, forced pregnancy, termination of pregnancy, sterilization and other violations of reproductive rights, inside or outside marriage.
e) The right to information and health education in the field of sexual and reproductive health in accordance with age, including the benefits and potential risks of pregnancy control methods.
ë) The right to give approval for any procedure of assessment, diagnosis and treatment of needs, after being fully informed about the procedure, service and other alternatives.

This law guarantees every woman:
a) The right to voluntary termination of pregnancy, according to the conditions provided for in this law and the by-laws issued in its implementation.
b) The right to safe motherhood and the avoidance of unwanted pregnancy that poses a risk to life.
c) The right to health care during pregnancy, assistance during and after birth.
Responsibilities of the ministry responsible for health

Ministria përgjegjëse për shëndetësinë:
a)   Miraton kuadrin rregullator, politikat dhe strategjitë në fushën e shëndetit seksual dhe riprodhues.
b)   Përcakton strukturat që ofrojnë shërbimet e shëndetit seksual dhe riprodhues.
c)   Garanton shërbime dhe standarde cilësore dhe gjithëpërfshirëse për kujdesin shëndetësor seksual dhe riprodhues.
ç)   Garanton mbrojtjen e të drejtave dhe lirive në fushën e shëndetit riprodhues dhe seksual të individëve.

d)   Krijon një sistem të unifikuar të raportimit.
dh) Mbikëqyr procesin e trajnimit, kualifikimit dhe aftësimin e specialistëve që ofrojnë kujdes shëndetësor në fushën e shëndetit seksual dhe riprodhues.
ë)   Ofron mbështetje sociale për shtresat në nevojë dhe përfshirjen e tyre në programe shtetërore, për shëndetin seksual dhe  riprodhues.

f)   Organizon, inspekton, monitoron dhe auditon veprimtari në fushat e shëndetit seksual dhe riprodhues, në sistemin shëndetësor publik dhe jo publik, sipas legjislacionit në fuqi.
g)   Bashkëpunon me ministrinë përgjegjëse për arsimin, për hartimin e programeve të edukimit mbi shërbimet e shëndetit seksual dhe riprodhues në sistemin parauniversitar.

Organizimi i shërbimeve të shëndetit seksual dhe riprodhues

Ministria përgjegjëse për Shëndetësinë përcakton strukturat dhe shërbimet e shëndetit seksual dhe riprodhues, kriteret, rregulloret e funksionimit të tyre, si dhe politikat dhe strategjitë për shëndetin seksual dhe riprodhues.
Shërbimet e shëndetit seksual dhe riprodhues organizohen në institucione të kujdesit shëndetësor publike dhe jopublike, të specializuara dhe të licencuara sipas legjislacionit në fuqi.
Shërbimet e shëndetit shëndetit seksual dhe riprodhues në institucionet e kujdesit shëndetësor përfshijnë parandalimin, zbulimin, informimin dhe edukimin shëndetësor, si dhe trajtimin e ndjekjen e patologjive të sistemit riprodhues.
Shërbimet kryesore të shëndetit seksual dhe riprodhues janë:
a)   Shërbime dhe edukim për një mëmësi të sigurtë (kujdesin para lindjes, lindjen e sigurt, kujdesin pas lindjes dhe ushqyerjen me gji).
b)   Shërbime për parandalimin dhe trajtimin e infeksioneve seksualisht të transmetueshme, HIV/AIDS, dhe sëmundjeve të traktit riprodhues.
c)   Shërbime për këshillim, informim dhe edukim për planifikimin familjar.
ç)   Shërbime për ndërprerjen e sigurtë të shtatzënisë dhe menaxhimin e ndërlikimeve të lidhura me të.

d)   Shërbime për trajtimin, informimin, edukimin dhe këshillimin mbi seksualitetin dhe shëndetin riprodhues tek adoleshentët dhe të rinjtë.
dh) Shërbime për informim, këshillim dhe trajtim të përshtatshëm të infertilitetit dhe për teknikat e riprodhimit të asistuar.
e)   Shërbime për parandalimin, diagnozën dhe trajtimin e kancerit të organeve gjenitale.

Kur këto shërbime ofrohen nga struktura jopublike, përfshihen në kategorinë II.6 të shtojcës së ligjit për licencat.
Kriteret që duhet të plotësohen për ushtrimin e veprimtarive jopublike në fushën e shëndetit seksual dhe riprodhues, përcaktohen me Vendim të Këshillit të Ministrave.
Mëmësia e sigurt

Mëmësia e sigurtë përfshin kujdesin shëndetësor që i nevojitet një gruaje para, gjatë dhe pas lindjes, ushqyerjes me gji, parandalimit të shtatzënisë së padëshiruar, parandalimin e ndërprerjes së pasigurt të shtatzënisë dhe të lindjes së parakohshme.

Asistenca gjatë shtatzënisë, lindjes dhe paslindjes kryhet nga profesionistët shëndetësor të specializuar në institucione shëndetësore që ushtrojnë veprimtarinë sipas legjislacionit në fuqi.

Të gjitha gratë shtatzëna përfitojnë falas ndjekjen periodike mjekësore si dhe ekzaminimet e detyrueshme gjatë shtatzënisë, lindjes dhe paslindjes, në institucionet publike.

Numri dhe lloji i ekzaminimeve të detyrueshme dhe periudha e kryerjes së tyre, gjatë shtatzënisë, përcaktohet në bazë të protokolleve mjekësore të miratuara nga ministria përgjegjëse për shëndetësinë.

Procesi i ndjekjes së shtatzënisë nga dita e konstatimit deri në 24 orë pas lindjes,  formalizohet në dokumentin shëndetësor “Ndjekje e shtatzënisë”. Në këtë dokument përcaktohet dhe ndjekja e riskut sipas periudhave 3 mujore. Formati i dokumentit, letër dhe elektronik, përcaktohet nga ministri përgjegjës për shëndetësinë.
Infeksionet seksualisht të transmetueshme (IST)

IST jane infeksione që transmetohen nga një person tek tjetri nëpërmjet raporteve seksuale. Institucionet shëndetësore raportojnë për sëmundjet seksualisht të transmetueshme sipas parashikimeve në legjislacionin për infeksionet dhe sëmundjet infektive.

Procedurat për parandalimin, diagnozën, trajtimin dhe monitorimin e pacientëve me IST, perjashtuar ketu ato me sifilis, sindromin e imunodeficencës humane (HIV) dhe sindromin akut te imunodeficencës (AIDS), duhet te ndiqen nga nje mjek gjinekolog, dermatolog ose urolog, në përputhje me rregulloret e përcaktuara nga ministria përgjegjëse për shëndetësinë.

Procedurat për parandalimin, diagnozën, trajtimin dhe monitorimin e pacientëve me Sifilis duhet te ndiqen nga nje mjek dermato-venerolog ndërsa ekzaminimi, trajtimi dhe monitorimi i pacientëve të infektuar me HIV dhe AIDS duhet të kryhet nga mjekë infeksionistë në institucionet mjekësore përkatëse.

Planifikimi familjar

Të gjithë individët duhet të kenë akses në shërbimet e planifikimit familjar  dhe kontracepsionit, me qellim keshillimin dhe kontrollin shëndetësor.

Çdo individ apo çift ka të drejtë për informim, këshillim dhe edukim shëndetësor mbi përdorimin e metodave kontraceptive. Ata kanë të drejtë të bëjnë zgjedhje të vullnetshme të mjeteve dhe metodave të sigurta, të përballueshme dhe të pranueshme të planifikimit të familjes.

Mënyra e ofrimit të mjeteve kontraceptive për planifikimin familjar, të pranueshme për t’u përdorur në vend, përcaktohen me udhëzim të ministrisë përgjegjëse për shëndetësinë.

Kontracepsioni kirurgjikal dhe aplikimi i implanteve dhe dispozitivit intrauterin, bëhen vetëm nga mjekët obstetër-gjinekologë te gratë, dhe nga mjekët urologë te burrat.
Çdo individ ka të drejtën, ti nënshtrohet sterilizimit vetëm me pëlqimin me shkrim të tij, në institucionet shëndetësore të shërbimit spitalor.

Sterilizimi kirurgjikal është një metodë e ligjshme për planifikimin familjar dhe kryhet vetëm kur pacienti jep pëlqimin me shkrim dhe kur plotëson kriterin moshë si më poshtë vijon:
Çdo grua mbi moshën 18 vjeç ka të drejtën e sterilizimit pa lejen e Komisionit për vlerësim mjekësor, në institucionin shëndetësor përkatës.

Vajzat nën moshën 18 vjeç mund të sterilizohen vetëm me lejen e Komisionit për vlerësim mjekësor, nëse shëndeti i tyre kërcënohet gjatë shtatzënisë ose foshnja që do të lindë mund të ketë pasoja shëndetësore në zhvillim. Në këto raste sterilizimi bëhet me miratimin edhe të prinderve ose kujdestarit ligjor.
Çdo mashkull mbi 23 vjeç ka të drejtën e sterilizimit pa lejen e Komisionit për vlerësim mjekësor, në institucionin shëndetësor përkatës.

Mashkulli nën moshën 23 vjeç, mund të sterilizohet vetëm me lejen e Komisionit për vlerësim mjekësor.
Shërbimet për adoleshentët

Adoleshentët dhe të rinjtë gëzojnë të drejtën për informim dhe shërbime për shëndetin seksual e riprodhues.
Edukimi për shëndetin seksual dhe riprodhues, kryhet sipas programeve të miratuara nga ministria përgjegjëse për shëndetësinë, në bashkëpunim ministrinë përgjegjëse për arsimin.
Ndërhyrja mjekësore për çështje të shëndetit seksual dhe riprodhues, kryhet me pëlqimin vullnetar të adoleshentit/es dhe prindit të saj, kujdestarit ose përfaqësuesit ligjor. Në rastin kur duhet të kryhet një ndërhyrje mjekësore, për të ruajtur jetën dhe shëndetin e adoleshentes ose të miturës dhe nëse nuk është e mundur të merret pëlqimi nga prindi, kujdestari ose përfaqësuesi ligjor, atëherë ndërhyrja mjekësore kryhet në bazë të vendimit të konsultës së mjekëve.
Ndërprerja vullnetare e shtatzënisë

Ndërprerja e shtatzënisë kryhet në një institucion shëndetësor të akredituar publik ose jo publik, që plotëson kushtet e përcaktuara në këtë ligj dhe në udhëzimin përkatës të ministrit përgjegjës për shëndetësinë.
Ndërpreja vullnetare e shtatzënisë, kryhet sipas protokolleve të miratuara.
Vendimi për ndërprejen e shtatzënisë merret të paktën 3 ditë pas marrjes së informacionit. Në rast se afati prej 3 ditësh bën që të tejkalohen afatet e përcaktuara në këtë ligj, mjeku mund të vendosë që ky afat të mos respektohet.
Ndërprerja vullnetare e shtatzënisë mund të kryhet brenda katërmbëdhjetë javëve të para të shtatzënisë, me kërkesë të gruas shtatzënë dhe duhet të plotësojë kërkesat e mëposhtme:
a)   Të kryhet nga një mjek specialist obstetër gjinekolog.
b)   Të kryhet me pëlqimin e shprehur me shkrim të gruas shtatzënë.
c)   Të kryhet me pëlqimin e prindit ose kujdestarit ligjor për të miturat nën moshën 16 vjeç.
ç)   Të miturat e pamartuara mbi 16 vjeç mund të japin vetë pëlqimin për ndërprerjen vullnetare të shtatzënisë, por të paktën njeri nga prindërit ose kujdestari ligjor duhet te informohen per vendimin e saj. Ky informim nuk do të realizohet nëse e mitura ka arsye bindëse se njoftimi do të çojë në rrezik të qartë të dhunës në familje, kërcënime, detyrim, keqtrajtim ose braktisje.

Mjeku të cilit i kërkohet ndërprerja vullnetare e shtatzënisë, që në vizitën e parë duhet të informojë gruan për:
a)       Rreziqet mjekësore që sjell ndërprerja e shtatzënisë, si dhe problemet e mundshme shëndetësore të ndërhyrjes mjekësore.
b)      Të drejtat, ndihmën dhe avantazhet e garantuara me ligj për familjen, nënën dhe fëmijën, si dhe për mundësitë e adoptimit birësimit të fëmijëve që priten të lindin.
Ndërprerja për arsye shëndetësore

Përjashtimisht, shtatzënia mund të ndërpritet për arësye mjekësore në një  nga rrethanat e meposhtme::
a)  Deri në javën e njëzet e dytë të shtatzënisë, nëse jeta ose shëndeti i gruas është në rrezik serioz. Vendimi per ndërprerjen duhet të konfirmohet paraprakisht nga Komisioni Posaçëm. Konfirmimi nuk do të kërkohet në rastet urgjente të rrezikut të menjëhershëm kërcënues për jetën.
b)   Kur komisioni i Posaçëm gjykon se fetusi ka keqformime të papajtueshme me jetën, apo sëmundje invaliduese me trajtim të pasigurtë, vendos për ndërprerjen e shtatzënisë në çdo kohë.
c)  Kur komisioni i Posaçëm gjykon se nëna ka një sëmundje e cila mund të rëndohet nga shtatzënia ose që kërkon nje trajtim urgjent, vendos për ndërprerjen e shtatzënisë në çdo kohë.
ç)   Deri në javën e njëzet e dytë të shtatzënisë, kur ekziston rreziku i anomalive serioze të fetusit, të konfirmuar paraprakisht Komisioni i Posaçëm.

d)   Deri në javën e njëzet e dytë të shtatzënisë, kur shtatzënia është rezultat i përdhunimit, marrdhënieve seksuale me dhunë ose një krimi tjetër seksual, sipas vlerësimit të kryer nga Komisioni i Posaçëm.
Ndërprerja e shtatzënisë duhet të deklarohet në ministrinë përgjegjëse për shëndetësinë, nga  institucioni shëndetësor ku kryhet ndërprerja, pa përcaktuar identitetin e gruas.
Ndalohet çdo lloj propagande apo reklamimi direkt ose indirekt, me fjalë ose figurë, i institucioneve, metodave, medikamenteve dhe produkteve që shkaktojnë ndërprerje të shtatzënisë, përveç atyre të publikuara në botimet shkencore të profesionistëve të shëndetësisë.
Asnjë mjek nuk mund të detyrohet të kryejë ndërprerje të shtatzënisë kundër vullnetit të tij.
Rregullat e funksionimi i Komisionit Posaçëm do të përcaktohen me udhëzim të ministrit përgjegjës për shëndetësinë.

Sherbimet per infertilitetin

Të gjithë individët kanë të drejtën për informim për mundësitë e përdorimit të teknikave e metodave të ndryshme për trajtimin e infertilitetit, përfshirë këtu edhe ato të riprodhimit mjekësor të asistuar, eficencën, periudhat optimale për zbatimin e tyre si dhe efektet anësore të mundëshme.
Shërbimet për infertilitetin ofrohen nga institucionet shëndetësore publike dhe jo publike të licensuara.
Teknikat e riprodhimit të asistuar

Teknikat e riprodhimit të asistuar,  janë procedurat që kanë për qëllim të rregullojnë nevojat e një individi ose të një çifti, për përdorimin e qelizave riprodhuese dhe embrioneve njerëzore të krijuara ose të ruajtura, me qëllim për të patur fëmijë.
Teknikat e riprodhimit mjekësor të asistuar,  përdoren edhe për parandalimin e disa sëmundjeve me origjinë gjenetike, që mund të transmetohen nga prindi te fëmija.
Përdorues të këtyre teknikave do të jenë çiftet heterologe të martuara, ose që bashkëjetojnë si dhe gruaja e pa partner.

Kushtet e aplikimit të Teknikave të RMA

Teknikat e riprodhimit mjekësor të asistuar realizohen, kur mjeku vlerëson se plotësohen të gjitha kushtet sipas protokolleve mjekësore përkatëse për realizimin e RMA.
Përdoruesit kanë të drejtën për zbatimin e teknikave të RMA, vetëm në rast të shprehjes së dakordësisë midis tyre, si dhe institucionit shëndetësor publik dhe jo publik që ofron shërbimin.
Informimi dhe këshillimi në lidhje me këto teknika ofrohet për të gjithë përdoruesit dhe donatorët. Miratimi pas informimit kryhet nëpërmjet nënshkrimit të formularit përkatës nga çdo përdorues i këtyre teknikave.
Gruaja përfituese e këtyre teknikave mund të kërkojë që të ndërpritet aplikimi i tyre në çdo moment të procedurës, para se të bëhet transferimi i embrioneve dhe kjo kërkesë duhet të merret në konsideratë.
Aplikimi i teknikave të RMA për trajtimin e infertilitetit fillon pas moshës 18 vjeçare dhe përfundon në moshën 53 vjeçare.
Embrionet dhe vezët e pafekonduara mund të ruhen në ngrirje deri sa gruaja te mbushë moshën 53 vjeç. Pas kësaj moshe, vezet ose embrionet nëse nuk dhurohen,  duhet të asgjësohen.
Aplikimi i teknikave të RMA në institucionet shëndetësore që i zbatojnë këto teknika, bëhen sipas protokolleve klinike të miratuara nga ministria përgjegjëse për shëndetësinë dhe kryhet nga një ekip profesionistësh të specializuar dhe liçencuar në këtë fushë, sipas legjislacionit në fuqi.
Kriteret që duhet të plotësojnë strukturat shëndetësore të licensuara  për të aplikuar teknikat e RMA dhe procedura e miratimit, përcaktohen me urdhër të ministrit përgjegjës për shëndetësinë.
Te gjitha të dhënat e përdoruesve të këtyre teknikave përbëjnë të dhëna konfidenciale dhe i nënshtrohen legjslacionit në fuqi.

Rregullat e zbatimit te RMA në raste të veçanta

Institucioni shëndetqësor i cili ruan qelizat riprodhues ose embrionet duhet paraprakisht  të parashikojë me marrëveshje midis palëve cfarë ndodh me  qelizat riprodhues ose embrionet në rast të hubjes së jetës të njërit prej bashkëshortëve ose bashkëjetuesve ose në rastet e divorcit apo ndërprerjes së bashkëjetese.
Nëse tek dhuruesi i qelizave riprodhuese identifikohet një sëmundje, atëherë duhet të ndërpritet dhurimi i qelizave riprodhuese derisa të vërtetohet se sëmundja e diagnostifikuar ka ose nuk ka bazë gjenetike. Nëse sëmundja ka një bazë gjenetike, atëherë dhuruesit të qelizave riprodhuese i ndalohet të dhurojë qeliza riprodhuese te një marrës tjetër.
Neni 18

Dhurimi i qelizave riprodhuese ose embrione

Dhuruesit e qelizave riprodhuese për fekondim heterolog, i dhurojnë qelizat riprodhuese institucionit shëndetësor që do të realizojë procedurën e RMA dhe që disponon banka për ruajtjen e qelizave riprodhuese, ose embrioneve.
Dhuruesi(ja) i/e qelizave riprodhuese është i/e detyruar t’i nënshtrohet ekzaminimeve dhe analizave laboratorike të nevojshme, për të kontrolluar gjendjen shëndetësore të tij/saj.
Mosha e donatorëve femra për dhurimin e vezëve fillon pas moshës 18 vjeç dhe përfundon në moshen 35 vjeç. Për donatoret meshkuj, dhurimi i spermatozoideve fillon nga mosha 18 vjeç dhe përfundon në moshën 45 vjeç.
Dhurimi do të jetë anonim dhe duhet të garantojë konfidencialitetin e të dhënave të identitetit të dhuruesve nga bankat e qelizave riprodhuese, si dhe nga regjistrat e dhuruesve. Institucioni shëndetësor ku kryhet dhurimi, nënshkruan një marrëveshje me shkrim me dhuruesin, ku përcaktohen të drejtat dhe detyrimet e palëve.
Dhurimi do të jetë i revokueshëm vetëm kur dhuruesi të kërkojë qelizat riprodhuese të dhuruara, për ti përdorur për veten e tij, gjithmonë nëse në datën e kërkesës ato do të jenë të disponueshme.
Numri maksimal i autorizuar për fëmijë të lindur në Shqipëri, që gjenerohen me qeliza riprodhuese të të njëjtit dhurues, si për dhuruesin e spermatozoideve, ashtu edhe per dhuruesen e vezëve, nuk duhet të jetë më i lartë se 5 (pesë). Në raste të veçanta, mund të bëhen përjashtime, kur gruaja ose çifti kërkon një fëmijë të dytë ose të tretë nga i/e njëjti/njëjta dhurues/dhuruese.
Të gjithë dhurimet duhet të deklarohen nga institucioni shëndetësor që kryen procedurën RMA, në regjistrin kombëtar të RMA me qëllim identifikimin e dhurimeve. Institucioni shëndetësor dhe të gjithë personat e autorizuar për të pasur akses në Regjistrin Kombëtar të RMA , duhet të ruajnë anonimatin e dhuruesit.
Dispozitat e nenit 17, duhet të zbatohen edhe në rastet e dhurimit të qelizave riprodhuese që mbeten të papërdorura nga riprodhimi i vetë çiftit, për riprodhimin e personave të tjerë.

Përdoruesit e teknikave

E drejta për riprodhim mjekësor të asistuar, përfshin te drejtën e riprodhimit për çiftet heteroseksuale dhe femrës pa partner.
Riprodhimi mjekësor i asistuar, mund të ndodhë edhe kur ka një marrëveshje midis një gruaje që mbart në mitrën e saj dhe lind një fëmije për një grua tjetër, e cila e ka të pamundur të lindë fëmijë.
Çdo grua mbi 18 vjeç deri në 50 vjeç, me aftësi të plotë për të vepruar, mund të jetë përfituese apo përdoruese e teknikave që rregullohen në këtë ligj, sa kohë që jep pëlqimin e saj me shkrim për përdorimin e tyre, në mënyrë të lirë e të ndërgjegjëshme.
Gruaja mund të jetë përfituese apo përdoruese e teknikave të rregulluara në këtë ligj pavarësisht gjëndjes së saj civile.
Nëse gruaja është e martuar ose bashkëjeton, do të duhet edhe pëlqimi i bashkëshortit ose bashkëjetuesit të saj.
Në informacionin që i jepet gruas, para dhënies së miratimit për aplikimin e këtyre teknikave, do të përfshihet në çdo rast, edhe ai për rreziqet e mundëshme për vetë atë,  gjatë trajtimit, gjatë shtatzënisë si dhe për fëmijën, të cilat mund të rrjedhin nga mëmësia në një moshë klinikisht të papërshtatëshme.
Specialisti i fertilitetit ose ekipi i ekspertëve të bankës të qelizave riprodhuese, kryen ekzaminimin e përgjithshëm dhe analizat gjenetike dhe në fund pranon ose refuzon personin dhurues.
Ruajtja e të dhënave personale dhe administrimi i informacionit shëndetësor

Institucioni shëndetësor duhet të sigurojë mbrojtjen e të dhënave personale dhe mjekësore të dhuruesit dhe pranuesit, sipas legjislacionit në fuqi për mbrojtjen e të dhënave personale. Formati dhe mënyra e administrimit të dhënave dhe dokumenteve shëndetësore, letër dhe elektronike, përcaktohet nga ministri përgjegjës për shëndetësinë.
Të dhënat personale të fëmijëve të lindur me teknikat e riprodhimit të asistuar, do të rregullohen sipas legjislacionit për mbrojtjen e të dhënave sensitive.
Në asnjë rast, regjistrimi në gjendjen civile nuk do të pasqyrojë të dhëna që mund të tregojnë karakterin e gjenerimit.
As gruaja nënë as bashkëshorti, pasi kanë dhënë pëlqimin e tyre formal me shkrim, para realizimit te teknikave të RMA me kontributin e dhuruesit, nuk mund të kundërshtojnë të dhënat personale martesore të fëmijës së lindur si rrjedhojë e këtij fekondimi.
Institucionet shëndetësore publike dhe jo publike të licensuara, duhet të kenë regjistrin e rasteve që kanë kryer procedurat e RMA.
Regjistri i institucioneve shëndetësore publike dhe jo publike që kryejnë procedura RMA, duhet të ndërveprojë me Regjistrin Kombëtar të RMA, që administrohet nga ministria përgjegjëse për shëndetësinë.
Mënyra e funksionimit dhe administrimit të Regjistrit Kombëtar të RMA, përcaktohet me Vendim të Këshillit të Ministrave.

Në Republikën e Shqipërisë ndalohet:

a) Use of the embryo for commercial and experimental purposes.
b) Genetic manipulation in the embryo.
c) Trafficking of reproductive cells and embryos.
d) Mixing reproductive cells.
dh) Carrying out IVF techniques for the purpose of gender selection, before implantation in a woman's uterus, except in cases where it is required to prevent a serious inherited disease related to the gender of the child.
e) Carrying out cloning in human beings.
ë) Performing assisted medical reproduction, when the reproductive cells come from individuals with genetic links defined in the Family Code.


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×