OPEN LETTER/ Come to the dialogue and listen to me speak, otherwise I will cut off your scholarships, you will rot in prison. Please!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

Researchers' alarm: Tirana is turning into a "heat island", concrete is raising temperatures

2026-06-01 09:48:28Aktualitet SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

Researchers' alarm: Tirana is turning into a "heat island",

From the center of Tirana to the once cool suburbs, temperatures are gradually rising in a new urban trajectory that researchers link to concreting, densification of buildings, and reduction of green spaces.

The latest study authored by three researchers from Polis University concludes that Tirana is developing new overheating cores outside the traditional city center, while the current urbanization model is directly affecting the microclimate, energy consumption, and quality of urban life.

Measurements conducted during the summer of 2025 by researchers Besnik Aliaj, Klodjan Xhexhi and Blerim Nika show that areas that until a few years ago were considered peripheral and relatively cooler, such as Paskuqani or Student City, are acquiring thermal characteristics similar to the center of Tirana.

In a city that has been growing rapidly vertically and horizontally for years, researchers argue that urban transformation is not only changing the landscape, but also the way it breathes and that hot zones have increased, which in scientific language are known as the 'Urban Heat Islands' phenomenon.

The results of the study show that the urban center of Tirana is hotter, drier, and more polluted than the suburbs, while areas with high building density and paved surfaces create conditions that favor the accumulation and distribution of heat throughout the day.

In "Skënderbej" Square and the Student City area, the average temperatures recorded during monitoring reached over 32 degrees Celsius, while in more peripheral areas such as Sauk and Shkoza they resulted in around 30-31 degrees.

"The correspondence with the thermal map of Tirana confirms this pattern: areas with high building density and concrete or asphalt surfaces appear in red and orange colors, indicating higher temperatures, while greener suburbs and areas near lakes appear in shades of green, indicating lower temperatures," the study says.

Also, field measurements showed temperature differences of around 2°C between urban and suburban areas, as well as the development of new heat islands in Paskuqan and Student City, in addition to those considered as 'heat islands' already consolidated in the city center.

Warnings about Tirana's urban overheating are not new.

Two previous studies referenced by the authors of the latest study show that urban areas of Tirana have a difference of up to 5 degrees Celsius than surrounding rural areas.

Towards the critical threshold

Historical analysis of temperatures shows that Tirana has gone from an average annual temperature of around 14.46 degrees Celsius in 1990 to around 15.4-15.5 degrees in recent years.

Për studiuesit, kjo rritje nuk mund të shpjegohet vetëm nga ndryshimet klimatike globale.

Urbanizimi i shpejtë dhe i madh i Tiranës po kthen qytetin në një sipërfaqe të pamatë betoni duke kontribuar si një nga shkaqet kryesore të rritjes së temperaturave klimaterike, rritje që ka pasoja të drejtëpërdretja në shëndetin dhe cilësinë e jetës.

Klodjan Xhexhi, një prej autorëve të studimit, thotë se Tirana po kalon një transformim të qartë mikroklimatik që nuk lidhet vetëm me ndryshimet globale të klimës, por edhe me mënyrën sesi është zhvilluar qyteti dhe se pasojat e këtij transformimi nuk lidhen vetëm me rritjen e temperaturave, por edhe me shëndetin publik, konsumin energjetik dhe cilësinë e jetesës.

“Studimi ynë evidenton qartë se Tirana tashmë po zhvillon një gradient të dukshëm termik, ku qendra dhe zonat me intensitet të lartë urbanizimi paraqiten më të nxehta se periferia,” tha Xhexhi për BIRN, duke shtuar se “këto zona po shfaqin karakteristika mikroklimatike gjithnjë e më të ngjashme me qendrën e qytetit, si pasojë e densifikimit të ndërtimeve, rritjes së trafikut dhe reduktimit të sipërfaqeve të gjelbra”.

Xhexhi vlerëson se Tirana e ka tejkaluar plotësisht kapacitetin e saj klimatik.

“Më tepër do të thosha se qyteti po afrohet drejt një pragu kritik, ku nëse zhvillimi urban nuk shoqërohet me masa klimatike dhe planifikim më të kujdesshëm, efekti i nxehtësisë urbane do të intensifikohet ndjeshëm në vitet e ardhshme, me pasoja për shëndetin publik, konsumin energjetik dhe cilësinë e jetesës,” thotë ai.

Studime paralele të kryera në vitin 2019 nga Banka Botërore dhe dy profesorë të universitetit Epoka tregonin një diferencë mesatare nga 4.5 gradë Celsius deri në 5 gradë nga qendra në periferi.

Matjet e reja tregojnë se kjo diferencë është ngushtuar në 2 gradë, duke sugjeruar se periferitë po marrin gradualisht karakteristika termike të ngjashme me qendrën urbane.

Kjo vjen pasi po shtohen sipërfaqe që funksionojnë si “magnetë” të nxehtësisë, si asfalti, betoni, gurët natyrorë dhe fasadat me ngjyra të errëta, të cilat absorbojnë energjinë diellore gjatë ditës dhe e lëshojnë atë ngadalë gjatë orëve të mbrëmjes, duke mbajtur temperaturat e qytetit më të larta për periudha më të gjata.

Qendra e Tiranës, veçanërisht zona e sheshit Skënderbej, konsiderohet një nga hapësirat më të ndjeshme ndaj efektit të mbinxehjes urbane.

“Përdorimi i materialeve si gurët natyrorë dhe mermeri favorizon absorbimin e një sasie të konsiderueshme të rrezatimit diellor dhe rishpërndarjen graduale të tij gjatë orëve të vona,” shpjegon Xhexhi.

Sipas tij, mungesa e hijezimit natyror dhe dominimi i sipërfaqeve të forta minerale e bëjnë këtë zonë më të ekspozuar ndaj temperaturave ekstreme.

Në krijimin e këtyre zonave të nxehta ndikojnë ndërtimet e larta dhe ritmi i shpejtë i zhvillimit urban duke reduktuar ventilimin natyror dhe zëvendësimin e hapësirat e lira me sipërfaqe të papërshkueshme dhe përdorimi i materialeve të ndërtimit që thithin nxehtësinë.

"In this context, urban policies and building permits have an important role, as the way urban densification is permitted, the preservation of green spaces, the building-to-public space ratio, and the criteria for climate performance directly affect the city's microclimate," Xhexhi assesses.

The Ministry of Tourism and Environment did not respond to BIRN's questions about concrete policies or measures that have been taken to reduce the effects of "Urban Heat Islands" in Tirana, while the government's strategic documents acknowledge that urbanization and traffic are increasing climate pressure on cities.

Greening can save the city

Tirana risks gradually becoming an increasingly hotter, less ventilated and more difficult city to live in during the summer, if the pace of construction continues without criteria and without implementing urban policies that will minimize climate effects.

For Klodjan Xhexhi, Tirana's climate trajectory can be corrected, but this requires early intervention and urban policies clearly oriented towards climate resilience and sustainable development.

In this context, he suggests the need to increase green spaces, not only through parks and tree planting, but also through the creation of green corridors that help the city's natural ventilation, and through vertical greening of facades.

"Equally important is the addition of water surfaces or water basins within the city, which contribute to reducing local temperatures through the cooling effect of evaporation and improving the urban microclimate," adds Xhexhi.

Changing building standards is another measure that could correct the situation, and in this context, Xhexhi suggests using materials with higher albedo, which reflect more solar radiation and reduce heat accumulation in the city, integrating water facades, and creating residential blocks with internal courtyards.

Likewise, reducing traffic and gradually reducing the use of internal combustion engine vehicles remains a key measure.

"Since they not only affect air pollution, but also contribute to the generation of additional urban heat," he concludes./reporter.al


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×