EBRD report: Albania is losing its "brains", a quarter of the educated have left!

2026-01-27 15:21:12Biznes SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
"An old world, but braver"

The European Bank for Reconstruction and Development (EBRD) Transition Report 2025–26: “ An Old, But Braver World ”, which will be presented today at the Bank of Albania, focuses on emigration, which has become quite a concern in the country and does not seem to be stopping.

According to the report, Albania and Kosovo are the two countries that have experienced the highest population emigration in the post-communist space since 1990 .

The report's graphs clearly show that Albania has lost about 40 percent of its 1990 population for the period 1990-2023, through net emigration alone, the second highest level in Europe and in the entire EBRD group of economies.

On the other hand, natural increase has been positive for most of the period and has compensated for about 27 percent of the 1990 population, which partially mitigates the shock, but not enough to neutralize the outflows.

Kosovo also lost 50% of its 1990 population over the same period, the highest level in Europe, although it had a lower natural increase than Albania at almost 40%.

The report says that this large demographic gap is translating into a significant economic drag on Albania. In the second chart of the report, the EBRD measures for the first time the annual impact of demographics on GDP growth per capita.

For Albania, the population contribution has been negative during 2000–2023, with about –0.2 percentage points of growth lost each year.

For the period 2024–2050, the impact is expected to deepen to –0.3 to –0.4 percentage points per year, making Albania one of the most exposed economies in the entire EBRD region. Even over the horizon 2050–2100, the signal remains negative, indicating that population aging and a shrinking labor force will continue to accompany the economy in the coming decades.

Labor shortages, the growing number of elderly people, and the weakening contributor base in social schemes are putting the economy under constant pressure.

The report suggests that in the absence of productivity growth, technological investment, human capital growth, and an improved business climate, mass emigration will continue to hold back economic growth for at least another three decades.

EBRD's Solovova: a quarter of Albanians with higher education have left, undertake active policies to bring back talent

Ekaterina Solovova, Përfaqësuese Rezidente e BERZH-it në Shqipëri, ka pohuar në një intervistë për “Monitor” në fillim të janarit se Raporti i fundit i Tranzicionit i BERZH-it nënvizon se, mes personave me arsim të lartë në Shqipëri, pothuajse një e katërta janë larguar, ndërsa relativisht pak persona me arsim të lartë kanë ardhur nga vende të tjera.

Kjo prirje vihet re në shumë ekonomi të Europës në zhvillim në përgjithësi dhe veçanërisht në Ballkanin Perëndimor, ku vetëm pak vende (si Bosnja dhe Hercegovina) kanë edhe norma më të larta emigrimi të personave me arsim universitar.

Përvoja e vendeve të tjera, nga Polonia deri në Meksikë, sugjeron se, teksa kushtet përmirësohen dhe të ardhurat rriten, bilanci i migracionit neto ndryshon gradualisht. Individët e arsimuar kthehen në numër më të madh dhe punonjësit e kualifikuar fillojnë të synojnë të lëvizin drejt vendit nga shtete të tjera.

Sfida për politikëbërësit është të krijojnë kushtet e duhura për ata që kthehen me ide, aftësi dhe kapital të fituar jashtë vendit, kushte që u mundësojnë të jenë sa më produktivë.

Duke u bazuar në përvojën e vendeve të tjera, disa masa praktike për të nxitur kthimin e personave të kualifikuar mund të përfshijnë, për shembull, regjistrim të përshpejtuar të biznesit për emigrantët e kthyer, lehtësime tatimore dhe skema bashkë-investimi, ku shteti ose institucionet mbështetëse përputhin kapitalin e tyre me kontribute shtesë.

Po aq të rëndësishme, në mos edhe më shumë, janë masat që synojnë forcimin e mëtejshëm të qeverisjes dhe përmirësimin e klimës së biznesit në përgjithësi.

Si po ikin personat e arsimuar 

Përllogaritjet e Bankës Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) në raportin e tranzicionit tregojnë se rreth 23% e të arsimuarve nga vendi ynë tashmë kanë emigruar.

Shqipëria ka nivel të lartë të emigracionit në popullsinë e arsimuar në vitet 2023-2024 dhe kthime shumë më të ulëta të tyre krahasuar me 38 vende të Rajonit të BERZH.

Më keq se Shqipëria renditen Bosnja, Autoriteti Palestinez dhe në një nivel të ngjashëm është Taxhikistani.

Të dhënat në grafikun e mëposhtëm tregojnë se vendet e tjera në tranzicion kanë përqindje më të ulëta të emigrimit të trurit dhe kthime të larta.

Të dhënat tregojnë se mbi 23% e të arsimuarve shqiptarë kishin emigruar në 2023-2024, vetëm 2-3% e tyre rikthehen.

Studimi tregon se vendi po humbet më shumë profesionistë sesa arrin të tërheqë. Në krahasim me ekonomitë e tjera, Shqipëria pozicionohet në grupin e vendeve me emigracion të lartë të të arsimuarve, në nivele shumë më të larta se ekonomitë e Europës në Zhvillim, përveç Bosnjës, e cila ndër të tjera vuan nga konfliktet ndër-etnike dhe mungesa e stabilitetit politik.

Sakaq, niveli i kthimit të profesionistëve mbetet minimal, shumë më i ulët se edhe vendet e tjera të vogla të Europës Juglindore. Në këtë mënyrë, Shqipëria nuk po arrin të jetë një destinacion tërheqës për talentet ndërkombëtare, ndërkohë që humb vazhdimisht profesionistë drejt vendeve më të zhvilluara.

Albania has a very large gap between the "outflow" and "inflow" of talent, one of the highest disparities among EBRD economies.

Other domestic studies have shown that Albanian professionals leave mainly for better job opportunities and much higher salaries in EU countries, a more stable career market, and more advanced conditions for research, innovation, and specialization.

Meanwhile, Albania remains unattractive to foreign professionals due to its small market, low competitive salaries, limited opportunities in the technology and research sectors, and an institutional and economic climate that is still considered fragile.

Demographic developments with brain drain are creating a vicious circle for the country that is further pushing emigration. The more professionals leave, the more difficult it becomes to modernize the economy and increase productivity.

On the other hand, the lack of an advanced economy makes the arrival of talents from abroad even less and encourages the departure of those who remain or are trained in the country./ Monitor



Video