Armë për Izraelin, cilat shtete kontribuojnë dhe kush ka ndaluar së dërguari

18 October 2024, 23:40Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
Armë për Izraelin, cilat shtete kontribuojnë dhe kush ka ndaluar
Ushtrare izraelite ne Gaza

Në vitin 2023, Gjermania kontribuoi me 30 për qind të armëve të Izraelit, por furnizimet janë ulur ndjeshëm gjatë vitit 2024. Ndihma ushtarake gjermane ka rënë nga rreth 200 milionë euro në tetor 2023 në 1 milionë euro në mars 2024. Por kancelari gjerman, Olaf Scholz, deklaroi që Izraeli mund dhe do të jetë gjithmonë në gjendje të mbështetet te dërgesat e armëve nga Gjermania.

Italia ka furnizuar Izraelin me helikopterë dhe armë, sipas SIPRI, dhe është partnere në programin e avionëve luftarakë F-35. Ministri i Jashtëm, Antonio Tajani, tha në fund të janarit se Italia kishte ndaluar dërgesat e armëve në Izrael nga 7 tetori 2023, por të gjitha marrëveshjet e nënshkruara më parë ishin respektuar, sipas Institutit Ndërkombëtar të Kërkimit të Paqes në Stokholm, SIPRI.

Qeveria e Mbretërisë së Bashkuar thotë se “eksportet e saj ushtarake në Izrael janë të ulëta”. Ajo tha se kishte lëshuar licenca me vlerë 23.42 milionë dollarë në vitin 2023. Megjithatë, Sekretari i Jashtëm, David Lammy, pezulloi rreth 30 nga 350 prej tyre pasi qeveria laburiste mori detyrën në korrik. Pezullimet ndikuan në furnizimin e disa pjesëve për dronë dhe avionë luftarakë F-35. Megjithatë, qeveria e Mbretërisë së Bashkuar nuk ka pezulluar furnizimet me materiale që nuk janë përdorur në konfliktin Izrael-Hamas, si p.sh. për qëllime trajnimi.

Në shkurt, Ministria e Jashtme spanjolle theksoi se Madridi nuk i kishte shitur asnjë armë Izraelit që nga 7 tetori 2023. Më 11 tetor të këtij viti, kryeministri Pedro Sanchez dënoi ofensivën izraelite në Liban si “të papranueshme” dhe i kërkoi komunitetit ndërkombëtar të ndalojë eksportet e armëve në Izrael.

Ndërsa Parisi historikisht e ka furnizuar Izraelit me armë, marrëdhëniet midis dy vendeve janë bërë gjithnjë e më të tensionuara javët e fundit, duke çuar në fjalët e ashpra të Benjamin Netanyahu për vendimin e Parisit për të rishikuar kushtet e pjesëmarrjes së Izraelit në Panairi i armëve Euronavale.

Më 5 tetor, Macron bëri thirrje për një pezullim të plotë të shitjes së armëve “të përdorura në luftën në Gaza” dhe theksoi se Franca nuk ishte e përfshirë në furnizimin e tyre. Sipas SIPRI, është e vërtetë që nga viti 2019 deri në vitin 2023 nuk ka pasur eksporte të mëdha franceze të armëve në Izrael, por Parisi ende furnizonte komponentë për armë.

Shtetet e Bashkuara kanë paralajmëruar Izraelin se mund të ndalojë furnizimin me armë nëse situata humanitare në Gaza nuk përmirësohet. Kjo nuk është hera e parë që aleati kryesor i Izraelit kërcënon të ndërpresë furnizimet. Në maj, presidenti amerikan Joe Biden kërcënoi se do të ndalonte disa dërgesa armësh për Izraelin nëse qyteti jugor i Rafahut pushtohet. Por kryeministri Benjamin Netanyahu vazhdoi me fushatën dhe fluksi i armëve amerikane ka vazhduar.

Paralajmërimi i fundit, megjithatë, i cili i jep Izraelit 30 ditë për të përmirësuar situatën humanitare në terren ose rrezikon të shkelë ligjet e SHBA-ve që rregullojnë ndihmën e huaj ushtarake, është një rritje e konsiderueshme e presionit.

Shtetet e Bashkuara janë deri tani furnizuesi më i madh i armëve për Izraelin. Në vitin 2023, 69% e importeve të armëve të Izraelit vinin nga Shtetet e Bashkuara, sipas një raporti mbi transferimet ndërkombëtare të armëve nga SIPRI.

Gjermania ishte e dyta më e madhe, me 30 %, e ndjekur nga Italia me 0.9%.

Mbretëria e Bashkuar, Franca dhe Spanja ishin ndër kontribuuesit e tjerë më të vegjël.

Një analizë e CNN ka identifikuar raste të shumta të municioneve të prodhuara në SHBA që janë përdorur gjatë luftës, përfshirë në sulmet që vranë civilë.

CNN kohët e fundit zbuloi se bomba të prodhuara në SHBA ka të ngjarë të ishin përdorur në sulmin izraelit që vrau liderin e Hezbollahut, Hassan Nasrallah në Bejrut. SHBA gjithashtu ofron ndihmë financiare për Izraelin, duke siguruar më shumë se 130 miliardë dollarë financime dypalëshe që nga viti 1948, raporton Departamenti i Shtetit i SHBA.


Video