The difficult choice on Donald Trump's desk that is disorienting the president

2026-03-31 18:51:46Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

The difficult choice on Donald Trump's desk that is disorienting the

As the war in Iran enters its second month and no negotiations have yet been scheduled between the main warring parties, President Trump is facing several interrelated decisions that will determine how long American forces will remain involved in the battle and at what kind of risks.

The most pressing choice seems to be whether he should narrow the war aims in the hope of pushing forward a negotiated settlement with a new generation of Iranian leaders. Speaking to reporters Sunday night aboard Air Force One, Mr. Trump called the Iranian leadership “a whole different group of people” who “have been very reasonable.” (His Secretary of State, Marco Rubio, was notably more skeptical.) Dealmaking, as Mr. Trump knows, requires concessions on both sides, though he usually doesn’t like to be seen to be giving even an inch.

But if the Iranians continue to reject him, claiming as they did on Monday that there is nothing to discuss until the United States and Israel stop bombing Iranian territory, then he has other choices to make.

With more than 4,000 Marines and the 82nd Airborne Division ready to arrive in the region, Mr. Trump could give force to his threat to take the oil-exporting facilities on Kharg Island, liberate the Strait of Hormuz and perhaps seize Iran's near-bomb-sized stockpile of nuclear material.

But the risks of all three of these steps are enormous. Even Mr. Trump himself acknowledged on Sunday that if he were to send troops to take Kharg Island, keeping it operational would require the US military to “stay there for a while.” The same goes for opening the strait, which the Iranians now claim as their sovereign territory, and which ships seeking to pass through would have to pay the multimillion-dollar tolls they have begun imposing.

Control of the strait was not an issue four weeks ago, when the war began. But Iran's claim to control the traffic has so shaken the global trading system that it now occupies a central place in any discussion of how the conflict might be resolved.

“The strait will be reopened either with Iran’s consent or through an international coalition that includes the US,” Mr. Rubio said on Monday.

Nëse përpjekja për ta rihapur dështon, shtoi zoti Trump në llogarinë e tij në rrjetet sociale, “ne do ta mbyllim ‘qëndrimin’ tonë të mrekullueshëm në Iran duke hedhur në erë dhe shkatërruar plotësisht të gjitha centralet e tyre elektrike, puset e naftës dhe ishullin Kharg, (dhe ndoshta të gjitha impiantet e desalinizimit!)” 

Duke lënë mënjanë për një çast faktin se sulme të tilla ndaj infrastrukturës civile pothuajse me siguri do të përbënin krim lufte sipas Konventave të Gjenevës, zoti Trump e di se Irani mund të kundërpërgjigjet ndaj objekteve të ngjashme në Gjirin Persik, me flotën e tij në pakësim të dronëve dhe raketave me rreze të mesme.

“Iranianët kanë arritur shkatërrimin e sigurt reciprok pa një armë bërthamore,” tha Robert S. Litwak, studiues në Universitetin George Washington, i cili ka shkruar gjerësisht për programin bërthamor të Iranit. “Nëse Trump sulmon infrastrukturën civile të Iranit, Irani do të shkatërrojë objektet përkatëse të energjisë dhe desalinizimit në Gjirin Persik.” 

Në zemër të dilemës strategjike të zotit Trump qëndron fakti se, edhe pasi ka goditur 11,000 objektiva, ai ende nuk ka arritur llojin e ndryshimeve politike në Iran për të cilat foli më 28 shkurt, kur nisi operacioni. Natyrisht, ai ende ka kohë: ai parashikoi një luftë që do të zgjaste katër deri në gjashtë javë dhe kanë mbetur gati dy javë në atë afat.

Karoline Leavitt, zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, u tha gazetarëve të hënën se “afati katër deri në gjashtë javë mbetet në fuqi”. 

Nëse kërkon më shumë kohë, siç e pranojnë tani shumica e zyrtarëve të lartë se mund të ndodhë, ata mendojnë se kanë hapësirën politike për ta blerë atë kohë shtesë.

Por, nëse dëgjon me kujdes zotin Trump dhe zotin Rubio, është e lehtë të shihet se objektivat po ngushtohen.

Gjatë fluturimit me Air Force One të dielën në mbrëmje, zoti Trump pretendoi tashmë një sukses të madh, duke argumentuar se në Iran kishte ndodhur tashmë “ndryshim regjimi”, edhe pse Garda Revolucionare Islamike dhe klerikët mbeten në krye të vendit.

Duke mjegulluar dallimin mes ndryshimit të sistemit qeverisës dhe ndryshimit të udhëheqësve, ai u tha gazetarëve: “Kemi pasur ndryshim regjimi”, duke shtuar: “Regjimi i parë u shkatërrua, u asgjësua, të gjithë janë të vdekur. Regjimi tjetër është kryesisht i vdekur.” Dhe ai këmbënguli se Irani tani ishte nën kontrollin e një “regjimi të tretë”, i cili është i përfshirë në negociata. Ai nuk i bëri thirrje popullit iranian të ngrihej, siç bëri kur nisi lufta një muaj më parë, për të marrë pushtetin dhe për të rrëzuar qeverinë e tyre, gjë që do të ishte ndryshim i vërtetë regjimi.

Ndërkohë, zoti Rubio postoi në llogarinë e Departamentit të Shtetit në rrjetet sociale një listë më të ngushtë objektivash, bashkë me atë që dukej si një thumbim ndaj mediave që kanë vënë në dukje ndryshimin e objektivave.

“Duhet t’i shkruani,” shkroi ai, para se të rendiste katër objektiva: shkatërrimin e forcës ajrore dhe marinës, “dobësimin e rëndë të aftësisë së tyre për lëshim raketash” dhe “shkatërrimin e fabrikave të tyre”. Por ai nuk përmendi eliminimin e kapacitetit bërthamor të Iranit, objektivi i deklaruar i menjëhershëm i nisjes së sulmit, dhe as mbrojtjen e protestuesve iranianë, të cilët u masakruan në rrugë në janar, çka e shtyu zotin Trump të deklaronte se ndihma ishte rrugës. Po ashtu, ai nuk përmendi në atë listë rihapjen e Ngushticës së Hormuzit.

Pak orë më vonë, zonja Leavitt dha listën e saj. Ajo shtoi “çmontimin e infrastrukturës së prodhimit të raketave dhe dronëve, dobësimin domethënës të aleatëve të tyre gjatë këtij operacioni dhe pastaj, sigurisht, parandalimin që Irani të mos marrë kurrë një armë bërthamore.” 

Ndërsa zoti Trump mburret se udhëheqësit iranianë po luten për të bërë një marrëveshje, disa zyrtarë të lartë të administratës Trump po minimizojnë privatisht progresin diplomatik. Zyrtarët thanë se bisedat në këtë fazë përshkruhen më mirë si “kontakte” sesa si “negociata” formale.

Ministri i Jashtëm i Pakistanit, Ishaq Dar, tha të dielën se vendi i tij do të presë bisedime mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit në ditët në vijim, ndonëse zyrtarë amerikanë thonë se asnjë takim nuk është caktuar. Të martën, zoti Dar po udhëton drejt Pekinit për të siguruar mbështetjen kineze për një kornizë që do të mundësonte bisedime SHBA-Iran.

Vizita në Pekin vjen pas një raundi të dytë konsultimesh të dielën mes ministrave të jashtëm të Pakistanit, Arabisë Saudite, Turqisë dhe Egjiptit, një grupim që është mbledhur dy herë në 10 ditë ndërsa fuqitë rajonale kërkojnë një mënyrë për të frenuar zgjerimin e konfliktit.

Zëvendëspresidenti JD Vance, i cili pritet të marrë pjesë në çdo takim ballë për ballë nëse ai konfirmohet, është planifikuar të udhëtojë javën e ardhshme në Hungari për të treguar mbështetje për kryeministrin Viktor Orban. Disa zyrtarë kanë thënë se ai udhëtim mund të përfshijë edhe një ndalesë tjetër për negociata nëse zyrtarët iranianë bien dakord të takohen.

Zoti Trump nuk e ka përjashtuar shtimin e agresionit ushtarak nëse zgjidhja diplomatike vazhdon t’i shpëtojë. Por ndërsa presidenti përballet me sfida të brendshme për shkak të luftës, të përkeqësuara nga një mbyllje e pjesshme e qeverisë, disa prej aleatëve të tij shpresojnë që ai të gjejë një fund të konfliktit brenda afatit të tij gjashtëjavor.

And to address some of these economic challenges, Mr. Trump could call on Arab countries to help cover the costs associated with the war. When a reporter pointed out that Kuwait, Saudi Arabia and the United Arab Emirates helped pay for the Gulf War in the early 1990s and asked Ms. Leavitt if Mr. Trump wanted a similar deal, she said the president was “very interested” in it.

“I don’t want to get ahead of him at this point,” she said. “But it’s certainly an idea that I know he has and something that I think you’ll hear more about from him.” 

New York Times


Video