Will there be an endless war that cannot be won in Europe? This is the scenario they fear and for which NATO leaders are preparing, as Russia's war in Ukraine already in its third month is giving little sign that there will be a decisive military victory by either side and does not appear have solutions on the horizon.
The possibility of a stalemate is fueling concerns that Ukraine could remain a deadly battleground in Europe and a source of continental and global instability for months, or even years to come.
Energy and food security are the most pressing concerns, but massive Western support for Ukraine, while the world has not yet recovered from the effects of the coronavirus pandemic and is facing the effects of climate change, could further weaken the global economy. And if Russia decides to escalate the conflict, the risk of a wider conflict increases.
The United States and its allies are constantly supplying deadly weapons to Ukraine to help it in the war. While most analysts say Kiev is least resisting, the flow of supplies must continue if allies want to uphold President Volodomyr Zelenskyy's promise of victory, or at least to curb or repel Moscow's progress.
Russian President Vladimir Putin has not signaled any readiness to intensify aggression with either general mobilization of troops or the use of unconventional weapons, nor has he shown any signs of withdrawal. Nor has President Zelenskyy, who says Ukraine will not only defeat the current Russian aggression but regain control of Crimea and other areas it has occupied or controlled since 2014, shown no signs of retreating.
"It's very difficult to imagine a negotiated solution at this point," said Ian Kelly, a retired veteran diplomat who has served as ambassador to the United States in Georgia, another former Soviet republic to which Russia has territorial claims.
"Neither side is ready to stop the war and perhaps the most likely outcome is a war that will last several years. Ukraine would be an open wound in the middle of Europe," the former diplomat added.
"There is no question that Ukraine will not back down. They think they will win," Kelly said.
On the other hand, he adds, despite miscalculations by the Russian president about Ukraine's strength and willingness to resist or the unity and determination of NATO allies, he can not accept defeat or a scenario where he does not claim that it has succeeded.
"It would be political suicide for Putin to step down," Mr Kelly said.
Zyrtarët amerikanë, duke filluar nga presidenti Joe Biden, duket se janë dakord me këtë vlerësim, megjithë komentin e Sekretarit të Mbrojtjes Lloyd Austin pas një vizite në Kiev muajin e kaluar se synimi i Uashingtonit nuk është vetëm të ndihmojë Ukrainën të mbrohet, por të "dobësojë" Rusinë deri në pikën ku të mos përbëjë më kërcënim.
Putini "nuk ka rrugëdalje tani dhe unë po përpiqem të kuptoj se çfarë duhet të bëjmë në këto rrethana," tha presidenti Biden të hënën pasi nënshkroi një ligj të ngjashëm me një ligj të kohës së Luftës së Dytë Botërore për të lehtësuar dërgimin e paisjeve ushtarake në Ukrainë dhe i bëri thirrje Kongresit që të miratojë një paketë ndihme ushtarake dhe humanitare prej 40 miliardë dollarësh për Ukrainën. Dhoma e Përfaqësuesve e miratoi paketën të martën dhe Senati pritet ta miratojë brenda javës.
Atëherë si duhet vepruar? Presidenti francez Emmanuel Macron i ka dhënë përparësi një zgjidhjeje të mundshme të negociuar që nuk do të nxirrte të poshtëruar as Rusinë dhe as Ukrainën.
"Nesër do të na duhet të ndërtojmë paqen, le të mos e harrojmë kurrë këtë," tha zoti Macron të hënën. "Duhet të ulim Ukrainën dhe Rusinë në tryezë. Fundi i diskutimit dhe negociatave do të vendoset nga Ukraina dhe Rusia. Por nuk do të bëhet as me injorimin, as me përjashtimin dhe as me poshtërimin e njëra-tjetrës."
Zyrtarët amerikanë nuk janë aq të sigurt, megjithëse e pranojnë që rezultati final është në dorën e Ukrainës.
"Strategjia jonë është që Ukraina të dalë fitimtare," tha zëdhënësi i Departamentit të Shtetit Ned Price këtë javë. "Ukraina do ta realizojë këtë në tryezën e negociatave. Qëllimi ynë është të forcojmë pozicionin e Ukrainës në atë tryezë negociatash ndërsa ne vazhdojmë t'i imponojmë kosto në rritje Federatës Ruse."
Por pasiguria e madhe mbi formën që do të ketë një “fitore” e Ukrainës, ka alarmuar zyrtarët në disa kryeqytete evropiane, veçanërisht ato në shtetet baltike të Estonisë, Letonisë dhe Lituanisë, të cilat janë anëtare të NATO-s në kufi me Rusinë dhe veçanërisht të shqetësuara për synimet e ardhshme të Moskës.
Për vendet baltike dhe vendet e tjera në krahun lindor të NATO-s, kërcënimi është real dhe kujtimet e pushtimit dhe sundimit sovjetik mbeten të freskëta. Nësë Rusisë i bëhen lëshime në Ukrainë, kjo vetëm do ta inkurajonte presidentin rus të vazhdojë edhe më tej drejt perëndimit, thonë ata.
"Që të jemi të sinqertë, ne ende nuk po flasim se si do të jetë fundi i lojës," tha ministri i Jashtëm lituanez Gabrielius Landsbergis për Associated Press në një intervistë të hënën. Ai shtoi se çdo lëshim territorial në Ukrainë do të sillte një botë ku "rendi i bazuar në rregulla" zëvendësohet nga një "rend i bazuar në rregullat e xhunglës".
Zoti Landsbergis sugjeroi që vendet perëndimore ta thonë publikisht se çfarë do të konsideronin sukses. "Duhet të themi se çfarë do të konsideronim fitore, fitore të vërtetë? Cili do të ishte skenari që do të donim?"
Ministri i Jashtëm i Lituanisë ka qenë i hapur në thirrjet për rrëzimin e presidentit Putin si udhëheqës i Rusisë, duke shkuar shumë përtej pozicionit të Shteteve të Bashkuara dhe atij të udhëheqësve të tjerë të NATO-s. Ai thotë se ndryshimi i regjimit në Moskë është e vetmja mënyrë për të mbrojtur sigurinë evropiane dhe perëndimore në të ardhmen afatgjatë.
"From our position it is much easier to say that there should be regime change in Russia, so we have been quite open about that," he said. "It may be much harder for the United States to speak openly about this, but at some point we have to discuss it because it's something very important."