STRANGE/ Report: Albanian government insists on being formed even when the country is not burning!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

Pretending the (impossible)!

2025-04-11 12:51:47Pikëpamje SHKRUAR NGA DITMIR BUSHATI
Ditmir Bushati

The High Representative of the EU for Foreign Affairs and Security Policy, also Vice-President of the European Commission, Kaja Kallas, when asked by journalists at the press conference in Tirana about the possibility of Albania's membership in the EU in 2030, emphasized that: " it is a realistic objective, but in order to achieve it, several steps must be taken, and Albania must adopt and implement reforms in practice ."

On her first visit to Albania, as part of a regional trip, Kaja Kallas kindly reminded us of two of the most basic aspects of the enlargement process.

First , this process has three actors: the EU member states (decision makers); the European Commission (the driving force of the European integration process and at the same time the closest friend of the candidate country); the candidate country aiming for membership (Albania).

Second , reforms can only be accomplished by creating an inclusive political climate.

It is worth recalling that, in the process of Albania's accession to NATO, in addition to geopolitical circumstances, political understanding for the adoption and implementation of reforms in the field of security and the rule of law were crucial. In the context of EU membership, this takes on even greater value, since unlike NATO membership, this process has a direct impact on almost all areas of life.

EU membership is a national objective that extends beyond political parties. Even more so in the conditions of Albania where the connection with Europe has been and remains organic. Europe is a kind of spiritual hearth of Albanians from Balshaj onwards. Or as Ismail Kadare said: “our natural state”.

Kaja Kallas should be appreciated for the authenticity with which she conveyed the messages, which is not always a distinctive feature for Brussels officials, by not feeding false illusions, which the Albanian people do not need. I recall here the European officials who, immediately after the publication of the 2018 Enlargement Strategy, set 2025 as a possible deadline for the membership of Montenegro and Serbia. Such sweet-talking predictions without effects in practice do not need further elaboration.

For geopolitical reasons, particularly related to the war in Ukraine, EU enlargement has returned to the political agenda. However, the materialization of this process is not a closed issue, as the EU also faces countless difficulties in the administration of internal affairs. Therefore, Kaja Kallas rightly referred to the steps that need to be taken in this process, meaning first the EU member states. On the other hand, we must understand that member states will not accept new memberships solely for geopolitical reasons, ignoring the fulfillment of rule of law and good governance reforms.

IF THEY DON'T MAKE IT THERE THEY DON'T MAKE IT ANYWHERE

Although it has been more than two years since EU member states have asked the European Commission to draft a document on reforming the EU in light of the enlargement process, they are not yet ready for this discussion, nor for the final EU project.


Not all EU member states share the same ideas about how the EU should become a functional organization to enable the membership of several candidate countries, including our country, in the new geopolitical context where it needs to act as an important global actor, alongside the US, China, Russia and India.

The examples of France and Germany, traditionally considered the driving force of the EU, are the best reflection of this reality. Thus, a few weeks after the invasion of Ukraine by Russia, French President Emmanuel Macron presented his vision for the creation of the European Political Community, with the conviction that, “the EU cannot remain the only platform to structure the European continent.” This was an idea recycled by former French President Francois Mitterrand, after the fall of the Berlin Wall, who aimed to avoid a massive and rapid expansion of the EU with states that had just emerged from the communist yoke.

In both cases, France's concern is essentially about avoiding the enlargement process. For this reason, the European Political Community attempts to create "strategic intimacy" (intimité stratégique) between European states in the face of Russian aggression. But, in fact, it is limited to a dialogue platform, where states can discuss things together, even if they do not share common values ??and goals, far from being a European forum where decisions are made.

Nga ana tjetër, programi i qeverisë gjermane në ikje zotohej për ‘përshpejtim’ të procesit të anëtarësimit të vendeve të Ballkanit Perëndimor në BE. Katër vite më pas, është e pamundur që ky zotim të konsiderohet i përmbushur. Ndërsa në marrëveshjen për koalicionin e ardhshëm qeverisës mes CDU/CSU dhe social-demokratëve gjermanë, zgjerimi konsiderohet si ‘një domosdoshmëri gjeopolitike’ dhe mbështetet qasja e ‘integrimit gradual’, por nuk ka asnjë angazhim shoqëruar me afate për përfundimin e procesit të negociatave dhe pranimin e shteteve të reja. Në tekstin e marrëveshjes konsolidimi i BE-së përmes reformimit të saj, përcaktohet si parakusht për çdo zgjerim të mundshëm.

Jo të gjitha vendet anëtare të BE-së janë të gatshme të kontribuojnë financiarisht apo të heqin dorë nga përfitimet financiare në një BE më të madhe. Për këtë arsye, në raportin e hartuar nga ish-kryeministri italian Enrico Letta, “Për të ardhmen e tregut të brendshëm të BE-së”, propozohet një mekanizëm solidariteti për zgjerimin, që do të zbuste frikërat e vendeve që janë përfituese neto, në një anëtarësim të mundshëm të vendeve të Ballkanit Perëndimor, Ukrainës dhe Moldavisë.

Jo të gjitha vendet anëtare të BE-së janë në një mendje nëse mund të bëhen pjesë e BE-së vendet të cilat janë të pushtuara apo në gjendje konflikti të papërfunduar. Jo të gjitha vendet anëtare të BE-së janë të gatshme të sakrifikojnë paketat financiare të mirëqenies shoqërore dhe të shpenzojnë më shumë për sigurinë.

Vlen të përmendet fakti se në raportin e shumëdiskutuar të ish-kryeministrit italian Mario Draghi, “Për të ardhmen e konkurrueshmërisë së Europës”, Ballkani Perëndimor nuk përmendet aspak për sa i përket procesit të zgjerimit. Madje, fjala ‘zgjerim’ përdoret në kohën e shkuar dhe jo në të ardhmen. Vlera prej tetëqind miliardë euro përmes të cilës Draghi mendon se Europa do të bëhet konkurruese, është shumë e madhe krahasuar me vlerën gjashtë miliardë euro që BE-ja ofron për Ballkanin Perëndimor përmes Planit të Rritjes, çka nuk zbut hendekun zhvillimor mes BE-së dhe vendeve të rajonit.

Këtë vit nis puna për hartimin e buxhetit shumëvjeçar të BE-së, i cili është gjithashtu një tregues i gatishmërisë politike për zgjerimin. Mbetet të shihet nëse në këtë buxhet do të harmonizohen propozimet e Draghi-t dhe Letta-s për vendet e BE-së dhe ato që synojnë anëtarësimin.

Pavarësisht kontekstit të ri gjeopolitik që jetojmë dhe propozimeve të mësipërme, duhet pranuar se ‘motori i zgjerimit’ me efekte motivuese tek vendet kandidate vijon të jetë i fikur. Vendet anëtare të BE-së kanë në dorë çelësin e ndezjes së ‘motorit të zgjerimit’, sikundër vendet kandidate kanë në dorë që të përdorin ‘kushtëzimet’ në këtë proces, si mundësi për të ndryshuar e reformuar cilësinë e qeverisjes dhe jetës.

Në tekstin e këngës së famshme “New York, New York” ndër të tjera thuhet: “nëse ia dal aty, mund t’ia dal kudo”. E kundërta është e vërtetë në rastin e zgjerimit, ku vendet anëtare të BE-së duhet të kuptojnë se “nëse nuk ia dalin aty (të zgjerohen me Ballkanin Perëndimor), nuk do ia dalin askund”.

Sa më shpejt të arrihet konsensusi për këtë gjë, aq më e lehtë do të jetë puna edhe për Komisionin Europian. Në mungesë të një drite të gjelbër nga ana e vendeve anëtare të BE-së për këtë proces, Komisioni Europian është treguar kreativ për ta mbajtur gjallë atë. Megjithatë, kjo nuk mjafton për të ndikuar në transformimin demokratik dhe zhvillimin ekonomik e social të vendeve kandidate.

E VËRTETA ËSHTË RRUGA MË E MIRË PËRPARA

A është viti 2030 një objektiv i arritshëm për anëtarësimin e Shqipërisë në BE? Kjo pyetje më sjell ndër mend 1 majin e vitit 2004, teksa në sallën e Akademisë së Arteve në Tiranë, organizonim një debat mbi këtë temë së bashku me ambasadorët e vendeve që sapo ishin pranuar në BE. Interesimit nga salla se ‘kur do të pranohet Shqipëria në BE’ iu përgjigjëm me njëfarë optimizmi: ‘mbase brenda një dekade’, duke zhgënjyer pritshmëritë e pjesëmarrësve në debat që një dekadë u dukej më tepër një horizont sesa një objektiv i prekshëm.

Po kështu, në 12 qershorin e vitit 2006 kur Shqipëria firmosi Marrëveshjen e Stabilizim Asociimit, që edhe sot e kësaj dite vijon të jetë kontrata kryesore mes Shqipërisë dhe BE-së, pyetjes së një televizioni kombëtar se kur do të anëtarësohet Shqipëria në BE, iu përgjigja se: “nëse gjithçka zbatohet sipas parashikimeve të marrëveshjes, brenda një dekade”.

Në të vërtetë, rruga jonë drejt BE-së, që prej 1990-ës, i ngjan një rruge të thepisur, e cila, nuk e justifikon entuziazmin dhe mbështetjen popullore për këtë proces. Ajo ka lidhje me procesin e shtetkonsolidimit demokratik, ku pasqyrohen dobësitë e traditës sonë demokratike, vështirësia e kultivimit të vlerave më të mira europiane të shtetit të së drejtës, polarizimi i tejskajshëm dhe prishja e njëanshme e rregullave të lojës politike.

Ne humbëm një shans në rrugën tonë drejt BE-së, që dukej e vrullshme në fillim të viteve ’90 dhe disa të tilla në fillimin e viteve 2000. Ne qëndruam për më shumë se tre vjet në tryezë për nënshkrimin e MSA-së, na u deshën pesë vjet për të marrë statusin kandidat dhe trembëdhjetë vjet për të filluar bisedimet për anëtarësim në BE.

E njëjta gjë mund të thuhet edhe për përthithjen e fondeve të BE-së në formën e granteve, ku Shqipëria renditet e parafundit, duke lënë pas vetëm Bosnje-Hercegovinën. Apo të investimeve europiane në trajtën e kredive dhe granteve, ku jemi në të njëjtin nivel me Maqedoninë e Veriut dhe lëmë pas Malin e Zi e Kosovën.

We have lost a lot of time along the way. And in most cases we have hindered ourselves in this process. The above history is not simply a lesson from the past, but the key to facing the challenges of the present and predicting the future. Viewed in this context, setting a timeframe within which we aim for EU membership, if not accompanied by a more inclusive and unifying platform that encourages a different quality and speed for democratic state consolidation reforms and the absorption of EU funds, is at best pretending to be (impossible).


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×