"Don't touch my Bubulina"

2024-05-20 21:04:03Pikëpamje SHKRUAR NGA AURON TARE
Bubulina

(On the Vehbiu-Koçollari debate)

The famous American novelist Henry Miller, who stayed on the island of Spezia in 1939, is quoted as having asked about the figure of Laskarina Bubulina, an inspirational figure of the Russian revolution, saying: "How come we haven't heard more about Laskarina Bubulina? She looks like a Joan of Arc."

In fact, the quote by the American Henry Miller sounds correct, at least for the Albanian public. This public knows nothing about this historical figure who unexpectedly became a point of debate between Albanian and Greek politics. Laskarina Pinotsi (Bubulina), born in Istanbul, Ottoman citizen, with an Arvanite father and mother from an old Byzantine family, married twice to members of the Arvanite community of Specia (Greek island), heroine of the Greek Revolution. Posthumously honored with the title of admiral by the Czar of Russia and killed by an Arvanita (surname Kuci) in a conflict of honor on the balcony of her home. Kapedanesha Bubulina's name was mentioned in a political rally in Athens by the Prime Minister of Albania in the context of the historical contribution of Albanians in Greece, thus creating a frenzy of debate not only in Greek newspapers, but also among some Albanian historians.

Two honorable names that I read with pleasure as Adrian Vehbiu and Prof. Irakli Koçollari, publicly held diametrically opposite positions regarding the affiliation of Bubulina, but also further to the Arvanita community of Greece.

This modest note of mine, in fact, is not intended to take sides, but to further elaborate a rather complicated process, I would say, on the affiliation of the Arvanitas community of Greece.

Very little is known about the extraordinary contribution of the Arvanites to the history of Greece, but also beyond. Among the main factors for this oblivion are the few researches of Albanian researchers on this topic, but also the aggressive approach of Greek historiography to "appropriate" this community. The centuries-old process of cultural and linguistic assimilation has also played an important role in erasing the memory of this community, and apparently the new generations do not have any historical interest in knowing the Arvanites of Greece.

Dikur një mik i vjetër, shkrimtari britanik Patrik Leight Fermour i cili kishte jetuar për vite midis komunitetit Maniot të Peloponezit në veprën e tij “Mani” përshkruan me nota sa romantike aq realiste komunitetin arvanitas të Manit të cilit jetonin midis gjakmarrjeve, kullave të larta, kokëfortësisë ndaj autoritetit shtetëror dhe dashurisë për liri absolute. Maniotët- me tregonte Patrik Leight Fermor janë shumë të veçantë nga grekët. E megjithatë edhe pse lidhja e largët e këtyre malësorëve të Peloponezit vjen nga trungu arbëror është shumë e vështirë sot që historiografia jonë të ketë mundësi që këtë komunitet ta klasifikojë si shqiptar. Kjo për shumë arsye që lidhen me faktorët kulturorë, ekonomike, historike, por mbi të gjitha me identifikimin e tyre si arvanitas. Një lloj “ishulli” kulturor i baraslarguar si nga grekët e sotëm po aq edhe nga shqiptarët. Ky status i veçantë i cili dallohet vetëm kur viziton këto komunitete ka mundësuar të ruajë kulturën, historinë dhe gjuhën e tyre, por jo detyrimisht identitetin shtetëror i cili është qartësisht grek.

Por duke iu kthyer debatit për Bubulinën. Greqia ashtu si me mjaft figura të tjera nga komuniteti arvanitas ka mundur dhe ka ditur të lartësojë këto figura në piedestalin kulturor europian të cilat sot njihen si ekskluzivisht greke. Merita e tyre, por duhet thënë që fundi i fundit këto figura të shquara arvanitase luftuan dhe u vranë mbi të gjitha për krijimin e një shteti që do të njihej si Greqia Moderne. Kontributi i tyre i jashtëzakonshëm filloi dhe mbaroi me Kryengritjen kundër Perandorisë otomane dhe krijimin e Greqisë moderne. Këtu mbaron debati pasi përkatësia etnike e tyre mund të jetë objekt kurioziteti kulturor apo antropologjik, por kurrsesi politik. Vepra dhe qëndrimi i tyre janë qartësisht pro Greqisë. Ashtu si Maniotët e Peloponezit ardhur nga malet shqiptare. Ishullorët e Hidras apo të Specias, mercenarët arnautë të ultësirave të Thesalisë që krijuan shtetin modern te Egjiptit janë pjesë e kulturave te kombeve të tjera për të cilët luftuan dhe derdhën gjak sigurisht për interesat e tyre. Askush nga këto komunitete nuk kthyen kokën pas për të lartësuar malet e të parëve te tyre, por ne hapsirat e pamata që gjetën bënë histori. Ashtu siç dinë të bëjnë shqiptarët histori individuale.

There is nothing substantial in the debate about Bubulina apart from curiosity. Bubulina with very strong ties to the High Gate of Istanbul was honored by the Greek state with rights, by the Russian Empire for its interests, by the Arvanitas community on the island where she was killed and never by the Albanian historiography to which she has no contribution . Bubulina was born in Istanbul, lived in Hydra and Specia among the Arvanitas, married in this community, fought for Greece, was killed by an Arvanita. So, Bubulina was a phenomenon of the time in a multi-ethnic and multicultural Empire. Any attempt to make him Albanian sounds a bit naive when these Arvanite personalities themselves chose their ethno-political affiliation. The same as Piro Dhima, originally from Kurvelesi Progonati, who chose to cheer at the Olympics "here comes Eladha".

Video