Amid a heated debate about the future of Albanian Radio Television , attention has shifted from the budget and broadcasts to a much darker scenario: the physical demolition of the institution to make way for the construction of towers on its historic site.
Thoma Gëllçi , the former director general of RTSH, has made direct accusations, warning that the attacks on this institution are not only political or budgetary, but also aim to demolish the public broadcaster for construction purposes. According to him, the real plan for the "reduction" or "extinguishment" of RTSH is the disappearance of the current building to make way for concrete projects in the heart of the capital.
In a post on social media, he addressed Agron Shehaj, the leader of the “Mundësia” Party. The latter called for the closure of RTSH and then softened his stance by proposing a symbolic budget of 5 million euros. According to Gëllçi, this proposal is not only financially irresponsible, as the technical costs of broadcasting alone exceed this amount.
Meanwhile, as the public was divided in two for the year-end festival, behind the scenes, according to former director Gëllçi, a much more dangerous plan is being developed: the transfer of public land to private ownership for construction purposes.
"They do not want to reform RTSH, but to build on it. They fired professionals, fired engineers, and now they are circling like headless flies, seeking to destroy every trace of the public broadcaster, to erect towers," writes Thoma Gëllçi, among other things, in his post. And of course, this situation puts RTSH at a critical point. The institution that for decades has preserved the national memory, broadcast concerts, festivals, important news and documentaries, risks being replaced by foundations for multi-story towers," according to the former director general of this institution, Thoma Gëllçi.
Thoma Gëllçi's full post:
Agron Shehaj as an indicator of RTSH's failure in its mission
There's a reason why the word "spectacle" in Albanian politics is often not associated with theaters or the big screen, but with statements like Agron Shehaj's.
The chairman of the "Mundësia" Party, with an admirable zeal to capture attention at all costs, recently proposed the closure of Albanian Radio Television.
Më pas e zbuti tonin dhe e korrigjoi vetveten: nuk kërkon mbyllje, por vetëm që t’i shkurtohet buxheti në 5 milionë euro, që sipas tij mjaftojnë për kostot operacionale të një televizioni publik. Shkurt, një RTSH “light” – pa kripë, pa zë, dhe nëse është e mundur, pa energji elektrike.
Në fakt, ndoshta nuk do ia vlente të merreshe me një propozim të tillë, sidomos në një fushatë elektorale ku çdo replikë e mbështet zhurmën që kërkon protagonisti. Dhe Agroni këtë kërkon: zhurmë. Ai lëshon shifra milionëshe si fishekzjarrë llogaritur në kokë, ndoshta teksa ecën në makinë, duke shpresuar se çdo absurditet i artikuluar me zë të sigurt do të mjaftojë për të bërë “clickbait” politik. E ku ka më bukur sesa të shndërrosh një çështje komplekse si funksioni i shërbimit publik mediatik në një llogari me tre fjalë: “30 milionë euro më pak!”? Madje, siç duket, këto llogari Agroni i bën duke ngarë makinën. Pse të lodhemi me analiza buxhetore kur mund të bëjmë aritmetikë në semafor?
Por hajde t’i lëmë fjalët e zbrazëta dhe të futemi në territorin e ftohtë të shifrave. Sipas buxhetit të planifikuar për RTSH – që është 27 milionë euro – Agroni kërkon të kursejë 30 milionë euro. Një matematikë gjeniale, që mund t’i lërë gojëhapur të gjithë. Madje, edhe vetë Shehaj e kuptoi se diçka nuk i dilte, ndaj vendosi ta lërë RTSH-së një lëmoshë prej 5 milionë eurosh. Zemërgjerësi moderne.
Vetëm për dy zëra kryesorë që lidhen me funksionimin teknik të transmetimeve digjitale, shpenzimet vjetore janë mbi 5.7 milionë euro. Pra, që në start jemi 700 mijë euro në minus. Nëse i shtojmë kostot e energjisë elektrike për 60 transmetues aktivë në të gjithë territorin, depozitat me naftë për gjeneratorët në rast të mungesës së energjisë (në Shqipëri mungesat janë realitet edhe në 2025), dalim thellë në borxh.
Por po ta shohim nga këndvështrimi i Agronit, edhe Orkestra Simfonike e RTSH mund të jetë luks: "Pse duhen tetë violina? Mjaftojnë dy për të bërë zhurmë!" Një logjikë që e ngatërron artin me alarmet e makinës. A e di Agron se për të blerë kampionatin shqiptar të futbollit, RTSH ka lidhur kontratë dhe i paguan Federatës Shqiptare të Futbollit 1.2 milionë euro në vit? RTSH i humbi ndeshjet e kombëtares shqiptare të futbollit sepse nuk pagoi dot çmimin e saj që ishte mbi 1 milionë euro. Po të drejtat e tjera sportive, po kostot për të mbajtur një kanal filmash? A e di Agron Shehaj që RTSH nuk i vjedh filmat që transmeton por blen të drejtat e transmetimit të tyre?
RTSH është larg përkryerjes. Askush nuk e mohon se institucioni ka nevojë për transformim dhe reformim të thellë, të vërtetë, profesional. Por, ai mbart një mision që është shumë më i thellë se çfarë e percepton një politikan i nxituar që mat gjithçka me llogaritë e një biznesi: RTSH ka detyrën të edukojë, të ruajë identitetin kombëtar, të shërbejë si garanci për një hapësirë publike larg vulgaritetit, pornografisë vizuale dhe mediatizimit të injorancës. Në një vend ku "trendi" i ditës është zhveshja si formë rebelimi dhe shalët si simbol kulture pop, RTSH është ndër të paktat hapësira ku mund të ulesh me familjen dhe të mos ndihesh në siklet.
Agron Shehaj nuk e kupton këtë – ose bën sikur nuk e kupton. Dhe ky është tregues i dështimit të RTSH në një nga funksionet e saj më themelore: të krijojë qytetari mediatike, të formojë gjykim kritik, të ndërtojë vlerësim për të bukurën, për të arsyeshmen dhe për të drejtën. Nëse ky mision do të ishte përmbushur me sukses, ndoshta figura si Agroni nuk do të gjenin terren të tillë për të shitur me kaq lehtësi dogma boshe.
Po mirë, edhe ne e dimë që në fushatë duhet të thuash gjëra që kapin veshin e qytetarit të lodhur, por kur propozimet bëhen në nivelin e një basti mes dy çunash te lagjja që pyesin sa lekë do i duheshin një televizioni për të transmetuar gjithë verën vetëm filma me Jean-Claude Van Damme, atëherë kemi një problem.
Sepse Shehaj nuk është thjesht një qytetar që u mërzit me RTSH-në se nuk i dha Festivalin e Fundvitit Elvana Gjatës. Ai është politikan. Dhe kur një politikan nuk kupton rolin e transmetuesit publik – apo më keq, bën sikur nuk e kupton për të fituar pikë politike, kjo është një krizë që meriton më shumë se një meme në Facebook.
Por përtej kritikave politike e buxhetore, Agron Shehaj zgjodhi të më sulmojë personalisht si ish-drejtues i RTSH, duke më quajtur hajdut. Ndaj këtu është e nevojshme një sqarim i plotë, jo për të bërë viktimën, por për të respektuar të vërtetën:
“Agron, më vjen keq që të të them, por përveçse je i paditur dhe mendjelehtë, je edhe gënjeshtar shpifës. Unë nuk jam arrestuar për ndonjë tender, por sepse lidha një kontratë që shtyu pranimin e mallrave që kishte blerë RTSH 14 ditë përtej afatit. Kjo për shkak se nuk kishim paratë për të paguar faturën, pasi Ministria e Financave kishte prerë fondin. Dhe kjo nuk solli asnjë dëm ekonomik – përkundrazi, kurseu penalitete që duhej të paguante RTSH për moszbatim kontrate.
Tani përsa i përket burgut që përmend: kam qëndruar 11 muaj i arrestuar, nën hetim nga SPAK-u i Partisë që kontrolloi çdo dokument të firmosur nga unë – çdo tender, çdo urdhër. Kërkuan me çdo kusht të gjenin diçka për të justifikuar arrestimin tim. Nuk gjetën asgjë tjetër me përjashtim të asaj shtese kontrate që për mendimin tim dhe të specialistëve është komplet në përputhje me Ligjin. Më kontrolluan edhe shtëpinë, më sekuestruan edhe telefonin dhe gjithë komunikimet zyrtare. Sepse, ndryshe nga ajo që mbase ke menduar ti, nuk jemi të gjithë njësoj. Unë, Agron, nuk shfrytëzova pasaportën amerikane për t’iu shmangur hetimeve dhe të largohesha nga Shqipëria, por u komunikova vetë me organet e Ligjit për t’u paraqitur atje ku kërkonin ata, pavarësisht se në ato momente nuk ndodhesha në Tiranë. Unë as u bëra i sëmurë, as futa miq, as akuzova kënd dhe, pavarësisht se isha i bindur në padrejtësinë ndaj meje, qëndrova ta përballoja këtë gjë me dinjitet. Unë nuk i përkas “racës” suaj, që e ka për zakon të gjykojë të tjerët sipas vetes. Unë e kam kaluar vetting-un dhe e kam me vendim gjykate që nuk jam hajdut. Po ti Agron, e kalon dot këtë vetting?”
Gjatë pesë viteve të drejtimit të RTSH kaluam një proces transformimi gjigand dhe të gjithanshëm: Nga një kanal me miza që nuk i shihej sinjali as në godinën e RTSH, ndërtuam një platformë mediatike moderne me 17 kanale televizive, gjeneraliste dhe tematike, dhe 11 kanale radioje. Ndryshuam teknologjinë e transmetimeve nga SD në HD, ndërtuam platformën revolucionare OTT “RTSH TANI” që mundësonte të shiheshin programet e saj në të gjithë botën dhe që njerëzit t’i shihnin programet kur të donin, sipas kohës së tyre. E di ti Agron se çfarë të drejtash sportive zotëronte RTSH në kohën kur drejtoja unë? Pyet njëherë, sepse nëse do filloj të shkruaj këtu, më del lista shumë e gjatë dhe shkrimi shumë i gjatë.
Ne treguam, Agron, se RTSH bëhej! Por ishte politika dhe njerëz të racës sate që e ndërprenë këtë punë reformuese, pushuan nga puna më të mirët, përzunë nga vendi inxhinierët, shitën interesat e publikut te privatët dhe vërtiten tani si miza pa kokë me shpresë që do ta rrënojnë RTSH-në nga brenda me qëllim që t’i arrijnë qëllimit final: zhdukjes fare të saj dhe ndërtimit të ca kullave në shesh, ndërtimin aty.
Por, Agroni nuk është problemi – ai është simptoma. Ai është një produkt i boshllëkut të informacionit, i deformimit të perceptimit publik dhe i mungesës së edukimit mediatik. Dhe kur ekrani bosh nuk edukon, do e mbushin të tillët.
Problemi me RTSH-në nuk është që ekziston – problemi është që Agroni nuk e kupton pse ekziston. Dhe kjo është pasojë e një mungese të thellë edukimi mediatik.
Në shumë vende, në shkollë mëson çfarë është një media publike, pse ka rëndësi, çfarë do të thotë pluralizëm, pavarësi editoriale, përgjegjësi qytetare. Agroni ka mësuar të bëjë video në Facebook dhe pastaj t’i thotë medias “Fake neës” kur të mërzit.
RTSH is not perfect. It needs reform. For professionalism. For more independence from politics. But the way to fix it is not to close it down or try to make a fuss to the detriment of its image.
RTSH is the home of national memory. It is the place where the recordings of the first Song Festival live, the voices of Ahmet Zogu and Fan Noli, the songs of Tefta Tashko and Vaçe Zela, the theater plays of the '80s, symphonic concerts, the Albanian literary language. When you say "let's close it", you are actually saying: "let's forget who we were".
Agron Shehaj is, in a way, a metaphor: a symbol of a politics that does not propose reform, but destruction; that does not seek solutions, but attention; that confuses “savings” with “disappearance” and “efficiency” with “cancellation.” He does not understand (or pretends) that RTSH is not an institution for making money, but a cultural and democratic investment – an “expenditure” that preserves national identity in a wild market where value is measured by clicks.
Agron Shehaj is not simply a critic of RTSH. He is a symptom of a mindset that sees everything public as a burden and every expenditure on culture as a luxury. A dry account, empty of vision, that measures the value of an institution only by the Excel budget and not by the impact it has on building a more conscious society.
In this logic, let's also close the Academy of Sciences, the Institute of Linguistics, the National Book Center, the University of Arts. Because they all "eat money" and do not bring "profit". But the state is not a business. And culture is not an item that you keep on the shelf only if it sells well.
RTSH may not be the biggest spectacle in the city. But it is the stage where a reasonable word is still heard, where a documentary about a forgotten singer is preserved, where a classical concert is broadcast without interruptions in detergent advertising.
It's a space where, even if there's dust, there's no noise. And in this time of noise, that's worth more than any speech Agron makes from the car.
Shehaj, perhaps unwillingly, also reminds us of a bitter truth: that RTSH has failed in part of its mission. It has failed to create a conscious public, capable of distinguishing between propaganda and politics, between buffoons and statesmen.
It has failed to build an aesthetic taste that rejects populism as an alternative voice. And the budget is not the only one to blame for this failure.
Political interference, lack of independent vision, and sometimes, silence itself are to blame.
But the solution is not to silence RTSH. The solution is to demand that it speak better, more beautifully, more directly.