Misteri i migrenës, përtej një dhimbjeje koke

9 Shkurt 2026, 18:41Lifestyle SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
Misteri i migrenës, përtej një dhimbjeje koke

Migrena mbetet një nga sfidat më të mëdha të mjekësisë moderne, duke prekur mbi 1.2 miliardë njerëz në mbarë botën. Megjithëse historikisht është minimizuar si një “tekë” apo problem emocional, kërkimet e fundit po zbulojnë një realitet shumë më kompleks: një çrregullim neurologjik kronik që përfshin të gjithë organizmin.

Një nga zbulimet më interesante është përmbysja e konceptit të “shkaktarëve”. Shumë pacientë besojnë se drita e fortë, çokollata apo aromat e rënda janë ato që nxisin sulmin. Megjithatë, shkenca sugjeron se këto janë shpesh simptoma të hershme (faza prodromale).

Në këtë fazë, truri është bërë tashmë tepër i ndjeshëm, duke i bërë pacientët të vërejnë aroma apo të kenë dëshira për ushqime që më pas i fajësojnë gabimisht si shkaktarë. Në qendër të sulmit të migrenës qëndron Depresioni Përhapës Kortikal (CSD). Kjo është një valë elektrike e ngadaltë që përhapet nëpër korteksin e trurit, duke shtypur aktivitetin normal dhe duke aktivizuar nervat e dhimbjes.

Vitin e kaluar, shkencëtarët arritën ta kapnin këtë proces në kohë reale përmes elektrodave të avancuara, duke vërtetuar se vala nis shpesh në korteksin vizual – gjë që shpjegon aurën dhe ndjeshmërinë ndaj dritës. Dhimbja fizike e migrenës nuk ndihet në trurin vetë, por në meningje – membranat që rrethojnë trurin.

Këto membrana janë të mbushura me qeliza imune dhe fibra nervore që reagojnë ndaj inflamacionit. Një rol kyç luan molekula CGRP (peptidi i lidhur me gjenin e kalcitoninës). Gjatë një sulmi, nivelet e CGRP-së rriten ndjeshëm, duke vepruar si një “përforcues” i dhimbjes.

Zbulimi i rrugëve molekulare ka hapur derën për një gjeneratë të re ilaçesh që synojnë specifikisht CGRP-në. Studimet e fundit të publikuara në tetor 2025 tregojnë rezultate mbresëlënëse: rreth 70 për qind e pacientëve kanë pësuar një rënie drastike të frekuencës së krizave, ndërsa një pjesë e tyre janë çliruar plotësisht prej tyre.

Edhe pse migrena mbetet një “konstelacion” faktorësh gjenetikë dhe mjedisorë, kuptimi i proceseve biologjike po e zhvendos atë nga një mister i errët drejt një gjendjeje të menaxhueshme me saktësi mjekësore.


Video