2026-10-17 15:35:12Aktualitet SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

Gabriel Partos, former BBC analyst for Central and Southeast Europe and then analyst for The Economist Intelligence Unit, in an interview with Top Channel journalist Muhamed Veliu, answers several questions about the current situation in Albania as a result of the protests.

He comments on what is happening in Tirana as the biggest challenge for Edi Rama's leadership 13 years after he has been prime minister. Edi Rama says Gabriel Patosh has become a victim of his personal success after winning his fourth term.

"I do not believe - says Gabriel Partos - that foreign actors from other countries should be blamed for what caused the protest."

Interview:

Muhamed Veliu - Gabriel Partos, how do you assess the protests that have taken place throughout Albania, mainly in the capital, Tirana, over the last five days?

Gabriel Partos- Clearly these protests are the biggest challenge to Edi Rama's leadership 13 years after he became prime minister. Both in terms of the scale of these demonstrations and the violence displayed, which is unprecedented in recent decades in the history of Albania. It is a continuation of the long-standing series of protests known as the "Flamingo Revolution" which has been taking place for several months. The current protests are very serious in terms of Mr. Rama's leadership.

Muhamed Veliu- In your opinion, what are the main factors that are driving this wave of discontent and unrest?

Gabriel Partos- This is an interesting question because on the one hand we have many positive developments over the last few years or even decades such as improving living standards, as well as efforts towards full EU membership in the next few years. Having said that, of course there is a lot of dissatisfaction not only with corruption, an issue that continues but also in this specific case with students, who face a high cost of their education. Especially the impossibility of their future after they graduate.

This is also the reason why thousands are leaving, causing what is known as the brain drain of the best, the most brilliant, who go to work and continue their studies throughout Europe or the world. So there are a combination of specific reasons for concern, starting from the cost of education, the cost of living, the lack of perspective, as well as the issue of corruption, a chronic disease of society in Albania, despite the work of the justice system that has been trying to fight it for years.

Muhamed Veliu- Kryeministri Edi Rama ka fajësuar atë që ai e cilëson si “duar të huaja” për trazirat aktuale. A mendoni se aktorë të huaj apo faktorë të jashtëm po luajnë një rol në protestat që, sipas tij, synojnë destabilizimin e Shqipërisë?

Gabriel Partos- Nuk ka një përgjigje të thjeshtë për këtë. Unë nuk besoj se për atë çfarë e ka shkaktuar duhen fajësuar aktorë të huaj prej vendeve të tjera. Por siç edhe ne këtu në Mbretërinë e Bashkuar e kemi parë ditët e fundit për referendumin e Brexit në 2016-tën i influencuar nga Rusia dhe pikëpamja e përgjithshme është se Rusia u përpoq të ndërhynte nuk ishte në përgjithësi faktor vendimtar. Përsëri kur flasim për Shqipërinë sot, mund edhe të ketë ndërhyrje të Rusisë në mënyrë të posaçme. Mund të ketë edhe akuza për Serbinë. Në përgjithësi nëse ka apo nuk ka ndërhyrje të huaja, ju nuk mund ti fajësoni për këto protesta serioze, forca të huaja.

Muhamed Veliu-  Cilët aktorë të huaj, nëse ka të tillë, kanë interes të ndikojnë në situatën aktuale politike në Shqipëri dhe cilat mund të jenë objektivat e tyre?

Gabriel Partos- Unë mendoj se më seriozët e potencialët si aktorë të jashtëm që ndërhynë apo tentojnë ta bëjnë këtë është Rusia e cila ka tentuar të dobësojë Unionin Europën, Aleancën Euro Atlantike përfshi anëtarët e saj europianë. Meqë Shqipëria dhe Mali i Zi janë në radhë për anëtarësim, ka përpjektë për t’ju dobësuar dhe penguar në zgjerimin e BE-s ky është një objektiv i Rusisë. Kjo është më e mundshmja kur flasim për ndërhyrje apo tentativa për ndërhyrje. Akuzat kundra Serbisë për xhelozinë e suksesit të Shqipërisë në integrimin europian mendoj se janë të pakta, pasi Serbia ka shumë probleme të sajat të brendshme. Natyrisht Irani pas marrëdhënieve të dobëta dhe sulmeve kibernetike të shpeshta në një mënyrë mund të ketë përfshirje.

Muhamed Veliu- Protestuesit po kërkojnë dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama, ndërsa ai e ka bërë të qartë se nuk ka ndërmend të largohet nga detyra. Si e vlerësoni vendimin e tij për të qëndruar në pushtet?

Gabriel Partos- Zoti Rama e ka thënë se ai është zgjedhur në mënyrë demokratike dhe vitin e shkuar ishte rizgjedhja e tij e katërt. Thënë këtë zoti Rama është kthyer në viktimë të suksesit të tij personal. Sikurse shumë politikanë në të gjithë botën nëse ju në mënyrë të vazhdueshme rizgjidheni për të qeverisur duke qenë i suksesshëm për të qëndruar në zyrë, shanset janë që ju të përballemi më tepër me pakënaqësisë dhe problemet e shoqërisë. Kjo bëhet edhe më serioze kur kolegë të tutë të nivelit të lartë janë larguar dhe tani përballen me akuza serioze për korrupsion. Kjo ia bën zotit Rama pozicionin e tij më të vështirë sepse ai është njeriu, që një pjesë e madhe e shoqërisë shqiptare, e fajësojnë për problemet me të cilat përballen.  Nga ana tjetër nuk i japin çfarë atij i përket për sukseset e udhëheqjes. Unë mendoj se pozitat e tija tani janë nën tension dhe ai qartësisht kërkon të çojë mesazhin se tani me rëndësi është shmangia e dhunës. Nga ana tjetër ai duhet të përfshihet në mënyrë edhe më qenësore ose në rrugë më serioze në të dëgjuarin e ankesave, në të dëgjuarin e pakënaqësive,  ndryshe nga tendenca që ka muajtë e fundit,  për mos ti marrë ankesat dhe shqetësimet e dala nga protesta e Revolucionit Flamingo aq seriozisht sa ato meritojnë të merren.

Muhamed Veliu- Kreu i opozitës, Sali Berisha, ka mbështetur protestat, por nuk është distancuar nga Partia Demokratike lidhur me aktet e dhunës të ndodhura gjatë protestave. Sa ndikim ka qëndrimi i opozitës në përshkallëzimin apo uljen e tensioneve në situatën aktuale?

Gabriel Partos- Shumë nga protestuesit kanë shprehur pakënaqësi të barabartë ndaj partisë në pushtet dhe partisë më të madhe të opozitës. Ata e kanë bërë të qartë mos asocimin me Partinë Demokratike. Kjo shihet si një protestë ndaj të gjithë klasës politike e cila ka qeverisur vendin që prej dhënies fund të qeverisjes prej një partie të vetme. Për momentin opozita nuk ka një rrol të rëndësishëm në të mbështeturin e protestës apo në pasjen e një qasje negociuse me qeverinë si të zgjidhet kjo çështje e gjerë në shoqërinë shqiptare.  Natyrisht opozita është e mbërthyer nga çështje të brendshme mos dakortësish e si pasojë zoti Rama pati mundësi të qëndrojë në pushtet në mënyrë të suksesshme gjatë këtyre 13 viteve.

Për momentin opozita nuk  bind në të sjellurin e një alternativë të re, apo të krijojë një front të bashkuar me një pjesë të gjerë të shoqërisë kundërshtuese e qeverisë, apo që kërkon një zgjidhje përmes një qeverie teknokratësh.  Opozita nuk është tani në pozita për të sjellë një lloj lidershipi,  e si pasojë protesta mbetet pa një udhëheqës. Kjo e bën të dobët dhe potencialisht më të lehtë për Ramën të dalë nga furtuna siç edhe e ka bërë gjatë katër muajve të fundit por tani,  ai është duke u përballur me më shumë sfida.

Muhamed Veliu - Albania, as a NATO member state, has enjoyed relatively stable security compared to some other Western Balkan countries. Could the current protests turn into a broader period of political instability and what would be the main risks?

Gabriel Partos- I agree with Prime Minister Rama who said that we could have complications in the entire Western Balkans. I would like to advance this a little further by mentioning the violent protest in France by students and schoolchildren for a variety of reasons. Throughout the Western world we see a wave of dissatisfaction, including the Western Balkans where conditions are not at all close to those of the Western world. I think we will have more polarization, more nationalism and this is therefore dangerous. For Albania in particular, which has been a stable society despite economic problems, such violent protests can bring problems to the entire region.

Muhamed Veliu -  Prime Minister Edi Rama has set as an ambitious objective Albania's membership in the European Union by 2030. Could the current unrest affect Albania's European integration process?

Gabriel Partos- Absolutely yes. The EU delegation made it clear that law and order must be applied in a proportionate manner so as not to use more force than is required but of course this is difficult when demonstrators engage in acts of violence. Yes, Albania must present a consensual society where the government must continue with reforms, many of which must be consolidated, especially those of the rule of law, without forgetting the fight against corruption. Yes, there is a risk that Albania's path towards the EU could be hindered or delayed and this is definitely against the interest of the majority of Albanians.


Video