2026-10-27 19:02:24Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

Dan Johnson dhe Olga Malchevska - BBC

Një armëpushim ka filluar në qytetin ukrainas Oleshky, të pushtuar nga Rusia, ku banorët kanë qenë të bllokuar pa ushqim, ujë dhe energji elektrike.

Zyrtarët ukrainas dhe ministria e mbrojtjes e Rusisë thonë se armëpushimi i kufizuar po respektohet. Armëpushimi, të cilin Shtëpia e Bardhë tha se u sigurua nga Zonja e Parë e SHBA-ve, Melania Trump, ka për qëllim të lejojë dërgimin e ndihmave dhe evakuimin e civilëve të premten.

Oleshky, përgjatë vijës së frontit në rajonin e Khersonit, është i bllokuar nga njëra anë nga lumi Dnipro, që e ndan nga pozicionet ukrainase, dhe nga ana tjetër nga forcat ruse.

Shumë banorë janë detyruar të gatuajnë barishte për të mbijetuar, duke i thënë BBC-së se po vuajnë nga uria ekstreme dhe duan të largohen.

Ka shqetësime se armëpushimi nuk do të zgjasë, me një banor i cili u shpreh: “Nuk besoj në humanizmin e Rusisë.”

Gati 6 mijë persona, përfshirë 200 fëmijë, besohet se ndodhen ende në Oleshky dhe zonat përreth, sipas Kievit, me vetëm 1 mijë e 700 që jetojnë ende në qytet.

Para luftës, Oleshky kishte 24 mijë banorë, por u pushtua nga Rusia gjatë ditëve të para të luftës, në shkurt të 2022.

Kushtet janë bërë aq të dëshpëruara saqë jo vetëm që futja e furnizimeve në qytet është jashtëzakonisht e vështirë, por edhe arratisja është shumë e rrezikshme, pasi rrugët dalëse nga Oleshky janë të minuara dhe nën sulme me dronë.

Asnjë dyqan nuk është i hapur, dhe qyteti nuk ka pasur energji elektrike, gaz apo ujë për tre vjet.

Papa Leoni XIV bëri apel këtë muaj drejtpërdrejt tek Presidenti i Rusisë, Vladimir Putin, që të lejojë futjen e ushqimit dhe ndihmës mjekësore në Oleshky, si dhe një evakuim të sigurt, ndërsa i kërkoi homologut të tij ukrainas, Volodymyr Zelensky, të bashkëpunojë me Moskën për një armëpushim.

Armëpushimi aktual ka për qëllim të lejojë futjen e furnizimeve dhe pastrimin e rrugëve nga minat, në mënyrë që njerëzit të kenë kalim të sigurt gjatë evakuimit të planifikuar të premten.

Një grua i tha BBC-së se kishte shkelur mbi një minë dhe aktualisht ndodhej në spital, ku iu ishte nënshtruar dy operacioneve.

“Nuk e di sa kohë do të më duhet të qëndroj këtu”, tha ajo, e shqetësuar se mund të mos arrijë të marrë pjesë në evakuim.

Shumë persona i thanë BBC-së muajin e kaluar se ekziston vetëm një spital pjesërisht funksional, i cili hapet disa ditë në javë për të kryer amputime kritike.

Është e vështirë të vendosësh kontakt me njerëzit në Oleshky, pasi komunikimi është i dobët dhe shumë prej tyre hezitojnë të flasin për situatën nga frika e hakmarrjes nga rusët, gjë që e bën të vështirë verifikimin e raporteve se armëpushimi po zbatohet.

Shumë detaje mbi planet e evakuimit mbeten të paqarta, fillimisht përfshirë se si dhe ku duhet të regjistrohesh për të. Disa njerëz duan të dinë nëse mund të marrin kafshët e tyre shtëpiake. Të tjerë pyesin se çfarë të ardhme do të kenë nëse zgjedhin të largohen nga shtëpitë e tyre.

“Është jashtëzakonisht e rëndësishme që ky mision për shpëtimin e njerëzve tanë të ecë me sukses dhe siguri”, tha të martën Kyrylo Budanov, kreu i zyrës së Zelensky-t.

Ministria e mbrojtjes e Rusisë tha se njësitë e grupit Dnepr të ushtrisë kishin kryer “zbulim inxhinierik” dhe pastrim të rrugëve kryesore të hyrjes në fshat nga “mjete shpërthyese dhe kurthe”.

Ndërsa njerëzit janë optimistë për largimin, ekziston gjithashtu frika se Rusia mund të mos i lejojë të kthehen në Ukrainë, ose të kontrollojë telefonat dhe aktivitetin e tyre online për shenja mbështetjeje ndaj Ukrainës, gjë që mund të çojë në arrestime dhe tortura.

Dikush që ka folur me familjen në Oleshky tha se ka frikë se të shtënat mund të rifillojnë gjatë evakuimit dhe se Ukraina do të fajësohet disi për mosrespektimin e armëpushimit.

Muajin e kaluar, Kremlini pranoi se Oleshky po përballej me “një situatë kritike” dhe “probleme me furnizimet e ushqimit dhe ilaçeve”, por shtoi se “ushtria ruse po punonte për t’i zgjidhur ato” dhe fajësoi Kievin.

Në përgjigje të situatës, Shtëpia e Bardhë tha javën e kaluar se Melania Trump kishte siguruar një armëpushim. Ministria e mbrojtjes e Rusisë tha në Telegram se kishte ndaluar të shtënat drejt qytetit ukrainas Kherson, përtej lumit nga Oleshky, në orën 04:00 sipas kohës së Moskës, në përgatitje për operacionin humanitar.

Armëpushimi pritet të jetë në fuqi deri në orën 23:59 me kohën lokale më 1 nëntor, sipas Davyd Arakhamia, një deputet ukrainas që drejton partinë e Zelensky-t në parlament.

Zyrtarët ukrainas thonë se komisioneri i parlamentit për të drejtat e njeriut, Dmytro Lubinets, ka udhëtuar në zonat përkatëse për të koordinuar operacionin.

“Kjo është pjesë e një misioni humanitar që po kryhet me ndërmjetësimin dhe koordinimin e Zonjës së Parë të SHBA-ve, Melania Trump, në bashkëpunim me Yana Lantratova, Komisioneren e Rusisë për të Drejtat e Njeriut”, shkroi Lubinets në rrjetet sociale.

Shtabi i përgjithshëm i ushtrisë ukrainase tha se po respektohej heshtja mbi operacionin për qëllime humanitare dhe u bëri thirrje njerëzve të mos u besojnë raporteve të paverifikuara ose të përhapin thashetheme mbi “rrugët, kohën dhe vendin e lëvizjes së njerëzve dhe autokolonave humanitare”.

Zelensky ka paralajmëruar se rrugët e çminuara nga Rusia për të dalë nga Oleshky do të sigurojnë që civilët që largohen nga qyteti të “drejtohen drejt Rusisë dhe të qëndrojnë atje”. Megjithatë, ai tha se disa do të arrijnë në territorin e kontrolluar nga Ukraina “një mënyrë ose tjetër” dhe idealisht kushdo i bllokuar do të mund të arrijë destinacionin e tij dhe të evakuohet drejt Ukrainës.

A resident named Serhii, who fled Oleshky about three weeks ago, told the BBC how he walked 24km through minefields. “In some places you have to stay two metres apart. In others you have to walk in silence… you can’t talk at all. We walked within a metre of the mines, hoping they wouldn’t explode,” he said.

Serhii said he had finally returned to Ukraine via Russia and Belarus, but called for a route across the Dnipro River that avoided Russian-occupied territory, saying: "You simply cannot trust the Russian Federation."

However, the bridges over the river have been destroyed and sources say the banks are also mined and dangerous.

The White House said last week that "civilian, not military, leaders from both countries would work together to visit the residents of Oleshky in their homes and determine the level of assistance they need."

Although the US First Lady has a lower profile compared to some of her predecessors and is only occasionally seen at White House events, she has been involved in addressing humanitarian issues stemming from the Russia-Ukraine war.

In August 2025, she sent a letter to Putin, telling him it was “time to protect children and future generations around the world.”

While a ceasefire is in place in Oleshky, attacks continue elsewhere. On Monday evening, attacks on the Ukrainian capital Kiev hit a university and a bridge, killing one person and wounding 14 others. In Russia, one person was killed and six others were injured after a Ukrainian drone strike in Bryansk.



Video