The US Ambassador to Kosovo, Jeffrey Hovenier, said in an interview for Radio Free Europe that there is a real risk associated with the opening of the bridge in Mitrovica at this time, which could affect the safety of NATO soldiers. including American ones.
"We believe that this risk increases the threat, the possibility of violence and other problems, both for the local community and for NATO soldiers, including American soldiers who are working to ensure peace and security in Kosovo. We take very seriously any action that may affect the security and protection of American soldiers working to support Kosovo," said the American ambassador.
"Our hope is that the Government will listen to this and take these concerns into account," he added.
The Government of Kosovo has said that it intends to open the bridge over the Iber, which separates the Albanian-majority South Mitrovica and the Serb-majority North Mitrovica, for vehicle traffic. Despite the opposition of the QUINT and NATO countries, the Prime Minister of Kosovo, Albin Kurti, said that the bridge should be opened and that "it is not against anyone".
The warning about the opening of the bridge came after the Kosovo authorities on August 5 closed the offices of the Serbian Post in the north, an action that was seen by Kosovo's allies as "uncoordinated and one-sided".
Hovenier said that the US has been challenged by the Prime Minister and his Government in several aspects.
"I have to say that the quality of our partnership is not what we would hope it would be on some of these issues related to how he deals with the north and how he manages the dialogue."
He added that the uncoordinated actions of the Government in the north reduce the enthusiasm of the USA to support Kosovo on its Euro-Atlantic path.
"Please do not take this action now"
Radio Free Europe: I will start with the latest developments. Why is it not an appropriate time to open the bridge in Mitrovica, for which both Kosovo and Serbia have agreed in Brussels?
Jeffrey Hovenier: I'm really glad you asked that question because I think this issue is misunderstood. The United States strongly believes that now is not the time to reopen the bridge to vehicular traffic. Let me clarify something.
We believe that the bridge will eventually have to be opened to vehicular traffic and that, as you said, was part of the EU-facilitated dialogue. An agreement has been reached, but we have asked the Government not to proceed with this matter, for now, and this has not been done only by the United States of America. My QUINT colleagues were with me in a meeting with the prime minister (of Kosovo, Albin Kurti) on this matter.
The reason we are asking for this is that we believe there is clear risk associated with such action now, and we believe this risk adds to the potential threat of violence and other problems, both for the local community and for NATO soldiers. -s, including American soldiers, who are working to provide peace and security in Kosovo. And, we take very seriously actions that could affect the safety of American soldiers working to support Kosovo.
So, our request to the Government - and we have been having this conversation for several months - is: please do not take this action now. Work with us. We want to help create the conditions where something like this can be done, but we don't believe the time is now.
Radio Free Europe: But who can cause violence?
Jeffrey Hovenier: I can't speak to who might cause violence. I just know that we have an appreciation that there could be violence and that it is real and the question of who might be responsible for it, which is a very reasonable question, does not negate the fact that there could be violence and a clear danger to the local community and for NATO soldiers.
The United States of America is not interested in American soldiers facing additional risk in this matter at this time.
Radio Free Europe: In your reaction to the closure of the Serbian Post Office, you said that Kosovo's uncoordinated actions endanger the citizens of Kosovo and KFOR soldiers. But, precisely in this case, we know that KFOR has a permanent presence on the bridge and KFOR also thinks that this issue should be discussed in the dialogue in Brussels. Could this issue at some point put KFOR in confrontation with the Kosovo authorities?
Jeffrey Hovenier: I cannot say how Kosovo will react in such a situation. I can say that KFOR has been quite clear that it takes this issue seriously.
KFOR shares the same risk assessment that the United States has on this issue and that we have informed the Kosovo authorities, that opening the bridge now to vehicular traffic will increase the risk to soldiers and that is why KFOR has also been very, very clear in expressing the view that this should only be done in a way that mitigates that risk. But we don't believe current plans take that risk into account.
"KFOR will react to any threat that would increase instability in the region"
Radio Free Europe: Can KFOR refuse to leave the bridge?
Jeffrey Hovenier: KFOR must decide on this. KFOR has given a series of public statements that it is ready to fulfill its tasks, to guarantee a calm and safe environment, as well as to enable freedom of movement in the country, but it has also come out with statements that clarify that it will to react to any threat that would increase instability in the region.
Radio Free Europe: Despite this position of QUINT, the United States and NATO, Prime Minister Kurti insists that the bridge must be opened and that this is not against anyone. These days we have also seen works on the bridge, tests, talks with the local population, although very few Serbs have participated in them. So, it seems that Prime Minister Kurti is continuing with his plan, the one he presented at the meeting a few days ago.
Jeffrey Hovenier: I cannot speak about the intentions of the Government. I know that the prime minister has told me that he wants to do things in coordination with the international community and he has said this publicly. The order of the international community for the prime minister is more than clear that now, at this moment, we do not support changing the status of the bridge. And the reason we don't support it is because we believe there is the potential for increased tensions and violence, which increases the risk to soldiers and local communities, including American soldiers. This is how our conversation went.
Our hope, our demands have been sincere and measured, but clear: we hope that the Government will consider the demands of the United States for something that we believe directly affects the safety of our soldiers and NATO soldiers who work in Kosovo. We hope that the Government will listen to this request and take these concerns into account.
Radio Free Europe: Well, if you don't take them into account? How will the United States react?
Jeffrey Hovenier: I don't get into hypotheticals. Kosovo says that it is our partner and friend. Kosovo tells us that it is the most pro-American country in the world, therefore, I would hope that the most pro-American country in the world listens to the specific requests of the American Government not to put NATO soldiers, including American ones, in danger.
Radio Free Europe: But, immediately after the meeting with QUINT, the prime minister - the cabinet - came out with a statement saying that the bridge should be opened and we have also seen all those works on the bridge. So they are going ahead with their plan...
Jeffrey Hovenier: I can only say that we also came out with statements after the meeting where we expressed our views, that we are concerned about this action at this moment. Again, in the long term, the United States agrees, and I think our European partners also agree, that the bridge should be opened to vehicular traffic. This agreement was reached in dialogue. The question arises: how and under what circumstances? Well, we don't believe the conditions are right right now.
The reason why we do not believe that the conditions are suitable at this very moment is due to our assessment, which we have repeatedly shared with the Kosovo authorities, that this increases the risk and threat to the local population and to NATO soldiers, including American soldiers.
"We have been challenged by the prime minister and his Government"
Radio Free Europe: Why is this bridge so important when it is known that other bridges, which are a few meters away, are open to pedestrians and vehicle traffic?
Jeffrey Hovenier: I think you should ask the Government of Kosovo about this. I don't have a good answer for that.
Radio Free Europe: Do you still consider Prime Minister Kurti your partner? Does he consider you a partner?
Jeffrey Hovenier: I can't speak to how he regards us. I can only say that from the point of view of the United States Government, we have been challenged by the Prime Minister and his Government in several ways.
In some issues we have a good and close partnership. We have worked together on some important things to improve the economy of Kosovo and we have tried to help the country to create an economic system that offers better welfare. We have achieved unanimous progress with the authorities of the state of Kosovo to help the relatively new institutions of the Government to be more efficient in their work and to provide better services to citizens, especially in the field of the rule of law .
But on these issues, I have to say that we have been challenged by the Prime Minister and his Government, and I have to say that the quality of our partnership is not what we would hope it would be on some of these issues related to how deals with the issue of the north and that of dialogue.
I am not the only one who says this. A little while ago, there was our Undersecretary of State here, who spoke about our need and hope for better coordination and cooperation. Jim O'Brien, our assistant secretary for Europe, has spoken publicly about this.
Ne patëm një moment të jashtëzakonshëm dhe do të marr pak kohë që ta lexoj një pjesë të deklaratës, kur hiç më larg se javën e kaluar, pas aksioneve të pakoordinuara kundër zyrave të Postës në veri, zëdhënësi i Departamentit të Shtetit tha: “Jemi të shqetësuar nga vendimet e vazhdueshme të pakoordinuara të udhëheqësisë së Kosovës. Ne besojmë se ato i vënë në rrezik mundësitë që ne kemi ndihmuar që Kosova t’i krijojë. Nëse shikoni, që nga pavarësia e Kosovës, Shtetet e Bashkuara kanë mbështetur fuqimisht integrimin e saj të plotë në bashkësinë ndërkombëtare si një demokraci sovrane dhe shumetnike, por për ta realizuar këtë vizion, i cili është një vizion që ne e ndajmë, ne kemi bashkëpunuar me udhëheqësit e njëpasnjëshëm politikë të Kosovës për masat që fuqizojnë paqen dhe prosperitetin në vend, që e çojnë Kosovën përpara në rrugëtimin euroatlantik. E nxisim këtë Qeveri të Kosovës që të kthehet - – gjë që sugjeron se nuk jemi në atë pikë tani – në një angazhim të ngushtë dhe konstruktiv me Shtetet e Bashkuara, me BE-në, me NATO-n dhe me partnerët e tjerë ndërkombëtarë të Kosovës".
"Shqetësohem se kah po shkon kjo..."
Radio Evropa e Lirë: Sa kohë do të prisni që Kosova të kthehet? Sa kohë, më lejoni të them, do të toleroni që të sfidoheni?
Jeffrey Hovenier: E dini, Kosova është shtet sovran dhe ne e pranojmë si të tillë. Kështu që nuk e di nëse është çështje e tolerancës. Mendoj se më shumë ka të bëjë me cilësinë e partneritetit tonë. Kemi mëdyshje se sa e përkushtuar është kjo Qeveri për partneritet me ne.
Kur flasim me një Qeveri për gjërat që mund të bëjë të cilat shtojnë rrezikun për ushtarët tanë dhe nuk jemi të bindur se po marrim një përgjigje efektive, kjo ndikon në pikëpamjen tonë se deri në çfarë mase kjo Qeveri po i merr parasysh shqetësimet tona, sa e përkushtuar është kjo Qeveri ndaj partneritetit që duam të kemi.
Radio Evropa e Lirë: A po shqyrtoni ndonjë pasojë?
Jeffrey Hovenier: Shikoni, shqetësohem se kah po shkon kjo. Dua të them, në afat të gjatë, Shtetet e Bashkuara duan të shohin, dhe populli i Kosovës dëshiron ta shohë Kosovën duke përparuar drejt strukturave evropiane dhe euroatlantike. Dëshirojmë ta shohim Kosovën në Këshillin e Evropës. Dëshirojmë ta shohim Kosovën në BE. Dëshirojmë ta shohim në NATO.
Rruga për ta arritur këtë është duke punuar së bashku me ne, me partnerët tanë evropianë, me prijësit e BE-së, me prijësit e NATO-s. Por, vetëm një shembull. Hiç më larg se javën e kaluar, me këtë aksion të pakoordinuar kundër Postës, e patë se si BE-ja, SHBA-ja, Gjermania, Franca, Britania e Madhe, Italia, të gjitha i ngritën shqetësimet e tyre. Shqetësohem se veprimet e tilla ulin oreksin dhe zbehin zotimin – jo zotimin – por, entuziazmin për ta mbështetur Kosovën në rrugëtimin e saj.
Kosova tashmë ka humbur një mundësi të rëndësishme për anëtarësim në Këshillin e Evropës, duke mos reaguar ndaj kërkesave të partnerëve tanë evropianë, të cilët mund t’i zgjedhin kushtet që ata prisnin që Kosova t’i përmbushë për t’u anëtarësuar në Këshillin e Evropës.
Jam shumë i shqetësuar se rruga e Kosovës drejt Bashkimit Evropian, kërkesa e saj, aplikimi aktual për statusin e anëtarësimit, zbatimi efektiv dhe i plotë i marrëveshjes së Stabilizim-Asociimit, që është në dobi të Kosovës, brengosem shumë se do të ketë ndikim negativ. Javën e kaluar, kolegu im gjerman foli për mënyrën sesi vetë rruga e anëtarësimit mund të vihet apo të mbahet në sirtar ose të ngrihet.
BE-ja po flet për masa shtesë. Shpresoj shumë që të mos ketë masa shtesë, por kjo, në masë të madhe, varet nga Qeveria e Kosovës dhe shkalla në të cilën ajo do t'i ndalë këto lloj veprimesh për të cilat ne vazhdimisht kemi paralajmëruar, dhe do të fillojë të veprojë në partneritet me ne dhe me partnerët tanë evropianë ashtu siç e kemi kërkuar vazhdimisht të bëjë.
Pajtohemi që kjo është e vështirë. Pajtohemi se ka gjëra të vështira në agjendë, por gjithashtu mendojmë se kemi një sistem dhe një proces për të ndihmuar në avancimin e Kosovës që e kërkon një bashkëpunim të tillë.
Radio Evropa e Lirë: A po lobojnë Shtetet e Bashkuara për anëtarësimin e Kosovës në organizata të ndryshme apo kjo çështje është në pritje?
Jeffrey Hovenier: Nuk kam parë shumë entuziazëm në mbështetje të përpjekjeve të Qeverisë tani për anëtarësime të reja në organizatat ndërkombëtare. Kemi bërë përpjekje të vërteta për Këshillin e Evropës, por Kosova pastaj nuk tregoi vullnet për të ndërmarrë hapin që partnerët e saj evropianë dhe ne ia kërkuam, që të dërgonte draft-statutin për Asociacionin e komunave me shumicë serbe në Gjykatën Kushtetuese për shqyrtimin e kushtetutshmërisë së tij.
Radio Evropa e Lirë: Kjo nuk ka ndodhur ende.
Jeffrey Hovenier: Nuk ka ndodhur ende dhe fakti që nuk ka ndodhur, më duhet të them, e ka zbehur entuziazmin e Qeverisë amerikane për t’i vazhduar këto përpjekje, përderisa Kosova nuk do ta ndërmarrë madje as këtë, sipas këndvështrimit tonë, hap mjaft të vogël dhe të hershëm në këtë proces.
Radio Evropa e Lirë: Çka do të ndodhë nëse nuk e dërgon draft-statutin në Gjykatën Kushtetuese?
Jeffrey Hovenier: Dua të them, kjo është zgjedhje e Qeverisë së Kosovës, por kjo do të thotë se, mendoj se shumë nga këto procese ka gjasa të ngecin. Kjo është çështje e real-politikës.
Nëse doni të anëtarësoheni në NATO, nëse doni të anëtarësoheni në Bashkimin Evropian, nëse doni të anëtarësoheni në Këshillin e Evropës, duhet të keni mbështetjen e vendeve që tashmë janë anëtare dhe kemi sfidën e disa vendeve në ato institucione që nuk e njohin Kosovën siç e njohim ne si shtet sovran dhe të pavarur dhe e kanë bërë të qartë se një aspekt i mbështetjes së tyre do të varet nga përparimi në dialog dhe duke dashur të shohin Kosovën dhe Serbinë të ripozicionojnë marrëdhëniet e tyre.
Nga këndvështrimi ynë, Qeveria e Kosovës nuk është angazhuar në mënyrë konstruktive në dialog në disa mënyra të caktuara. Por, mund të them të njëjtën gjë edhe për Serbinë. Kemi folur për domosdoshmërinë që të dyja vendet të punojmë shumë më shumë për t’i përmbushur të gjitha detyrimet e tyre.
Por, duke qenë se e nxjerr bukën në Kosovë, si dhe meqenëse personalisht unë dhe Qeveria ime institucionalisht, dëshirojmë shumë që ta shohim Kosovën duke përparuar në këtë rrugëtim dhe duke zënë vendin e saj në strukturat evropiane, shpresojmë ta shohim këtë Qeveri, në vend që të përpiqet të ndërmarrë veprime që na e vështirësojnë mundësinë për të avokuar në mënyrë efektive, duke na dhënë argumente të mira në favor të anëtarësimit të Kosovës. Kjo nuk ka ndodhur ende.
"Gjendja në veri është më ndryshe se sa ishte dy apo tre vjet më parë, por..."
Radio Evropa e Lirë: T’u kthehemi veprimeve të Qeverisë në veri. Gjatë dy vjetëve të fundit, bashkësia ndërkombëtare ka reaguar shumë herë për veprimet që i ka ndërmarrë Qeveria e Kosovës. Por, Qeveria po thotë se ka pasur sukses, ia ka dalë për të vendosur rregull dhe rend. A besoni se ka më shumë rregull dhe rend në veri se sa dy-tre vjet më parë?
Jeffrey Hovenier: Do të thosha se gjendja në veri është më ndryshe se sa ishte dy apo tre vjet më parë. Por, nëse dëshironi ta integroni një rajon, i integroni edhe rajonin edhe njerëzit, e ajo që kam parë kohëve të fundit është mungesë e integrimit të popullatës në veri dhe përpjekje absolute, të pakompletuara për t’i tërhequr, për t’i nxitur, për t’i përfshirë ata.
Le ta marrim vetëm shembullin e takimit për urën. Aty ishin shumë pak njerëz. Ata që ishin aty, e që ishin qytetarë të veriut, siç e kam kuptuar, shumica nuk ishin për hapjen e urës për qarkullim të automjeteve.
"Kurti planifikon të marrë pjesë në Konventën Kombëtare Demokratike me ftesë të Institutit Kombëtar Demokratik"
Radio Evropa e Lirë: Dhe, folën për çështjet e tjera me të cilat përballen e jo për urën.
Jeffrey Hovenier: Pikërisht dhe ata janë shumë të shqetësuar. Prandaj, shpresojmë që kjo Qeveri, e cila absolutisht shprehet me fjalë të duhura se është Qeveri për të gjithë qytetarët e Kosovës, të veprojë në përputhje me këtë dhe të gjejë mënyra për t’i treguar popullit se edhe ata duhet të integrohen në Kosovë, se ka përfitime të njëmendta nga integrimi dhe se kjo Qeveri është e përgjegjshme ndaj brengave të tyre.
Nuk kam takuar shumë përfaqësues të bashkësisë etnike serbe kohëve të fundit, të cilët besojnë se Qeveria Kurti po bën përpjekje të suksesshme për të treguar ndjeshmëri dhe shqetësim rreth çështjeve që janë në mendjen e bashkësisë etnike serbe në Kosovë.
Radio Evropa e Lirë: E përmendët se keni pasur sfida nga kjo Qeveri. Por, dje, pamë raportime në media që kryeministri Kurti mund të marrë pjesë në Konventën Kombëtare Demokratike në Çikago. A mund ta konfirmoni këtë?
Jeffrey Hovenier: Sa e di unë, kryeministri Kurti planifikon të marrë pjesë në Konventën Kombëtare Demokratike me ftesë të Institutit Kombëtar Demokratik (NDI - National Democratic Institute). Por, të jemi të qartë, kjo nuk është ftesë nga Qeveria amerikane.
Partia Demokratike është një parti politike në Shtetet e Bashkuara. NDI-ja është krah i Partisë Demokratike që punon në ndërtimin e partive dhe institucioneve demokratike jashtë vendit.
Pra, kryeministri është ftuar nga NDI-ja, besoj në cilësinë e tij si kryetar i një prej partive të Kosovës, ashtu siç NDI-ja i ka ftuar edhe kryetarët e partive tjera të Kosovës. Por, kjo nuk është ftesë nga Qeveria amerikane.
Radio Evropa e Lirë: Në fund, dëshiroj t’ju pyes pak për Banjskën. Po i afrohemi përvjetorit të parë të Banjskës. Organizatori kryesor, Milan Radoiçiq, është ende i lirë, supozohet në Serbi. Edhe sa kohë do të presin Shtetet e Bashkuara që Serbia të arrestojë Radoiçiqin dhe që ai të përballet me akuza?
Jeffrey Hovenier: Mendoj se Shtetet e Bashkuara kanë qenë mjaft të qarta lidhur me pritjet tona që të gjithë ata që kanë qenë të përfshirë në atë krim të tmerrshëm të japin llogari. Këtë e kemi thënë publikisht. Dhe, natyrisht, pjesë e diplomacisë sonë me Serbinë kanë qenë edhe pritjet tona që z.Radoiçiq dhe autorët e tjerë të kësaj vepre kriminale të mbajnë përgjegjësi. Kjo vazhdon të jetë pjesë e bisedës sonë dhe shpresojmë ta shohim të ndodhë së shpejti. Dëshiroj të vë në pah se sipas mendimit tim, Kosova mund të ndihmojë për këtë.
Sa e di unë dhe zyrtarët serbë kanë folur për këtë, ata kanë parashtruar kërkesë zyrtare përmes kanaleve zyrtare për ndihmë juridike reciproke, që t’ju sigurohen provat që iu duhen për ta ndjekur penalisht z. Radoiçiq, të cilat i kanë autoritetet kosovare. Sërish, në baza politike, do të shpresoja që Qeveria e Kosovës t’i përgjigjet kësaj kërkese, sepse dëshironi që të siguroni që të ketë ndjekje penale dhe që z. Radoiçiq, si dhe të tjerët që ishin të përfshirë, të japin përgjegjësi për veprën e tyre kriminale.
Radio Evropa e Lirë: A ka rezultate nga hetimet? Ish-ndihmësi i sekretarit të Shtetit, Escobar, e ka përmendur se ka mundësi që sulmi ka pasur lidhje financiare dhe organizative me shtetin e Serbisë.
Jeffrey Hovenier: Nuk kam gjë për të shtuar për këtë.
Radio Evropa e Lirë: A mendoni se mungesa e përgjegjësisë për Banjskën e ushqen këtë narrativ se Perëndimi po e qetëson Serbinë duke mbajtur qëndrim më të butë për shkak të interesave gjeopolitike, për ta pasur Serbinë në krah të saj, duke siguruar që Serbia të jetë në Bruksel e jo në Moskë.
Jeffrey Hovenier: You know, I think the United States has been pretty clear that we expect Kosovo and Serbia to meet certain standards. And, I think we've been - again, I work in Kosovo for a living - so all I can say is that I believe the US Embassy in Belgrade is very engaged in trying to make sure that Serbia accomplish the things he himself said he would accomplish. And, this includes that Mr. Radoicic and other perpetrators of a crime, account for that crime. This also includes the issue of Serbia adhering to and fulfilling all its obligations that it has received in the dialogue, as we are doing here. / REL