
Protests in Albania against a luxury resort proposed by Jared Kushner, Donald Trump's son-in-law, are expected to intensify after opponents of the project rejected Prime Minister Edi Rama's offer to "discuss solutions."
Thousands of people took to the streets of Tirana for the third day in a row on Wednesday, some carrying inflatable flamingos as a symbol of the environmental damage they say the project risks causing. Calls to block the investment are growing.
Protests are also planned in the south of the country, where preliminary works have recently begun for the $1.6 billion complex in an area long considered one of the most environmentally sensitive territories in the Mediterranean.
“From start to finish, there has been a total lack of transparency,” said Aleksandër Trajçe, executive director of the environmental organization PPNEA. “We have not seen any public consultation and no public documents regarding the permits. What we are saying now is that if the bulldozers are removed, the fence is removed and the habitats are restored to their previous state, then we can start talking.”
Prime Minister Edi Rama, who has championed the project as a turning point in Albania’s journey from a Stalinist state to an elite tourist destination, proposed a meeting with protesters on Tuesday in an attempt to defuse the clash. But he maintained his stance on the project, declaring: “There is absolutely no chance that the investment will stop while I am here.”
As the oldest environmental organization in Albania, PPNEA raised the alarm when warnings emerged that a region with unique biodiversity and important cultural heritage was at risk of destruction.
Earlier this year, Ivanka Trump visited Albania along with a group of architects, inspecting the area that is being planned for development by her husband's investment company, Affinity Partners.
The resort is planned to extend over an area that includes not only the uninhabited island of Sazan, Albania's only island, but also lagoons and coastal habitats within the National Marine Park that surrounds it.
According to BirdLife International, the waters of this area are among the last refuges of the Mediterranean monk seal, while the territory is a habitat for more than 200 bird species, many of them endangered, including flamingos and the Dalmatian pelican.
Development is also envisaged in protected coastal areas north of the village of Zvërnec, between the Narta lagoon and the sea.
“Nuk kemi parë kurrë diçka të tillë në zonat e mbrojtura të Shqipërisë”, tha Trajçe. “Jo vetëm që është e paprecedentë, por kemi të bëjmë me një shembje të plotë të shtetit ligjor. Nuk ka konsideratë për shoqërinë, nuk ka konsideratë mjedisore, nuk ka kontrata apo leje të bëra publike, vetëm buldozerë që futen brenda.”
Sipas tij, shqetësimi publik u kthye në zemërim kur punëtorët nisën ngritjen e një gardhi me bazë betoni dhe tela me gjemba pranë Zvërnecit, vendosën një kompani private sigurie dhe makineritë e rënda filluan të shkatërrojnë dunat e lashta ranore dhe pyjet me pisha mesdhetare për të hapur rrugë hyrëse.
“Në atë moment banorët u zemëruan vërtet”, tha ai. “Njerëzit që kanë tokë atje ose punojnë në ato toka, papritur nuk mund të hynin më. Kjo ka shkuar përtej një çështjeje mjedisore. Është kthyer në një çështje qytetare. Është shumë më e madhe se kaq.”
Këtë javë, SPAK njoftoi se ka nisur hetime mbi ndryshimet ligjore të miratuara në vitin 2024 për zonat e mbrojtura, ndryshime që kanë shkaktuar polemika.
Zhvilluesit e projektit thonë se do të veprojnë me përgjegjësi.
“Fokusi ynë mbetet administrimi i përgjegjshëm i territorit, përmirësimi i mjedisit, krijimi i vendeve të punës dhe krijimi i vlerës afatgjatë për komunitetet lokale. Ne respektojmë proceset publike dhe institucionale që janë në zhvillim”, deklaroi Asher Abehsera, kryetar i Sazan Real Estate Development LLC, kompania që po zhvillon projektin në partneritet me Affinity Partners.
Edhe Rama, i cili fitoi mandatin e katërt vitin e kaluar me premtimin për ta futur Shqipërinë në Bashkimin Europian deri në vitin 2030 dhe që synon të tërheqë investime në një nga vendet më të varfra të Europës, mohon se projekti do të dëmtojë vijën bregdetare të paprekur të vendit.
Më 1 qershor ai deklaroi në parlament se negociatat janë ende në zhvillim dhe se propozimi përfundimtar nuk është miratuar ende. Ndërsa në një deklaratë të mërkurën tha se është “shumë e rëndësishme që të mbetemi mikpritës, të mbetemi të drejtë dhe në asnjë rrethanë të mos marrim damkën e një vendi ku investitorët përballen me armiqësi”.
Në një intervistë për Guardian para se projekti të merrte miratimin fillestar, Rama tha se interesi i Kushner për Shqipërinë kishte nisur vite më parë.
“Nuk kishte lidhje me Trump-in, por me Jared-in si investitor amerikan me një projekt të madh”, tha ai, duke shtuar se interesi kishte lindur në një kohë kur “Trump nuk ishte pranë presidencës, por më afër burgut sesa Shtëpisë së Bardhë”.
E izoluar për afro 50 vjet gjatë regjimit komunist, Shqipëria është kthyer vitet e fundit në një destinacion gjithnjë e më të preferuar për turistët, falë bukurisë natyrore dhe kostove relativisht të ulëta.
Për mbështetësit e projektit, përpjekja e Ramës për të tërhequr investitorë të nivelit të lartë është e domosdoshme nëse vendi dëshiron të shmangë problemet e turizmit masiv. Por për kundërshtarët, debati rreth resortit ka ushqyer pakënaqësinë në rritje ndaj qeverisë.
"The anger is not directed so much at Kushner or Ivanka Trump, but at the government and the way it has handled this process," Trajçe said.
Affinity Partners was contacted for comment but did not respond.