On October 17, during his visit to Tirana, the President of France, Emmanuel Macron, declared that the issue of visa liberalization for Kosovo has been suspended by France. The statement caused confusion in Kosovo, whose citizens expect to move freely in Europe from January 1, 2024. But the Council and the European Commission confirmed to Faktoje that the visa liberalization process for Kosovo is not suspended and no member country has requested anything such from the union.
Our Lead
In the joint conference with Prime Minister Edi Rama one day after the Berlin Process summit held in Tirana, French President Emmanuel Macron caused confusion in Albania and Kosovo after the statement that 'the visa liberalization process for Kosovo has been suspended'.
"I say it very clearly. We have entrusted you with the matter of visas. The case has been suspended by France because it has to do with respecting the word given and the word is not being kept." - Emmanuel Macron, President of France, October 17, 2023, Tirana
Prime Minister Rama's comment to this statement added even more fuel to the fire, considering the cancellation of the visa liberalization process for Kosovo as a real risk. "Today, Kosovo has entered a trap that it has made for itself, but it has never been better. It would be dramatic to lose a right finally won to move freely in the European Union, dramatic! It makes me cringe when I think that there may be a delay in the visa liberalization process." – Edi Rama, Prime Minister of Albania, October 17, 2023
What the European Council and the European Commission said
To understand more about what is happening with the visa liberalization process of Kosovo, a decision approved by the European Parliament and the European Council after the proposal by the European Commission, Faktoje decided to ask the EU institutions.
The European Council confirmed for Faktoje that the visa liberalization process for Kosovo has not been suspended and that there is no request or initiative for something like that.

At the same time, the European Commission responded to the request for information from Faktoje, emphasizing that EU member states do not have such a power.

Disinformation in the media
The statement was widely reported in the local and international media as a suspension of visa liberalization for Kosovo, as a threat or warning from France that the free movement of Kosovo's citizens from January 1 may be at risk.

The confusion was further fueled by the lack of verification of the statement by the media before reporting it as fait accompli. Some even commented on the alleged suspension as something to be expected.

Një tjetër tezë që zuri vend në media ishte ajo që deklaratën dhe konfuzionin e krijuar prej saj ja vishnin një gabimi në përkthim të deklaratës së Macron.

Por një verifikim i deklaratës në frengjisht tregon se në fakt presidenti Macron përdori pikërisht fjalën “pezullim” kur foli për procesin e liberalizimit të vizave për Kosovën.
“Je le dis moi avec beaucoup de clarté nous avons fait un geste de confiance sur la question des visas elle est suspendue pour ce qui est de la France, au respect de la parole donnée et la parole aujourd’hui n’est pas tenue.” – deklarata në frengjisht e Presidentit Emmanuel Macron.
“E them me shumë qartësi, ne bëmë një gjest besimi për çështjen e vizave, ajo është pezulluar për sa i përket Francës, për respekt të fjalës së dhënë dhe fjala sot nuk mbahet”. – deklarata në shqip e Presidentit Emmanuel Macron.
Pavarësisht dëshirës së presidentit francez për t’u shprehur shumë qartë, duket se fjalët e zgjedhura nuk ishin të duhurat për të përçuar mesazhin politik drejt Kosovës dhe Serbisë për çtensionim të situatës.
Sqarimi nga zyra e Macron
Një sqarim i ardhur nga zyra e presidentit Macron filloi të qarkullojë në mediat online po atë ditë në 17 Tetor, duke cituar komentin e dhënë për televizionin Abc News.
“Presidenti u shpreh mbi tensionet mes Serbisë dhe Kosovës. Ai tha se cilat ishin kërkesat tona. Në këtë kontekst dhe duke marrë parasysh bllokadën e Prishtinës, Presidenti ka vlerësuar që çështja e liberalizimit të vizave do të mbetet e hapur. Për më tepër, është një proces teknik dhe një diskutim që duhet bërë me partnerët tanë europianë”. – tha Elysee për Abc News.
Faktoje iu drejtua zyrës së Presidentit francez Macron për një sqarim të mëtejshëm për atë çka konsideron si “bllokadë” të Prishtinës dhe nëse ka Franca ka në plan të kërkojë mbajtjen e vizave me Kosovën. Faktoje është ende në pritje të një përgjigjeje nga Elysee.
Njëkohësisht mediat në Kosovë u angazhuan të sqaronin pozitën e Kosovës lidhur me liberalizimi e vizave pas deklaratës së Macron. Një pjesë cituan ekspertë të proceseve në institucionet e Bashkimit Europian për të sqaruar se pezullimi është i pamundur nga ana proceduriale. Gazeta Express mori një koment nga deputeti holandez në Parlamentin Europian, Thijs Reuten, raportues për liberalizimin e vizave për Kosovën, i cili e quajti deklaratën e Macron të nxituar.
“Liberalizimi i vizave për Kosovën do të jetë në fuqi nga 1 janari 2024. Ky vendim është marrë unanimisht nga Këshilli muaj më parë. Përpjekja e Francës për të revokuar këtë vendim nuk është qëndrim i BE-së dhe presidenti Macron nuk ka fuqinë të ndërmarrë në mënyrë të njëanshme hapa të tillë”, tha Reuten. Edhe ambasadori francez në Kosovë theksoi për RTK se “Nuk ka vendim teknik për të vënë në pikëpyetje liberalizmin e vizave për Kosovën më 1 janar”.
Si u përdor deklarata për propagandë serbe
Ndërkohë që në Tiranë organizohej Samiti i tetë i Procesit të Berlinit, që ka si fokus pikërisht integrimin europian të vendeve të Ballkanit Perëndimor, Presidenti serb Alexandar Vuçiç ishte në një vizitë zyrtare disa ditore në Kinë, ku ka biseduar edhe me presidentin rus Vladimir Putin.
Nga Pekini, Presidenti serb Alexandar Vuçiç falenderoi Emmanuel Macronin për ‘miqësinë e treguar ndaj Serbisë’ kur u pyet për deklaratën e këtij të fundit për pezullim të lëvizjes së lirë me Kosovën.
Sipas mediave serbe, Vuçiç tha për gazetarët se nuk dëshiron të komentojë mbi faktin se Presidenti Francez tha që shteti i tij ka anulluar procesin e librealizimit të vizave për Kosovën.
“Nuk dua të komentoj. Është vendimi i një nga vendeve më të mëdha të Europës. Faleminderit Macronit për shumë gjëra të tjera, për miqësinë që tregon ndaj Serbisë.” – citohet të ketë thënë Vuçiç.
Sfond
Bashkimi Europian ka aktualisht një regjim pa viza me 61 vende jo anëtare në BE. 25 vende kanë marrëveshje për heqjen e vizave me BE-në dhe 8 të tjerë kanë marrë përjashtimin e vizave si rezultat i përfundimi ttë suksesshëm të dialogut për liberalizimin e vizave (Shqipëria, Bosnje Hercegovina, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, Serbia, Gjeorgjia, Moldavia dhe Ukraina). 28 shtetet e mbetura morën përjashtimin nga regjimi i vizave pas harmonizimit të parë të rregullave të BE-së (Rregullorja e Këshillit Nr. 539/2001).
Në 19 Prill 2023, Këshilli Europian dhe Parlamenti Europian ranë dakord për të përjashtuar edhe Kosovën nga regjimi i vizave, pas përfundimit të suksesshëm të dialogut për liberalizimin e vizave, që hyn në fuqi në 1 Janar 2024.
Mekanizmi i Pezullimit të Vizave është përcaktuar në Nenin 8 të Rregullores së Vizave të BE-së. Qëllimi i tij kryesor është të mundësojë një pezullim të përkohshëm të përjashtimit nga vizat, në rast të një rritje të papritur dhe të konsiderueshme të migrimit të parregullt ose rreziqeve të sigurisë.
Sipas nenit 8 të kësaj rregulloreje, një shtet anëtar i BE-së mund të njoftojë Komisionin [Europian] nëse gjatë një periudhe dymujore (të krahasuar me të njëjtën përiudhë të vitit paraardhës ose krahasuar me dy muajt e fundit përpara zbatimit të përjashtimit nga regjimi i vizave të shtetasve të vendeve të treta të listuara në Aneksin II) përballet me një nga katër rrethanat e mëposhtëme si a) rritja e numrit të shtetasve që shkelin afatet e qëndrimit në vendin anëtar të BE-së, b)rritja e numrit të azilkërkuesve nga vendi jo anëtar, c) mos-bashkëpunimi nga vendi jo-anëtar në procesin e ripranimit të shtetasve të tyre që kanë shkelur rregullat e udhëtimit, si dhe d) për shkak të një rreziku të kanosur ndaj sigurisë së brendshme të shtetit anëtar.

Në vijim rregullorja e BE-së për aktivizimin e mekanizmit të rivendosjes së vizave kërkon që vendi anëtar të deklarojë arsyet ku e bazon kërkesën e tij duke përfshirë të dhënat dhe statistikat përkatëse, si dhe një shpjegim të detajuar të masave paraprake që shteti anëtar në fjalë ka ndërmarrë për të korriguar situatën e krijuar.
Not only is Kosovo not part of the countries listed in Annex II, but as understood from the four reasons on which such a request can be based, it will take time and statistical data to support such a request, which cannot be happen without the application of visa liberalization and the citizens of Kosovo to travel freely in the Schengen zone.
cONcluSiON
The statement of the French President Emmanuel Macron about the "suspension" of the visa liberalization process for Kosovo turns out to be untrue, beyond the interpretations and arguments given by the interested parties.
The fact remains that the citizens of Kosovo will travel visa-free in the Schengen area from January 1, 2024, and that so far no request or initiative to the contrary has been filed in the EU institutions.