Images of Erion Veliaj leaving his office, accompanied by agents of the National Bureau of Investigation, within minutes took over screens and online space.
For some of the public, it was the image of a mayor facing justice; for others, it was the strongest turning point in the history of a politician who, for more than two decades, went from street protests to parliament, government, and running the capital.
A story that someone wanted to put on those images, ensuring the presence of a seemingly random camera... Images that sought to pack much more than the image of an important politician...
"With his entry into the Socialist Party, he absolutely became No. 2, specifically in the Socialist Party, after Edi Rama, which was then concretized with his appointment as mayor. In all the surveys I conducted over time, before the elections for the Municipality were held, and during the time he administered the Municipality, Veliaj's ratings have always been high within Tirana, and only Edi Rama surpassed him ," said analyst Eduart Zaloshnja.
"He was a newly graduated student at that time, we are talking about somewhere between 2002-2003, this was, let's say, the start of Erion Veli's public life in Albania. Of course, he was an interesting character, he was one of those characters who was in that space of public and political life that Albania had at that time", said analyst Alban Dudushi.
In 2003, Erion Veliaj appeared on the public scene through the "MJAFT!" movement, an organization that became a symbol of civic activism.
The movement organized protests and campaigns against social and political problems, with a much more direct language than that of traditional parties.
At that time, Veliaj was not a politician, and this was precisely part of his public strength. He criticized the government and parties, organized young people, and built the profile of a civil society activist, in the face of a political system that considered him responsible for the country's problems.
But every movement seeking to change politics faces the same question: is pressure from the outside enough, or must we go inside the system to change it?
In the late 2000s, Veliaj chose the second answer. From leading “MJAFT” he moved on to creating “G99”, a center-left force that aimed to represent a younger generation. In the 2009 parliamentary elections, Veliaj emerged as a candidate seeking to participate in decision-making.
Rezultati nuk e çoi Veliajn në parlament, por nuk i dha fund rrugës së tij politike. Ajo betejë pasoi afrimin e tij të butë në Partinë Socialiste, ku shumë prej krerëve të saj e shihnin me skepticizëm. Këto dyshime lidheshin me betejat që dikur Veliaj kishte bërë për rrëzimin e Fatos Nanos nga pushteti.
“Ishte një moment që unë besoj se erdhi natyrshëm, duke pasur parasysh edhe partneritetin që ai ka pasur edhe në periudhën e aktivizmit të tij me MJAFTIN me kryetarin e bashkisë së asaj kohe, një tjetër personazh i cili gjithashtu ka qenë një njeri me meinstikte politike dhe mediatike siç është Edi Rama”, u shpreh Alban Dudushi, analist.
“Gjatë atyre viteve kur Veliaj ishte kryetar i lëvizjes mjaft dhe që atëherë Veliaj, koutat e tij ishin të krahasueshme me të Ramës, Nanos Berishës”, u shpreh Eduart Zaloshnja, analist.
Në vitin 2011, ErionVeliaj iu bashkua strukturave drejtuese të Partisë Socialiste si Sekretar për Rininë dhe Emigracionin.
Për Partinë Socialiste, afrimi me Veliajn sillte një figurë me profil të fortë publik dhe lidhje me shoqërinë civile. Në zgjedhjet parlamentare të vitit 2013, Veliaj u zgjodh deputet në qarkun e Gjirokastrës.
Pas ardhjes së socialistëve në pushtet mori një nga postet më të rëndësishme të karrierës: Ministrinë e Mirëqenies Sociale dhe Rinisë. Një ministri që u reformua me një buxhet dhe kompetenca të shumëfishuara, aq sa u lexua si lëvizje për fuqizimin e Veliajt.
Në këtë periudhë u bë e dukshme edhe një tjetër karakteristikë e tij: aftësia për të ndërtuar një profil politik përtej postit që mbante.
“Po të shikojmë ambicien e zotit Veliaj e shfaqur edhe në media, por edhe në PR e tij, që u bë gati qesharak dhe i bezdisshëm për qytetarët për shkak të intensitetit, kanë qenë të gjitha me qëllim për të nesërmen. Dhe kjo ambicie e tij për të nesërmen e tij në Partinë Socialiste, kjo ambicie, ra ndesh me interesin e kreut aktual, kryeministrit Edi Rama”, u shpreh Arion Sulo, analist.
A ishin klanet e PS që financuan protestat kundër Veliajt? Përplasja me Ballukun dhe pse heshti opozita për ish-zëvendëskryeministren...
Bashkia e Tiranës u kthye në një prej pikave kryesore të përplasjes së opozitës me mazhorancën, ndërsa vetë kryebashkiaku u shndërrua në objektiv të protestave.
Por protestat kundër Veliajt nuk ishin vetëm një përballje mes opozitës dhe kryebashkiakut. Dukshëm, prezenca e tij në aktivitete si figurë qendrore e mazhorancës ishte zbehur. Madje, shpesh duke i zhdukur fotot nga aktivitetet.
Nën zë, dukej se po avanconte historia e një beteje që, sipas pretendimeve të bëra publikisht, mund të kishte edhe gjurmë brenda vetë mazhorancës.
“Unë mendoj se klanet në PS, rivaliteti mes Erjon Veliajt dhe Belinda Ballukut, fuqia dhe ambicia e tij për tu bërë nesër kreu i PS, pasardhësi i Ramës ka bërë që çështja e tij penale të ndikohet politikisht. Pra, e ka lëshuar le të themi Rama, nuk ka bërë ato përpjekjet politike, që jemi mësuar të shohim, si në rastin e Ilir Beqjat, në rastin e Olta Xhaçkës, në rastin e Frida Krifcës, janë të tre që janë mbrojtur nga kryeministri me fuqinë e tij politike me ndikimin e tij tek organet e drejtësisë apo me mënyra të tjera”, u shpreh Arion Sulo, analist.
Emri i Belind Këlliçit u bë i pandashëm nga protestat përpara Bashkisë. Por, më pas, në hapësirën publike dolën edhe pretendime për financime dhe kontakte që lidhnin organizimin e protestave me njerëz dhe interesa të tjerë politikë. Pretendime të cilat u lidhën edhe me copëza përgjimesh nga dosja ‘Balluku” ku insinuohej për financime protestash. Këto, u mohuan publikisht nga Këlliçi. Megjithatë, ai nuk iu përgjigj interesit tonë për një intervistë ku veç këtyre akuzave, do e pyesnim edhe për dy standartet e aktivizmit të opozitës që kërcasin fort... Për Veliajn lum protestash, për Belinda Ballukun thuajse heshtje...
Në shahun politik, luhej edhe e ardhmja e pushtetit brenda Partisë Socialiste. Veliaj kontrollonte politikisht një prej territoreve më të rëndësishme elektorale të vendit, ndërsa Belinda Balluku kishte ndërtuar një tjetër qendër të fortë influence brenda mazhorancës.
“Lufta në pushtet është gjithmonë për fuqi politike, është për të nesërmen, është për territor... në kuptimin e sa më shumë influence, sa më shumë vendimarrje, dhe Veliaj si një pol i rëndësishëm në pushtetin e PS, duke pasur në administrim qytetin me mbi një milion banorë, nga ana tjetër zonja Balluku, duke qenë ish zv Kryeministre dhe në ministrinë më me fonde, dhe ajo nga ana tjetër me fuqi financiare shumë të madhe, dhe politike shumë të madhe, drejtuesja e disa qarqeve shumë të rëndësishme, kanë pasur dhe kanë rivalitetin për të nesërmen e PS, sot për të qenë sa më afër Kryeministrit, dhe nesër për të qenë në krye të Partisë Socialiste”, shprehet Arion Sulo, analist.
Brenda kampit rozë, askush nuk ka pranuar të flasë për këtë betejë në heshtje. Kjo shpjegon edhe faktin pse dhjetëra eksponentë të PS, refuzuan të prononcohen. Por, vetë shfaqja e tyre në publik ngriti një pyetje të fortë: a ishte beteja kundër Veliajt vetëm një betejë e opozitës, apo në të kishte edhe një luftë të brendshme për pushtet?
“Në 20 vjet që unë jam marrë me sondazhe ka qenë gjithmonë në kotat më të larta përveç Edi Ramës, që kuptohet që vazhdimisht del politikani me koutat më të larta, pra ka dal sipër Berishës, sipër Bashës, sipër Metës. Dhe arsye pse Veliaj ka pasur këto kuota të larta në opinion publik qoftë në Tiranë qoftë në të gjithë Shqipërinë”, u shpreh analisti, Alban Dudushi.
But again, the question to resolve this dilemma is that, if the protest against a socialist mayor was organized and supported by the opposition, why did the opposition's political reaction not take the same form and intensity after his arrest?
In this climate, an actor entered the scene that changed the nature of the debate: the Special Prosecution Office against Corruption and Organized Crime.
But for Erion Veliaj, the battle was no longer taking place only in the streets and in politics. It was also moving inside the offices of justice.
In the spring of 2024, it was announced that SPAK had launched a property investigation against Erion Veliaj and his wife, AjolaXoxa.
For the first time, the accusations were no longer simply political.
In December 2024, agents of the National Bureau of Investigation searched Veliaj's apartment. At that stage, according to reports, the investigation was related to asset verifications, while Veliaj considered the searches part of a process that he called unjustified.
"It is true that the special prosecution has collected a large volume of documentation, but the biggest problem that we find at this stage, which we will certainly publish and express in court when there are other moments when it is the procedural phase, is what I said, that all the information collected has no direct connection to Mr. Veliaj's duty ," said Plarent Ndreca, Veliaj's defense attorney.
"SPAK as a proceeding body has filed a very serious indictment, for 9 alleged cases of corruption and very serious criminal offenses. Of course, he is convinced at the moment he filed the indictment and took Mr. Veliaj as the defendant, he is convinced that these criminal offenses were committed by him ," said the lawyer, Indrit Sefa.
Then came the moment that changed the face of the entire story. The sight of Veliaj leaving the office under police escort became a symbol of the confrontation of one of the most powerful figures in local politics with justice.