The majority and the opposition reached an agreement on the lists of candidates for deputies for the 2025 elections.
After long discussions, the socialists and the democrats agreed to go to the elections with two pairs of lists.
Referring to the agreed draft, the electoral threshold for entities or coalitions at the national level will be 1% of the national vote.
This means that in the calculation of the allocation of mandates, entities or coalitions that have less than 1% of the national vote will not be able to receive representation in the Parliament.
Some candidates will be on the list of safe deputies, the fixed list, so about 30% of the list.
While some others will be on the list of candidates that will be subject to the preference process, which means that the citizens' vote for the preferential names will be decisive.
With this step, the parties have agreed on a partial opening of the lists, but creating the conditions for people loyal to the party, but who do not enjoy wide support, to have safe seats.
Thus, for the first time, the variant of a list will be applied, where the first part of it is the fixed or preferred names and the rest of the names are those who will "fight" for personal votes, to hope that get a seat in Parliament.
Referring to the agreed variant, 1/3 of the list of candidates will be fixed, i.e. with names that, regardless of the number of personal votes they have, if the subject or the coalition running for them receive the mandates for deputies, they will enter the Assembly.
To simplify, if there are 36 deputies' mandates in the District of Tirana, the first 12 names of the list of candidates of an electoral subject are fixed names, it is enough for the political force to reach the number of votes to bring 12 deputies to the Assembly.
After this ordinal number, there will be an open competition between the names that are listed, entering into operation what is considered a "preferred" vote, which will then determine which names will receive the mandate, referring to the number of personal votes.
Referring to the changes that are expected to be approved, the candidate for deputy registered in the fixed list of the political party or coalition cannot be simultaneously in the multi-name list of candidates for deputies who are subject to preferential voting.
Ky sistem që pritet të aplikohet për herë të parë në zgjedhjet parlamentare të 2025, as më shumë e as më pak, forcon rolin e kryetarëve të partive, që siç duket do të blindojnë me të besuarit e tyre, vendet e sigurta për deputet, sipas qarqeve, ndërsa pjesa tjetër e listës, është një “përplasje” brenda llojit, ku krahas votave të partisë, emrat që renditen në 2/3 e listës, duhet të sigurojnë edhe votat e tyre personale.
Kreu i grupit të PD-së, Gazmend Bardhi, u shpreh se propozimi i mazhorancës është që listat të jenë 100% të mbyllura, ndërsa opozita kërkon hapjen e plotë të tyre. Bardhi tha se “formula 1/3 dhe 2/3 është minimumi që garanton Kushtetuta dhe nëse pala tjetër nuk jep konsensus për hapjen 100% të listave, unë gjykoj që është arritje ruajtja e këtij minimum të caktuar nga Kushtetua në raport me propozimin që ka mazhoranca për mbylljen 100% të listave”.
Varianti i dakortësuar i Reformës Zgjedhore
“Neni 67 Lista e kandidatëve të partive dhe koalicioneve të partive politike
1. Partia politike ose koalicioni zgjedhor, në kuptim të nenit 65, që është regjistruar në KQZ si subjekt zgjedhor për zgjedhjet në Kuvend, depoziton në KQZ për çdo zonë zgjedhore, jo më vonë se 50 ditë para datës së zgjedhjeve: a) listën shumemërore të fiksuar të kandidatëve dhe b) listën shumemërore të kandidatëve që i nënshtrohen votimit parapëlqyes.
2. Emrat në listën shumëemërore të fiksuar të kandidatëve të subjektit zgjedhor paraqiten të renditura sipas rendit shifror, duke filluar nga numri një. Për koalicionet përbri emrit të kandidatit shënohet cilës parti i përket kandidati. Numri i përgjithshëm i kandidatëve në listën e fiksuar është i barabartë me numrin e mandateve për çdo zonë zgjedhore pjesëtuar për tre. Në rast se nga ky pjesëtim nuk rezulton numër i plotë mandatesh, atëherë në rast se presja dhjetore si pasojë e pjesëtimit është e barabartë ose më e madhe se 0,5 lista përmbyllet me numrin e plotë pasrendës, ndërsa kur si pasojë e pjesëtimit rezulton presja dhjetore më e vogël se 0,5 lista shumemërore e fiksuar e kandidatëve mbyllet me numrin e plotë pararendës.
3. Lista shumemërore e kandidatëve që i nënshtrohen votimit parapëlqyes nga zgjedhësit është e barabartë me numrin e mandateve për çdo zonë zgjedhore. Renditja e kandidatëve bëhet sipas rendit alfabetik të mbiemrit për secilin prej tyre.
4. Kandidati për deputet, i regjistruar në një listë shumemërore në një zonë zgjedhore, nuk mund të regjistrohet si i tillë për një zonë zgjedhore tjetër, qoftë edhe për llogari të një partie apo koalicioni tjetër dhe as si i propozuar nga një grup zgjedhësish.
5. Kandidati për deputet, i regjistruar në listën e fiksuar të partisë politike apo koalicionit nuk mund të jetë njëkohësisht edhe në listën shumemërore të kandidatëve për deputetë që i nënshtrohen votimit parapëlqyes.
6. Për çdo zonë zgjedhore në zgjedhjet për Kuvendin një çdo tri emra të kandidatëve të listës së fiksuar i përket gjinisë më pak të përfaqësuar dhe një në çdo tre emra të listës shumemërore që i nënshtrohet votimit parapëlqyes duhet t’i përkasë gjinisë më pak të përfaqësuar.
7. Për zgjedhjet e organeve të qeverisjes vendore, kandidati për kryetar të bashkisë dhe lista e kandidatëve për këshillat vendorë regjistrohen në KZAZ-në që mbulon njësinë e qeverisjes vendore brenda afatit të përcaktuar në këtë pikë. KZAZ-ja dorëzon një kopje të listës në KQZ brenda 48 orëve. Kandidati për kryetar të bashkisë dhe lista e kandidatëve për këshillat vendorë depozitohet në KQZ në rastet kur territori i njësisë së qeverisjes vendore nuk mbulohet nga një KZAZ e vetme.
8. Kandidati për kryetar bashkie apo për këshillin e bashkisë nuk mund të regjistrohet si i tillë për një zonë zgjedhore tjetër, qoftë edhe për llogari të një partie apo koalicioni tjetër dhe as si i propozuar nga një grup zgjedhësish.
9. Në zgjedhjet për këshillat bashkiakë një në çdo dy emra të njëpasnjëshëm në renditje të kandidatëve të subjekteve zgjedhore duhet t’i përkasë së njëjtës gjini.
10. Në rast mospërmbushjeje të njërit prej kushteve të parashikuara në këtë nen, në lidhje me përbërjen e listës shumemërore KQZ-ja zbaton sanksionet e parashikuara në nenin 175 të këtij Kodi”.
Deputetët që firmosën për listat e hapura
Kreu i LZHK-së, Dashamir Shehi, publikoi dje dokumentin e firmosur një vit më parë nga 32 deputetë opozitarë, përmes të cilës kërkonin hapjen përfundimtare të listave, votimin e diasporës, votim elektronik, ndarjen e Shqipërisë në 3 ose 4 zona elektorale.
Shehi kërkon u kërkon deputetëve koherencë në qëndrimin e tyre, pasi çdo gjë tjetër do të jetë një pazar në shërbim të kryeministrit.
“Duke i paraprirë seancës maratonë të Kuvendit, ju vë në dijeni mbi nismën parlamentare, ku bashkë më 32 deputetë të opozitës jemi shprehur në parim mbi kërkesat për ndryshimin e Kodit Zgjedhor dhe Reformën Zgjedhore. U kërkoj deputetëve firmëtarë që të mbajnë qëndrim të palëkundur nëse kërkojnë ndryshim real! Çdo lëvizje tjetër politike, është pazar që i shërben vetëm Edi Ramës!”, – tha Shehi.
PS dhe PD bien dakord për votën e diasporës
Maxhoranca dhe opozita ranë dakord në parim për një draft të dakordësuar për votën e diasporës.
Sipas draftit konsensual që po diskutohet në Komisionin e Ligjeve, palët kanë rënë dakord që shqiptarët që ndodhen jashtë vendit, duket të bëjnë kërkesë për të votuar pranë Gjendjes Civile dhe KQZ-së, por ata duhet të paraqesin dokumentet e një adrese të saktë.
Votimi sipas këtij drafti, do të realizohet me postë dhe ky shërbim do të përzgjidhet në operator ndërkombëtar me reputacion serioz.
Në propozimet e dakordësuara në parim nga PD dhe PS theksohen dhe hapat se si do realizohet procesi i regjistrimit dhe afatet.
The list of voters who vote from outside the territory of the Republic of Albania is a single list at the electoral zone level and contains the list of Albanian citizens who have expressed their will to vote from outside the territory of the Republic of Albania and are registered in the National Register of Civil Status in the territory of the respective electoral district.