DREAM / The Prime Minister resigns and wakes up under the Parisian bridge!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

2026-10-21 19:18:00Lifestyle SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

An unusual experiment in the US, launched in the late 1940s, aimed to discover whether it was possible to create a more intelligent dog than others through genetic selection. But, as the BBC writes, the study ended up questioning the idea that genes alone can determine intelligence and behavior, also helping to overthrow the theories of eugenics.

In the late 1940s, after the end of World War II, science in the United States was experiencing a period of rapid development. Research projects were funded with large sums of money, and researchers had the opportunity to explore new ideas.

One of them was the project known as "Dog School", developed on a farm in the state of Maine.

$632,000 was made available for this study, an amount that would be worth nearly $9 million today.

For about 13 years, researchers followed the development of more than 500 puppies of different breeds, including cocker spaniels, beagles, Shetland sheepdogs, basenjis and wire-haired fox terriers.

From birth, each cub was carefully observed. Researchers recorded its first reactions to noises, attempts to eat solid food, play with other cubs, and the first movements of its tail.

When they turned five weeks old, the puppies began a series of tests to assess intelligence, behavior, emotional responsiveness, dominance, and trainability.

“Whenever new cubs were born, I knew I had to follow their development every day for the next 12 months,” John Fuller, one of the project’s lead researchers, wrote in 1985.

The goal was to answer several questions: Are some breeds more intelligent than others? Is personality determined by genetics? How much do parental care and early experiences influence a dog's development? And, above all, could a "super-intelligent dog" be created through genetic selection?

From the idea of ​​the "super dog" to the eugenics debate

After World War II, eugenics, the theory that genetic selection could create people with supposedly superior qualities, was discredited due to its connection to the atrocities committed by the Nazis during the Holocaust.

However, some academics continued to believe that genetics was the main factor determining human behavior and that through careful selection a more capable type of human could be created.

Among them was Alan Gregg, at the time director of the Division of Medical Sciences at the Rockefeller Foundation, which administered private funds for scientific research.

Gregg kërkonte të kuptonte shkaqet e sjelljeve që konsideroheshin të padëshirueshme, si kriminaliteti dhe paqëndrueshmëria emocionale. Ai besonte se këto tipare mund të shpjegoheshin kryesisht përmes trashëgimisë gjenetike.

Për të, investimi në studimin e gjenetikës mund të sillte më shumë përfitime sesa shpenzimet për arsimimin.

Në këtë kontekst, ai mbështeti një ide të pazakontë: nëse shkencëtarët do të arrinin të krijonin një qen jashtëzakonisht inteligjent, kjo do të ndihmonte në testimin e pretendimit se inteligjenca përcaktohet kryesisht nga gjenet.

Qentë ishin veçanërisht të përshtatshëm për këtë studim, pasi racat e tyre ndryshojnë shumë në pamje, madhësi dhe sjellje. Studiuesit shpresonin se këto dallime do t’i ndihmonin të kuptonin më mirë lidhjen mes trashëgimisë gjenetike dhe aftësive mendore.

Projekti u drejtua nga fiziologu John Fuller dhe studiuesi i sjelljes së kafshëve John Paul Scott.

Megjithatë, rezultatet nuk përputheshin me pritshmëritë e financuesve.

Asnjë racë nuk ishte më inteligjente në çdo drejtim

Për të matur aftësitë e këlyshëve, studiuesit përdorën teste të ndryshme. Në disa prej tyre, qentë duhej të gjenin ushqimin nëpër labirinte, ndërsa në të tjera përballeshin vazhdimisht me të njëjtin problem, në mënyrë që të vlerësohej sa shpejt mësonin.

Rezultatet treguan se disa raca performonin më mirë në teste të caktuara, por asnjëra nuk ishte më e aftë në të gjitha fushat.

Me fjalë të tjera, nuk kishte prova që një racë mund të konsiderohej përgjithësisht më inteligjente se të tjerat.

Studiuesit vunë re edhe dallime në temperament. Fox terrierët shfaqnin prirje më të madhe drejt sjelljeve agresive, gjë që lidhej edhe me faktin se ishin edukuar për gjueti. Megjithatë, sjellja e tyre ndryshonte në varësi të situatës.

Një qen mund të ishte i frikësuar në një rrethanë dhe i sigurt në një tjetër. Basenjit, për shembull, u trembeshin situatave të panjohura, por nuk shfaqnin të njëjtën frikë ndaj qenve të tjerë.

Këto rezultate i çuan Scott dhe Fuller në përfundimin se nuk ekzistonte një kombinim ideal i të gjitha tipareve, i cili mund të krijohej thjesht përmes përzgjedhjes gjenetike.

Ata e lidhën këtë përfundim edhe me njerëzit. Shoqëria ka nevojë për individë me aftësi dhe karakteristika të ndryshme, pasi secili mund të luajë një rol të veçantë.

Për shembull, një individ i guximshëm mund të përballet drejtpërdrejt me rrezikun, ndërsa një tjetër më i kujdesshëm mund ta dallojë rrezikun më herët dhe të paralajmërojë të tjerët.

Për këtë arsye, studiuesit arritën në përfundimin se ideali i një individi që zotëron të gjitha cilësitë më të mira nuk ishte zgjidhja. Ajo që kishte rëndësi ishte një shoqëri e zhvilluar, ku individët plotësonin njëri-tjetrin.

Si ndikojnë përvojat e para në jetën e një qeni?

Me kalimin e kohës, interesi i studiuesve u zhvendos nga krijimi i një qeni jashtëzakonisht inteligjent te një pyetje tjetër: sa ndikojnë përvojat e hershme në sjelljen e një qeni kur rritet?

Në atë periudhë, teoritë mbi zhvillimin e fëmijëve dhe lidhjen emocionale mes fëmijës dhe kujdestarit po fitonin vëmendje të madhe. Scott dhe Fuller vendosën të shqyrtonin nëse përvoja të ngjashme mund të ndikonin edhe te qentë.

Për këtë qëllim, ata kryen eksperimente që sot do të konsideroheshin tepër të ashpra nga pikëpamja etike.

Disa këlyshë u rritën të izoluar në fusha të mëdha të rrethuara me gardhe rreth 2.4 metra të larta. Ushqimi dhe uji u dërgoheshin pa pasur kontakt me njerëzit ose qentë e tjerë.

Studiuesit ndryshuan kohëzgjatjen e izolimit për të kuptuar se si mungesa e ndërveprimit ndikonte në zhvillimin e tyre.

Rezultatet treguan se ekzistonte një periudhë veçanërisht e rëndësishme, nga java e katërt deri në javën e 12-të të jetës.

Nëse gjatë kësaj kohe këlyshët kishin kontakt me njerëzit ose qentë e tjerë, ata mund të socializoheshin normalisht, edhe nëse më parë kishin qenë të izoluar.

Por, nëse kjo periudhë kalonte pa krijuar lidhje me të tjerët, socializimi bëhej shumë më i vështirë.

Sipas Scott, këlyshët që nuk kishin pasur kontakt me njerëzit mund të shfaqnin sjellje të ngjashme me ato të kafshëve të egra kur mbushnin 14 ose 15 javë. Këto rezultate treguan se gjenetika nuk ishte faktori i vetëm që ndikonte në sjelljen e një qeni. Përvojat e hershme dhe kontakti me mjedisin kishin gjithashtu rëndësi të madhe.

Megjithatë, eksperimentet patën pasoja të rënda për kafshët. Këlyshët që nuk arritën të socializoheshin dhe u bënë të vështirë për t’u zbutur u eutanazuan, një praktikë që sot do të ngjallte kundërshtime të forta etike.

Fundi i projektit dhe ndikimi në shkencë

Rreth vitit 1958, studimi filloi të mbyllej. Fondacioni Rockefeller nuk pranoi ta financonte më tej projektin, pasi u bë e qartë se kërkimi nuk do të prodhonte qenin superinteligjent që ishte synuar në fillim.

Qentë e mbetur u shpërndanë në laboratorë në SHBA dhe Evropë.

Megjithatë, pavarësisht se nuk arriti objektivin fillestar, projekti i Scott dhe Fuller la gjurmë të rëndësishme në studimin e sjelljes dhe aftësive njohëse të qenve.

Sot, studiuesit e konsiderojnë atë një nga projektet më ambicioze të kryera ndonjëherë në këtë fushë, për shkak të numrit të madh të kafshëve, kohëzgjatjes dhe hollësive me të cilat u regjistrua zhvillimi i tyre.

Clive Wynne, drejtues i Canine Science Collaboratory në Universitetin Shtetëror të Arizonës, thekson se studimi ndihmoi në vendosjen e qenve në qendër të kërkimeve serioze mbi sjelljen dhe njohjen.

Megjithatë, ai vëren se sot eksperimente të tilla nuk do të pranoheshin, veçanërisht për shkak të izolimit të këlyshëve dhe pasojave që ai pati në zhvillimin e tyre.

Ndryshe nga ajo periudhë, studiuesit modernë zakonisht bashkëpunojnë me pronarët e qenve, duke studiuar kafshët e tyre pa i blerë apo izoluar për periudha të gjata.

One example is the Puppy Kindergarten program at Duke University, in North Carolina, where 101 puppies were tested and trained to determine which ones were most likely to become guide dogs for people with visual impairments.

The study identified several traits important to their success, including self-control, memory, and the ability to understand social cues.

Even today's researchers support one of Scott and Fuller's main conclusions: there is no evidence that one race is indisputably more intelligent than all others.

In the end, the experiment that began with the aim of creating the perfect dog brought another lesson: intelligence and behavior are not explained by genetics alone, while early experiences can profoundly influence how a dog develops.

Galeria fotografike (
)


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×