
Tereza Merkaj, judge at the Special Court of Appeal against Corruption and Organized Crime, is facing an important decision, which may mark her career as a magistrate, but also a strong message from the new justice. On March 9, 2023, judge Tereza Merkaj will decide whether or not SPAK will investigate the assets of Sali Berisha and Ilir Meta, whether they originate from legal income and whether they have been declared in accordance with the law. Shqiptarja.com learns that the accuser Idajet Beqiri has submitted his submissions, requesting the investigation of Meta and Berisha for their wealth and role in the robbery of the state treasury in 1997 and 1999. On the other hand, SPAK prosecutor Manjola Kajana has presented her arguments against the investigation.
This legal battle between prosecutor Manjola Kajana, the court of first instance and lawyer Idajet Beqiri has received special attention because the object of the criminal complaint are Sali Berisha and Ilir Meta, two characters who have dominated Albanian politics and who have been bent on affairs greater financial.
If Tereza Merkaj will speak in favor of the investigation, SPAK will be forced to launch an in-depth investigation into the wealth of Berisha and Meta, which carries many dark points. On the contrary, the decision of the prosecutor Manjola Kajana, who claims that the conditions and circumstances are not there to start an investigation, will remain in force.
Judge Tereza Merkaj was confirmed in office on December 15, 2021, after being positively evaluated by the Independent Qualification Commission. Merkaj completed his studies at the Magistrate's School in 2003 and completed a one-year internship at the Court of Durrës. In 2004 he was appointed to the Elbasan Judicial District Court and in 2013 he was transferred to the Tirana Court, in the field of juvenile justice.
Legal battle
In September 2022, lawyer Idajet Beqiri referred to SPAK a criminal complaint against Sali Berisha and Ilir Meta for the theft of the state's gold in the tunnels of Kërraba in 1997 and 1999. In the criminal complaint, Beqiri claimed that part of the property of Meta and Berisha is the product of gold theft. On October 7, 2022, the prosecutor Manjola Kajana decided not to start the criminal proceedings, thus dismissing Beqiri's request for the criminal prosecution of Ilir Meta and Sali Berisha as suspects, according to him, as organizers and beneficiaries of the gold theft.
Në vendimin e mosfillimit, prokurorja Manjola Kajana thoshte se vepra penale e referuar në kallëzimin e Idajet Beqirit është parashkruar sipas legjislacionit penal, pasi kanë kaluar më shumë se 20 vite. Së dyti, prokurorja e SPAK-ut Manjola Kajana thekson se për këtë ngjarje janë dënuar 5 persona në vitin 2001, me vendim të formës së prerë të Gjykatës Ushtarake. Dhe së treti, sipas prokurores, vepra penale e referuar nga Beqiri, ajo e grupit të strukturuar kriminal, nuk ekzistonte në legjislacionin penal të kohës.
Avokati Beqiri e ankimoi vendimin e prokurores Manjola Kajana në gjykatë, duke këmbëngulur në hetimin e Berishës dhe Metës. Me vendim të datës 30 nëntor 2022, gjyqtarja Flojera Davidhi, pranoi ankimimin e Beqirit, duke rrëzuar vendimin e 7 tetorit 2022 të prokurores së SPAK, Manjola Kajana, për mosfillimin e procedimit penal për vjedhjen e floririt.
Gjyqtarja Flojera Davidhi arsyeton se prokuroria nuk mund të dalë në konkluzione se nuk ka vepër penale dhe se janë parashkruar veprat penale, pa kryer hetime. Gjyqtarja arsyeton se i takon më pas gjykatës për të kontrolluar dhe vlerësuar hetimet e prokurorisë. Flojera Davidhi thekson se mund të jemi para vazhdimësisë së veprës penale, por pa hetuar në mënyrë shteruese, nuk mund të dilet në një përfundim.
Gjykata thotë se kallëzuesi pretendon se Ilir Meta dhe Sali Berisha i kanë krijuar pasuritë me floririn e vjedhur. Sipas gjykatës, kallëzuesi nuk ka mundësi për ta provuar këtë fakt, ndaj SPAK duhet të verifikojë burimin e pasurisë së Metës dhe Berishës, përmes shkresave drejtuar ILDKPKI, hipotekës etj. Në vendimin e gjykatës thuhet se SPAK-u, pasi të bëjë një hetim shterues, të paraqitet në gjykatë për pushimin e çështjes ose ndëshkimin e personave përgjegjës, nëse do të zbulohen të tillë.
Por, prokurorja Manjola Kajana i qëndron arsyetimin në vendimin e saj për të mos regjistruar procedim penal për vjedhjen e floririt, si dhe për të mos hetuar pasurinë e Metës dhe Berishës. Në dokumentin që publikon sot Shqiptarja.com, Manjola Kajana rendit disa argumente për të mos regjistruar procedim penal për vjedhjen e floririt dhe rrjedhimisht për të rrëzuar vendimin e shkallës së parë që e urdhëron të verifikojë pasurinë e Metës dhe Berishës.
Manjola Kajana argumenton se fakti penal i vjedhjes së thesarit të shtetit në Kërrabë ka ndodhur dhe për këtë fakt janë dënuar disa persona. Por, prokurorja thotë se nuk ka asnjë të dhënë që Sali Berisha dhe Ilir Meta të kenë lidhje me vjedhjen e thesarit të shtetit. Gjithashtu, prokurorja thekson se deri në momentin e regjistrimit të kallëzimit penal, ka kaluar afati i parashkrimit të ndjekjes penale për veprat penale të vjedhjes së bankave.
Prokurorja e SPAK-ut thekson më tej se “është e vrertë të që kallëzuesi Idajet Beqiri, në kallëzimin e tij, përveç vjedhjes së thesarit duke përmendur/atribuuar këtë vjedhje shtetasve Ilir Meta dhe Sali Berisha si organizatorë të saj, ka përmendur një tërësi veprash penale si: korrupsion të funksionarëve të lartë shtetëror, pastrim të produkteve të veprës penale, refuzim për të deklaruar, vrasje në rrethana cilësuese etj., mirëpo këto vepra penale vetëm citohen prej tij..., duke mos referuar asnjë indicie konkrete që të krijohet dyshimi i arsyeshëm për konsumimin e këtyre veprave penale prej personave të kallëzuar prej tij”.
Sipas prokurores Manjola Kajana nuk mund të kryhen hetime për pastrim parash, pasi më parë duhet të vërtetohet fakti penal i vjedhjes së thesarit nga zyrtarët e kallëzuar” “Në rastin konkret nuk ka asnjë indicie që të bëjë lidhjen midis këtij fakti penal me të kallëzuarit Ilir Meta dhe Sali Berisha, si ish zyrtarë të lartë në kohën kur ka ndodhur vjedhja e thesarit të shtetit. Për këtë arsye, nga ana jonë vlerësimi i këtij kallëzimi penal është i lidhur më së pari me veprën penale të vjedhjes, në mungesë të vërtetimit të lidhje së ish funksionarëve të lartë Meta dhe Berisha, sjell si pasojë edhe pamundësinë e fillimit të hetimeve ndaj tyre për veprën penale të pastrimit të produkteve që rrjedhin nga vepra penale”.
Manjola Kajana, in her appeal to the Court of Appeal, says that the Court of First Instance, in the absence of significant evidence of the criminal fact, upheld its decision not to initiate criminal proceedings.
"... the court, during the judicial review, must take into consideration not only the claims of the accusing party, but also the respect of the rights and freedoms against which the accusation is raised... Moreover, the complainant himself added facts to the appeal new information regarding the wealth of high-level official subjects, facts which even the prosecution did not report, at the time of the evaluation of the criminal report", emphasizes the prosecutor of SPAK./ Shqiptarja