
Windows have been broken, and black soot marks can be seen on the walls. The aftermath of recent days of protests is visible at the Ministry of Education building in the Albanian capital, Tirana.
This Tuesday, in mid-October, students and professors of the University of Tirana gathered again to protest.
For nearly five months, anti-government protests in Albania have remained peaceful. The demonstrations were initially sparked by a project to build a luxury hotel complex by Donald Trump's son-in-law, Jared Kushner, on a nature reserve.
The Ministry of Education is being stoned
Since then, the protests have spread more and more. Violent clashes between students and pupils, on the one hand, and the police, on the other, occur every day. On October 13, the situation escalated.
Protesters denounce corruption, problems at universities and rising education costs. They demand the resignation of Prime Minister Edi Rama, who has been in power since 2013.
A young girl, dressed in black and wearing a hooded jacket, stands among the crowd. When asked why she is participating in the protests, she covers her mouth with a piece of cloth.
“Please wait a moment, I want to cover my face,” says Sara* (name changed by the editors). She prefers to remain anonymous.
Sara says she has been regularly participating in protests for the past nine days. She coordinates with other students over the phone.
"We only communicate through text messages," she says.
Then, he is forced to end the conversation. Demonstrators again throw stones at the Ministry of Education. Police forcefully remove protesters and journalists from the area and use water cannons to disperse the crowd.
Decentralized and horizontal organization
"Social networks are today the most important public space, long before physical spaces are filled," says cybersecurity expert Besmir Semanaj.
“Albanian youth no longer organize through traditional structures, such as political parties, associations or public appeals. They organize where they spend their daily lives: on their mobile phones.”
The most important communication channels include Instagram, WhatsApp groups by year of study, faculty or dormitory, Telegram channels for general announcements, and TikTok for sharing videos. Those who are more concerned about security use the Signal app.
“Kjo është një strukturë organizimi horizontale, pa drejtues të identifikueshëm individualisht dhe pa një strukturë qendrore komanduese. Pikërisht për këtë arsye, qeveria e ka kaq të vështirë të kuptojë dhe të kontrollojë dinamikën e saj”, tha Semanaj për DW.
Kryeministri Edi Rama: “Luftë hibride”
Semanaj thekson se shërbimi i mesazheve Telegram ofron disa funksione të dobishme në situatën aktuale.
“Dhjetëra mijëra njerëz mund të kontaktohen njëkohësisht përmes kanaleve, njoftimet dërgohen brenda pak sekondash dhe kontrolli nga jashtë është më i vështirë sesa në platformat klasike.”
Kryeministri Edi Rama, i njohur zakonisht për aftësinë e tij në përdorimin e rrjeteve sociale, fajëson algoritmet për situatën aktuale. Ai e përshkruan revoltën e të rinjve kundër qeverisë së tij si një “luftë hibride”.
Në një dalje të fundit mediatike, ai ndërmori një sulm të ashpër verbal ndaj protestuesve.
Të rinjtë dhe të rejat që sot besojnë se mund ta bëjnë Shqipërinë një vend më të mirë “me TikTok dhe pa qenë në gjendje të thonë as shtatë fjalë në mënyrë koherente”, nuk janë të gjithë terroristë.
“Por ata janë pengje të një fryme të caktuar, të një ideologjie të re që ka vetëm një qëllim: të shkatërrojë, të përmbysë gjithçka, të rrafshojë gjithçka”, tha Rama.
“Të radikalizuar nga Antifa”
Që prej fillimit të protestave fillimisht paqësore kundër qeverisë, gati pesë muaj më parë, Rama është përpjekur vazhdimisht të zbulojë publikisht organizatorët e “vërtetë” që qëndrojnë pas tyre.
Gjatë muajve të fundit, ai ka akuzuar vende si Greqia, Rusia dhe Irani për ndërhyrje në protesta.
Së fundmi, ai identifikoi një fajtor të ri: Antifën, një lëvizje të majtë globale, të decentralizuar dhe pa drejtues.
“Këta janë të rinj që janë radikalizuar dhe indoktrinuar ideologjikisht, që veprojnë nën presionin ose ndikimin e një force të re, të errët, e cila është shfaqur në Evropë dhe në Shtetet e Bashkuara, një forcë që Presidenti i Shteteve të Bashkuara e ka shpallur organizatë terroriste: Antifa”, deklaroi kryeministri shqiptar.
Redion Qirjazi, ekspert për çështjet e sigurisë dhe radikalizimit, nuk është dakord.
“Kjo është një akuzë serioze, që kërkon prova po aq të forta. Deri më sot, nuk është paraqitur asnjë provë e verifikueshme që të dëshmojë ekzistencën e një strukture të organizuar të Antifës në Shqipëri, e aq më pak përfshirjen e saj në koordinimin e protestave”, paralajmëron Qirjazi.
“Struktura terroriste”?
Edhe referimi i Ramës ndaj vendimit të presidentit amerikan Donald Trump për ta klasifikuar Antifën si organizatë terroriste është problematik.
“Antifa nuk është një organizatë ndërkombëtare e unifikuar, me strukturë dhe udhëheqje qendrore, por më tepër një term përmbledhës për lëvizje dhe grupe të ndryshme, të bashkuara nga qëndrimi i tyre themelor antifashist.”
Edhe studentja Sara e kundërshton me vendosmëri akuzën për ekzistencën e strukturave “terroriste”.
“Ka grupe që janë të gatshme të përdorin dhunë, kjo është e vërtetë, por unë nuk kam asnjë lidhje me ta. Sapo shoh dhunë, largohem. Jam kundër saj”, tha ajo për DW.
Arlind Qori, kryetar i partisë së vogël opozitare Lëvizja Bashkë, e cila ka zhvilluar fushatë kundër qeverisë që prej fillimit të protestave kundër resortit luksoz në Zvërnec, i konsideron pretendimet e Ramës “marrëzira”.
Dorëheqje në vend të revolucionit
“Të rinjtë shqiptarë janë të revoltuar nga kushtet aktuale socio-ekonomike: nga varfëria, nga fakti që shumë prej prindërve të tyre kanë emigruar sepse nuk mund të ushqenin familjet, nga rënia e sistemit arsimor dhe nga mungesa e perspektivës pas diplomimit”, tha Qori.
Janë këta faktorë që i kanë nxjerrë të rinjtë në rrugë dhe jo ndonjë lloj ideologjie.
Gjithashtu, nuk duhet harruar se kërkesa kryesore e studentëve ishte dorëheqja e Ramës, “jo një revolucion socialist”.
Qori: “Njerëzit nuk po kërkojnë asgjë radikale, por dorëheqjen e një kreu qeverie të korruptuar, një kërkesë themelore dhe e moderuar. Por Edi Rama vazhdon të përgjigjet me dhunë policore dhe arrogancë”, tha Qori për DW.
Kush i tërheq fijet?
Eksperti i sigurisë Qirjazi sheh një strategji pas këtyre akuzave.
“Kur një qeveri përballet me protesta dhe pakënaqësi publike, lidhja e demonstruesve me ekstremizmin dhe ndikimin e huaj mund të shërbejë për ta zhvendosur vëmendjen nga shkaqet reale të protestave drejt një argumenti që lidhet me sigurinë kombëtare”, mendon ai.
“Kjo mund t’u shërbejë disa qëllimeve politike: të delegjitimojë protestuesit, të dobësojë mbështetjen e tyre në popullsi dhe të justifikojë një qasje më të ashpër në emër të ligjit dhe rendit.”
Edhe eksperti i sigurisë kibernetike Semanaj e njeh këtë model nga kriza të tjera.
“Protestat paraqiten si dhunë, të rinjtë si të manipuluar dhe shqetësimet e tyre legjitime, kushtet në universitete, tarifat e studimit, korrupsioni dhe mungesa e perspektivës, zhduken nga mbulimi mediatik.”
Në vend që të diskutohet përse mijëra të rinj kanë dalë në rrugë, vëmendja është zhvendosur te pyetja se kush i ka “dërguar” ata atje.
Semanaj beson se kjo nuk është rastësi, por një fushatë komunikimi e orkestruar.
“Ajo synon të imponojë një narrativë të caktuar: se protesta është sinonim i dhunës, se të rinjtë po manipulohen dhe se dikush tjetër po i tërheq fijet”, thotë Semanaj.
Përkthimi ruan strukturën, përmbajtjen dhe citimet e tekstit origjinal të DW-së, pa shtuar interpretime apo informacione të tjera.
Deutche Welle