SCHEME REVEALED/ The real reason why foreign tourists come to Albania is the hospitals!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

How Putin turned Japan into a den of spies

2026-07-12 21:44:44Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

Shortly after Russian troops invaded Ukraine in February 2022, Western leaders expelled hundreds of Russian spies from their capitals and blacklisted companies with ties to the Kremlin.

The coordinated campaign was intended to make it more difficult for the Kremlin to gather intelligence information and acquire equipment such as microchips, transmitters and machinery used to manufacture weapons.

Since then, according to officials, dozens of these expelled spies have turned up in an unexpected place: Japan.

Japan's weak anti-espionage laws and its developed high-tech industry have made the country a key part of the Russian war effort. According to Ukrainian government estimates, 90 percent of Russian missiles and drones contain Japanese components.

At the center of the operation in Tokyo is a secret Russian military intelligence unit known as the 20th Directorate, whose role has never been made public.

Posing as diplomats or businessmen, its officers work to buy or steal battlefield technology and smuggle it into Russia, according to current and former officials from five Western intelligence agencies.

The person running the 20th Directorate's operation in Tokyo maintains a cover identity as an employee of the Russian state airline Aeroflot, according to current officials from four of these intelligence agencies.

It plays an important role in supplying Russia's war machine.

The consequences of this operation are visible in the nightly attacks on Ukrainian cities and the long fighting on the front lines.

Four years after a war that has killed hundreds of thousands of people and wiped entire cities off the map, Russia continues the fight in part, according to officials, thanks to its continued access to technology like that provided by Japan.

After a Russian Kh-101 cruise missile destroyed a residential building in Kiev and killed at least 24 people in May, investigators analyzed its remains.

They discovered that the missile was powered by Japanese components, the export of which to Russia is widely banned, according to a Ukrainian assessment.

Using confidential government documents, company records and interviews with dozens of intelligence and government officials on three continents, The New York Times began to reconstruct how the 20th Directorate operates and the crucial role its Tokyo headquarters plays in supporting Russian President Vladimir Putin's war against Ukraine.

Most of the officials spoke on condition of anonymity because they were not authorized to release intelligence information.

Zyrtarët ukrainas i kanë paraqitur Japonisë prova se teknologjia e saj po përdoret në sulmet ruse, sipas dokumenteve dhe intervistave.

Por qeveria japoneze, pavarësisht mbështetjes së saj të zëshme për Ukrainën, ka qenë e ngadaltë në marrjen e masave.

Japonia prej kohësh njihet si një parajsë për spiunazhin, pjesërisht për shkak të kufizimeve të vendosura pas Luftës së Dytë Botërore nga fuqitë fituese të luftës, të cilat kanë mbajtur të dobëta shërbimet japoneze të inteligjencës.

Japonia madje nuk ka një agjenci të inteligjencës së jashtme.

Zyrtarët thonë se e kuptojnë kërcënimin e spiunazhit dhe po punojnë për të hequr kufizimet shumëvjeçare mbi mbledhjen e informacionit.

“Ne kemi një ndjenjë krize për këtë situatë,” tha Akihisa Shiozaki, deputet i Partisë Liberal-Demokrate në pushtet dhe ish-avokat që ka ndjekur raste të spiunazhit industrial.

Ministria japoneze e Punëve të Jashtme nuk iu përgjigj pyetjeve të detajuara mbi spiunazhin, por tha se qeveria ka bashkëpunuar me aleatët perëndimorë për të ndaluar eksportin e produkteve të lidhura me ushtrinë drejt Rusisë.

“Agresioni i Rusisë kundër Ukrainës është një akt i papranueshëm që trondit themelet e rendit ndërkombëtar,” tha ministria në një deklaratë me shkrim.

Megjithatë, sipas zyrtarëve perëndimorë, spiunët rusë duket se po veprojnë hapur nën hundën e autoriteteve japoneze.

Zyra e Aeroflot në Tokio ndodhet vetëm 10 minuta në këmbë nga selia e Agjencisë Kombëtare të Policisë së Japonisë, e cila heton rastet e spiunazhit.

Sipas zyrtarëve perëndimorë të inteligjencës, është pikërisht aty, në zyrën e kompanisë ajrore në katin e 22-të, ku njeriu i Drejtorisë së 20-të në Tokio drejton operacionin e tij.

Emri i tij është Maksim Vladimiroviç Filçenkov.

Një agjent spiun mbërrin në Tokio

Rusia kishte nevojë urgjente për komponentë teknologjikë të avancuar kur Maksim Filçenkov, 49 vjeç, mori detyrën në Tokio në shkurt të vitit 2024. Lufta në Ukrainë po ndryshonte karakter: nga beteja të stilit të Luftës së Parë Botërore me artileri masive, po kalonte në një luftë të dominuar nga dronët dhe teknologjia e avancuar.

Për të vazhduar luftën, Rusia kishte nevojë të kombinonte fuqinë e saj tradicionale ushtarake me teknologji të reja. Kina mund ta ndihmonte në disa fusha, por për pajisjet më të sofistikuara ushtarake, nuk kishte zëvendësim për pajisjet elektronike, makineritë precize dhe komponentët e tjerë që shumë kompani tashmë ishin të ndaluara t’ia shisnin Rusisë.

Këtu hyn në skenë Filçenkov, një oficer veteran i shërbimit ushtarak të inteligjencës ruse, GRU. Sipas zyrtarëve të inteligjencës perëndimore, ai kishte shërbyer më parë në Japoni dhe kishte njohuritë e nevojshme për të gjetur pajisjet që i duheshin Moskës dhe për t’i transferuar ato drejt Rusisë.

Filçenkov filloi të ndërtonte marrëdhënie me kompani logjistike që transportonin mallra nga Japonia drejt Rusisë, sipas të dhënave tregtare dhe intervistave me burime të ndryshme.

Zyrtarët perëndimorë i kanë paralajmëruar autoritetet japoneze se marrëdhënie të tilla mund t’u lejojnë oficerëve të GRU-së të blejnë teknologji të ndjeshme duke përdorur identitete të rreme dhe më pas ta dërgojnë atë në Rusi përmes dokumenteve të manipuluara të transportit.

Sipas zyrtarëve aktualë dhe ish-zyrtarëve të inteligjencës, pikërisht këtu shfaqet forca e Drejtorisë së 20-të. Edhe pse historia e kësaj njësie nuk është plotësisht e qartë, zyrtarët thonë se ajo ekzistonte para luftës në Ukrainë. Që nga fillimi i konfliktit, ajo është bërë një element qendror i përpjekjeve të Kremlinit për të siguruar teknologji ushtarake.

Spiunët e GRU-së kanë përdorur pozicione pune në Aeroflot si mbulesë që nga epoka sovjetike, ndërsa kërkonin teknologji perëndimore.

Hyrja e zyrës së Aeroflot në Tokio ngjan me derën e një burgu: një dritare e ngushtë dhe një zile e vetme. Në fillim të këtij viti, një grua ruse në moshë të mesme, me flokë ngjyrë kashte dhe me një kryq ortodoks rus në qafë, hapi derën. Ajo dukej e habitur nga vizitorët.

Ajo tha se Filçenkov nuk ndodhej aty dhe nuk mund të tregonte se kur do të kthehej.

Aeroflot nuk është zyrtarisht në listën e sanksioneve të Japonisë, por praktikisht aktiviteti i saj është kufizuar sepse nuk mund të sigurojë pjesë dhe shërbime të nevojshme në këtë vend.

Megjithatë, partnerët zyrtarë të Aeroflot vazhdojnë aktivitetin.

Njëri prej tyre është Proco Air, një kompani që e përshkruan veten si një “urë lidhëse mes Japonisë dhe Rusisë”. Proco merr me qira hapësira transporti në avionë që fluturojnë drejt vendeve ku operon Aeroflot, si Sri Lanka apo Uzbekistani. Më pas Aeroflot e merr ngarkesën atje dhe e transporton në Rusi.

Në vetvete, kjo nuk është as e paligjshme dhe as e pazakontë. Shumë mallra ende lejohen të dërgohen në Rusi dhe marrëveshje të tilla lejojnë vazhdimin e tregtisë së autorizuar.

Por zyrtarët perëndimorë të inteligjencës thonë se këto struktura janë gjithashtu thelbësore për operacionet e Drejtorisë së 20-të.

Teknologjia japoneze dhe rrjeti i furnizimit rus

Japonia është eksportuesi më i madh në botë i teknologjive të ndjeshme me përdorim të dyfishtë — pajisje që mund të përdoren si për qëllime civile, ashtu edhe ushtarake — sipas të dhënave të transportit tregtar.

Kontrabandistët nuk kanë nevojë domosdoshmërisht t’i dërgojnë këto pajisje direkt në Rusi. Mjafton t’i çojnë në një vend tjetër që është i gatshëm t’ia shesë më pas Moskës.

Për shembull, destinacioni më i madh i teknologjisë së ndjeshme japoneze është Vietnami, i cili njëkohësisht është edhe eksportuesi më i madh i teknologjive të tilla drejt Rusisë.

Proco Air ndodhet në zonën industriale të portit të Tokios, rreth 20 minuta me makinë nga zyra e Aeroflot.

Edhe aty Filçenkov nuk ishte i pranishëm, por pronari i kompanisë, Takehiko Miki, dhe bashkëshortja e tij pranuan të flisnin.

Miki, shtetas japonez, tha se ishte njohur me Filçenkovin rreth vitit 2018, por se kishte filluar bashkëpunim më serioz me të vetëm pasi oficeri rus ishte kthyer në Tokio gjashtë vite më vonë.

Bashkëshortja e Mikit e përshkroi partnerin e tyre rus të biznesit si një burrë pa shumë emocione, i cili tregonte vetëm “anën profesionale” të tij.

Vitin e kaluar, sipas dy personave me dijeni të drejtpërdrejtë për çështjen, Miki kontaktoi një bashkëpunëtor në Kinë, të cilin ia kishte prezantuar Filçenkov.

Sipas këtyre burimeve, Miki kishte kërkuar ndihmë për transportimin e produkteve që ai vetë e kishte pranuar se nuk lejoheshin të dërgoheshin në Rusi.

Në intervistë dhe në komunikimet pasuese, Miki mohoi se e dinte që Filçenkov kishte lidhje me inteligjencën ruse.

Ai gjithashtu mohoi kategorikisht se kishte kërkuar ndihmë për transportimin e produkteve të ndaluara drejt Rusisë.

“Proco Air transporton vetëm mallra të autorizuara,” tha ai, “kryesisht pajisje mjekësore dhe disa produkte kozmetike.”

Paralajmërimet diplomatike

Qeveritë e huaja e kanë paralajmëruar vazhdimisht Japoninë se teknologjia e saj po kontrabandohet drejt Rusisë.

Vetëm gjatë një muaji, në prill të vitit 2025, Ukraina i dërgoi të paktën tetë letra zyrtare diplomatike Ministrisë së Jashtme japoneze lidhur me këtë çështje. Mesazhet përmbanin prova se përbërës japonezë ishin gjetur në armë dhe pajisje ushtarake ruse të sekuestruara pas sulmeve ndaj objektivave civile.

Ukraina dërgoi rreth tetë nota të tjera diplomatike gjatë vitit, sipas një zyrtari ukrainas. Letrat përmbanin lista dhe fotografi të dhjetëra komponentëve të prodhuar në Japoni, përfshirë pllaka elektronike, transmetues dhe gjysmëpërçues. Gazetarët e The New York Times panë një nga këto letra, e cila deklaronte se komponentë japonezë ishin gjetur edhe në raketa balistike.

“Shpresoj që ta merrni parasysh këtë informacion kur të shqyrtoni kufizime të mëtejshme ndaj Rusisë ose forcimin e kontrolleve të eksportit për transferimin e mallrave dhe teknologjive të ndjeshme drejt vendeve të treta”, thuhej në letrën drejtuar zyrtarëve të Ministrisë së Jashtme japoneze.

Ukraina i dha Japonisë lista të komponentëve të gjetur në armë ruse, të prodhuara nga disa prej kompanive më të mëdha japoneze, përfshirë Nippon Electric Corporation, Panasonic, Toshiba dhe të tjera. Nuk kishte prova në ato dokumente që kompanitë kishin shitur me dijeni produktet e tyre në Rusi; përkundrazi, komponentët duket se ishin dërguar fillimisht në vende të tjera dhe më pas ishin rishitur.

Të gjitha kompanitë mohuan çdo shkelje dhe thanë se ishin të përkushtuara ndaj respektimit të sanksioneve ekonomike të Japonisë dhe kufizimeve tregtare. Nippon deklaroi se komponentët elektrikë të identifikuar nga Ukraina ishin të vjetër dhe se kompania nuk i kishte shitur prej vitesh.

Ministria japoneze e Ekonomisë, Tregtisë dhe Industrisë tha se kishte paralajmëruar kompanitë dhe grupet industriale për përpjekjet për shmangien e sanksioneve. Ajo gjithashtu kishte vendosur në listën e zezë dhjetëra subjekte të huaja që dyshohej se ndihmonin Rusinë të anashkalonte ndalimet e eksportit.

Zyrtarë perëndimorë, përtej Ukrainës, i kanë paralajmëruar gjithashtu autoritetet japoneze për përpjekjet e inteligjencës ruse për të siguruar teknologjinë japoneze. Ata u kanë dhënë autoriteteve japoneze informacione mbi rrjetin e kompanive, përfshirë Proco-n, të cilat dyshohet se ndihmojnë spiunët në transportimin e mallrave të sanksionuara drejt Rusisë, sipas dy personave të njohur me diskutimet.

Megjithëse nuk kanë ndërmarrë veprime kundër zotit Filchenkov, zyrtarët japonezë nuk kanë qenë aspak indiferentë ndaj kauzës së Ukrainës. Në ditën kur presidenti Vladimir Putin nisi pushtimin, Japonia iu bashkua Shteteve të Bashkuara dhe Bashkimit Evropian në vendosjen e sanksioneve. Më vonë, ajo u largua nga politika tradicionale e pas Luftës së Dytë Botërore dhe filloi t’i dërgojë Ukrainës ndihmë ushtarake, si jelekë antiplumb dhe helmeta.

Nën kryeministren japoneze Sanae Takaichi, vendi ka nisur një program ambicioz për forcimin e kapaciteteve të inteligjencës, pjesërisht për të parandaluar eksportet e paligjshme dhe për të penguar aktivitetet e spiunazhit.

Në janar, policia e Tokios njoftoi se kishte zbuluar një oficer të inteligjencës ruse i cili ishte paraqitur si ukrainas dhe ishte përpjekur të vidhte sekrete tregtare nga një punonjës japonez. Në mungesë të një ligji specifik kundër spiunazhit, policia ngriti një çështje ndaj punonjësit për shkelje të ligjeve të konkurrencës. Spiuni ishte larguar nga Japonia shumë kohë përpara ngritjes së akuzave.

Kur gazetarët e The New York Times u kthyen për herë të dytë në zyrën e Aeroflot-it, zoti Filchenkov përsëri nuk ishte i disponueshëm. Mesazhet në llogaritë e tij në Telegram dhe email mbetën pa përgjigje.

Në një vizitë të tretë, gruaja që hapi derën pranoi ta telefononte.

Zyra ishte e mbushur me dollapë të mëdhenj arkivimi, secili prej tyre me një model avioni të Aeroflot-it sipër. Perdet veneciane ishin të ulura. Gruaja dukej se ishte e vetmja person që ndodhej aty.

Pas një bisede të shkurtër telefonike në rusisht, ajo u kthye. Zoti Filchenkov, tha ajo, nuk dëshironte të fliste.

Në janar, policia e Tokios njoftoi se kishte zbuluar një oficer të inteligjencës ruse, i cili ishte paraqitur si ukrainas dhe ishte përpjekur të vidhte sekrete tregtare nga një punonjës japonez. Në mungesë të një ligji specifik për spiunazhin, policia ngriti çështje ndaj punonjësit për shkelje të ligjeve të konkurrencës. Spiuni ishte larguar nga Japonia shumë kohë përpara se të ngriheshin akuzat.

Kur gazetarët e Times u kthyen për herë të dytë në zyrën e Aeroflot-it, zoti Filchenkov përsëri nuk ishte i disponueshëm. Mesazhet në llogarinë e tij në Telegram dhe në adresën e tij të email-it mbetën pa përgjigje.

Në një vizitë të tretë, gruaja që hapi derën pranoi ta telefononte.

The office was filled with large filing cabinets, each covered with a model of an Aeroflot plane. The Venetian blinds were drawn. The woman seemed to be the only person there.

After a short phone conversation in Russian, she returned.

Mr. Filchenkov, she said, did not want to talk. ( New York Times )


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×