Analyst Alessandro Politi, director of the NATO Defense Foundation, the only non-governmental research center directly linked to the alliance, explains to the Italian newspaper Il Giornale why Sweden and Finland's membership in the Atlantic pact will not be so imminent, and only in the summer will we understand what will be the best formula for their potential membership.
The politician warns that the real danger of a new world war does not come so much from Russia as from tensions between China and the US in the Pacific region.
Why did Ukraine yesterday, and Sweden and Finland today, want to join NATO?
Ukraine was invited in 2008. But then for obvious reasons, it was realized that the invitation would not be followed by membership, as this would cause problems with Russia. After the Russian occupation of Ukraine, Sweden and Finland, two countries that have been neutral throughout the Cold War, think that neutrality is not enough to guarantee their security. All of these neutral countries, including Serbia and Switzerland, are NATO partners and as such are not protected by Article 5 of the NATO founding treaty.
Are Russia's threats against them real?
The Russians clearly told the Swedes and Finns: "Make the choice you want, but remember that if you become a member of NATO, we must strengthen our defense on the borders we have with you and in the Baltic Sea." And that includes a possible deployment of nuclear weapons on a scale not previously thought of.
But this is more of a political than an operational gesture, as today the Russians have nuclear weapons ready to strike Sweden and Finland. I therefore find it impossible for the conflict to spread to these countries, also because the Russian military machinery is coming out badly damaged by the recent adventure in Ukraine.
Why is Russia afraid of Sweden and Finland, two usually peaceful countries?
Rusët nuk kanë probleme me këto dy vende skandinave në vetvete, por me NATO-n. Mos harroni se Aleanca Atlantike, në të cilën duan të anëtarësohen Suedia dhe Finlanda, është superiore ndaj Rusisë sa i përket shpenzimeve dhe fuqisë ushtarake, me përjashtim të armëve bërthamore. Nuk është si në kohën e Luftës së Ftohtë, kur Bashkimi Sovjetik dhe vendet e Traktatit të Varshavës kishin një forcë konvencionale më të madhe se ajo e NATO-s. Sot ky bilanc forcash është përmbysur.
Po pse Rusia ka kaq shumë frikë nga NATO-ja, nëse vendet e aleancës nuk e kanë sulmuar asnjëherë drejtpërdrejt tokën ruse?
Kjo është e vërtetë, por Putin është një njeri që është rritur në radhët e KGB-së, dhe dëshiron një sërë vendesh neutrale nga veriu i Evropës në Kaukaz. Megjithatë ka pasur një periudhë kur NATO dhe Rusia ishin partnerë të vërtetë, por më vonë marrëdhëniet u prishën.
E keni fjalën për partneritetin NATO-Rusi?
Po. Do të duhej një vullnet i madh politik për ruajtjen e një partneriteti midis NATO-s, në të cilën SHBA-të mbajnë peshën kryesore, dhe Rusisë që zotëron ende një fuqi bërthamore të konsiderueshme. Kur Putini pa një numër vendesh ish-sovjetike që iu bashkuan NATO-s, nisi të kishte dyshime se si do të ishte e ardhmja. Që në vitin 2007 ai paralajmëroi se nuk do të pranonte më asnjë zgjerim të NATO-s në lindje. Ky sinjal në përgjithësi nuk u kuptua. Aq sa pavarësisht luftës Gjeorgji në vitin 2008, aleanca e ftoi Tbilisin dhe Kievin.
Nëse rënia e Bashkimit Sovjetik shënoi fundin e Luftës së Ftohtë, çfarë nevoje kishte NATO të zgjeronte e kufijtë e saj në lindje?
Kjo është një pyetje e mirë, të cilën unë i kam bërë vetes pikërisht në ato vite. Dhe përgjigjen ma ka dhënë një kolonel rumun. Ai më tha: “Ju nuk e dini se çfarë do të thotë kur një vend nuk ndihet i sigurt. Ne nuk duam që të jemi në një zonë gri”.
Në retrospektivë, me atë që ndodhi në Ukrainë, unë e kuptoj atë përgjigje. Ekziston një dallim midis humbjes de fakto të 1/10 së vendit në një luftë hibride, siç ka ndodhur me Krimenë dhe Donbasin, dhe një pushtimi në shkallë të plotë. Është kjo e fundit, ajo që i shtyu suedezët dhe finlandezët t’i bëjnë vetes disa pyetje. Në këtë rast, nuk ka lidhje trashëgimia e komunizmit. Gjithçka ka të bëjë me nacionalizmin.
Pra Putin nuk dëshiron rindërtimin Bashkimit Sovjetik?
Jo, ideologjia është vetëm një maskim. Bashkimi Sovjetik mund të kishte qenë edhe një fuqi demokratike, por e vërteta është se ishte një fuqi konkurruese. Putini nuk dëshiron të rindërtojë Bashkimin Sovjetik. Ai ka mentalitetin e një nacionalisti rus dhe i intereson vetëm rindërtimi i një Rusie të fortë dhe të fuqishme. Lufta ishte një gabim i madh i tij, dhe ai tashmë e ka humbur atë, sepse nuk arriti ta rrëzonte qeverinë ukrainase.
Pra s’do të kemi një rikthim tek Lufta e Ftohtë?
Unë nuk kam frikë nga rikthimi i Luftës së Ftohtë, por kam frikë se nëse kjo situatë nuk përfundon shpejt, dhe nëse Shtetet e Bashkuara dhe Kina nuk negociojnë seriozisht, ne rrezikojmë të futemi në një luftë të re botërore për Paqësorin.
Ukraine is just one detail, while the Pacific is vital to the United States and China. There is a detonator in Europe, but in the Pacific there are major explosive devices. This is so true that it was where the Americans dropped the nuclear bomb in World War II and not in Europe.