CNN Analysis/ The US eliminated two friends of China, why is Beijing "silent" about its allies?

2026-03-04 13:58:45Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
CNN Analysis/ The US eliminated two friends of China, why is Beijing
Nicolás Maduro/ Xi Jinping/ Ali Khamenei

The President of the United States, Donald Trump , has taken two drastic actions within a very short period of time that have shaken the international scene and directly hit two of China's most important allies on the global stage.

Venezuelan President Nicolás Maduro was arrested by US special forces in a surprise overnight operation in Caracas and transferred to a detention center in New York.

Meanwhile, Iran's supreme leader, Ali Khamenei , was killed in a joint US-Israeli airstrike in the heart of Tehran.

According to CNN, these developments represent a strong escalation of the American approach towards its adversaries and a clear signal that the Trump administration is willing to use force to change the political balance in key regions.

The actions have been interpreted by many analysts as a direct attempt to weaken China's influence in the Middle East and Latin America, hitting partners considered part of Beijing's strategic orbit.

China's reaction was immediate at the declarative level. Beijing strongly condemned the arrest and killing, describing them as violations of state sovereignty and an attempt at regime change through force.

However, beyond the rhetoric, China has not taken concrete steps to confront Washington. This measured approach is in line with the long-term strategy of Chinese President Xi Jinping , who has repeatedly stressed the need for stability in relations with the US and the avoidance of direct military clashes.

According to foreign policy experts, Beijing is being cool and pragmatic. Although Iran and Venezuela have been important partners in the anti-Western discourse and in alternative structures such as BRICS or the Shanghai Cooperation Organization, they do not constitute existential priorities for China. Beijing's core interests remain maintaining economic stability, managing competition with the United States, and focusing on the Indo-Pacific, where strategic rivalry is more direct.

Iran has been a key oil supplier to China for years. The bulk of Iranian oil exports have ended up in the Chinese market, often through indirect routes and mechanisms that circumvent US sanctions.

Kompanitë kineze kanë investuar në sektorë të ndryshëm iranianë dhe Pekini ka mbështetur diplomatikisht Teheranin përballë presionit perëndimor, duke kundërshtuar sanksionet e SHBA-së dhe duke mbështetur pretendimin e Iranit se programi i tij bërthamor ka qëllime paqësore.

Megjithatë, bashkëpunimi ushtarak midis dy vendeve ka qenë i kufizuar dhe Kina ka shmangur përfshirjen e drejtpërdrejtë në konfliktet rajonale të Iranit, përfshirë përplasjet me Izraelin apo tensionet me SHBA-në në Gjirin Persik. E njëjta qasje është ndjekur edhe në rastin e Venezuelës, ku mbështetja ka qenë kryesisht ekonomike dhe politike, por jo ushtarake.

Për Pekinin, një përfshirje më e thellë amerikane në Lindjen e Mesme mund të ketë edhe anë pozitive. Analistët argumentojnë se çdo devijim i burimeve ushtarake dhe vëmendjes strategjike të SHBA-së nga Indo-Paqësori mund të lehtësojë presionin mbi Kinën në rajonin që ajo e konsideron jetik për interesat e saj afatgjata. Në këtë kuptim, kriza në Iran mund të shihet si një zhvillim që i jep Pekinit hapësirë manovrimi në Azinë Lindore.

Megjithatë, situata mbart edhe rreziqe serioze. Një përshkallëzim i konfliktit në Gjirin Persik dhe, veçanërisht, çdo ndërprerje në Ngushticën e Hormuzit do të kishte pasoja të drejtpërdrejta për sigurinë energjetike të Kinës. Një pjesë e konsiderueshme e importeve kineze të naftës kalon përmes kësaj rruge strategjike. Çdo bllokim apo sulm ndaj cisternave do të rriste çmimet globale dhe do të cenonte furnizimin.

Megjithatë, Kina ka ndërtuar ndër vite rezerva të mëdha strategjike të naftës, të cilat mund ta ndihmojnë të përballojë goditje afatshkurtra. Për më tepër, Pekini ka diversifikuar burimet e furnizimit, duke rritur importet nga Rusia dhe vende të tjera, çka e bën më pak të varur nga Irani apo Karakasi.

Në planin diplomatik, Kina ka të ngjarë të shfrytëzojë zhvillimet për të forcuar narrativën e saj globale.

Pekini shpesh e paraqet veten si një fuqi që respekton sovranitetin dhe nuk ndërhyn në punët e brendshme të shteteve të tjera, në kontrast me atë që e cilëson si hegjemonizëm amerikan.

Ngjarjet e fundit mund të përdoren nga diplomacia kineze për të theksuar këtë dallim, sidomos përballë vendeve të Jugut Global.

Megjithatë, mbetet pikëpyetje nëse partnerët e ardhshëm të Kinës do ta shohin me skepticizëm mungesën e saj të angazhimit konkret në mbrojtje të aleatëve në kohë krize. Disa analistë paralajmërojnë se kjo qasje, edhe pse e llogaritur për të shmangur mbingarkesën strategjike, mund të kufizojë aftësinë e Pekinit për të ndikuar në rezultatet e konflikteve të mëdha.

Në përfundim, arrestimi i Maduro-s dhe vrasja e Khameneit shënojnë një moment të rëndësishëm në rivalitetin SHBA-Kinë. Ndërsa Uashingtoni demonstron gatishmëri për veprim të drejtpërdrejtë dhe të ashpër, Pekini po zgjedh kujdesin, pragmatizmin dhe ruajtjen e interesave të tij thelbësore.

The balance between strategic benefits and energy risks will determine how China manages this crisis in the coming weeks and months./ CNN


Video