The 'strong', oligarchs, accusations and incidents/ Who are the municipalities with the highest and minimum risk in elections

2023-05-04 15:45:04Fokus SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

The 'strong', oligarchs, accusations and incidents/ Who are the

The Electoral Risk Map (HRE) was created for the first time in the 2015 elections to continue in the 2017, 2019 and 2021 elections.

The purpose of the HRE is to present the potential for tensions, incidents and electoral irregularities in certain areas.

The drafting of the document and the map is based on several qualitative and quantitative indicators, including

1- the tradition of elections in electoral areas,

2- qualities of candidates for mayor and councilors,

3- the role of criminal groups in the area,

4- the role of big businessmen and "strong" names, also identified in previous elections,

5- informal financing,

6- pre-electoral tensions and the difference in votes between political parties.

The principle remains the same: in areas where the political parties have minimal difference and where there are active criminal groups, there have always been incidents and irregularities during the election processes. The race in the local elections is majoritarian, one more vote makes the difference between the candidates and in more than 50% of the municipalities the victory of the mandate is not only related to political goals, but also informal projects of support groups, mainly informal groups or oligarchs.

For the drafting of the HRE, the results in the last 10 years in the respective areas, the CV of the individuals in the race and the composition of the real leaders of the election staff, the level of use of state resources in the campaign, local specifics related to the demographic composition, the role of families were analyzed large or the most well-known private firms in the area, the role of individuals known for criminal records, as well as the denunciations that have been addressed over the years for violations of electoral legislation, vote-trafficking or waiting for voters.

The aim of ISP is not to focus on specific names, but to warn political parties, candidates, law enforcement authorities, vote administration authorities, media and Albanian and international observers in the elections.

Stafi i ISP uron dhe dëshiron që parashikimet të mos jenë të sakta dhe në bashkitë me risk të madh zgjedhor të mos shënohet asnjë incident apo parregullsi zgjedhore, gjithsesi përvoja e zgjedhjeve 2015, 2017, 2019 dhe 2021 ka treguar përputhshmëri të lartë midis parashikimeve të hartës së riskut elektoral dhe zhvillimeve në terren.

Në zgjedhjet e vitit 2021 lista e zonave “të nxehta” kryesohej nga Elbasani dhe Durrësi, zona ku realisht u shënuan incidente, përfshirë edhe ngjarje të rënda me humbje jete.

Vitit 2023 nuk do të duhet të ketë ngjarje të tilla. Është përgjegjësi direkte e kandidatëve dhe e subjekteve elektorale të respektojnë parimet që kanë firmosur në deklaratën solemne të kryetarëve të partive për integritetin dhe parimet etike të fushatës, dhe në tërësi, të të gjithë procesit zgjedhor.

Zonat me riskun më të lartë për vitin 2023?

Tri bashki kanë koeficient të njëjtë negativ: bashkia Durrës, bashkia Kamëz dhe bashkia Vau i Dejës, ndjekur nga bashkitë Shkodër, Elbasan, Kavajë, Kurbin dhe Lezhë. Në bashkitë më problematike bëjnë pjesë edhe Kukësi, Malësia e Madhe, Shijak, Kruja, Dibra, Bulqizë dhe Hasi. Raporti i detajuar për secilën bashki ofron analizë më të plotë konfidenciale, ndërkohë që tabela me kriteret dhe vlerësimet ofron informacion publik të mjaftueshëm për të kuptuar problematikat dhe shqetësimet.

Nga raporti rezultojnë edhe disa bashki, në të cilat situata zgjedhore është shumë më e qetë në të gjithë komponentët e saj dhe ku shanset për risk elektoral janë minimale. Të tilla janë bashkitë Pustec dhe Maliq, Roskovec dhe Delvinë, Patos dhe Gramsh, Belsh dhe Përmet, Libohovë dhe Kuçovë, Konispol dhe Dropull, Tropojë dhe Skrapar, etj. Merita specifike e këtyre zonave, krahas treguesve objektivë, janë edhe vetë kandidatët për kryetarë bashkie dhe këshilltarë, të cilët kanë dëshmuar dhe dëshmojnë sjellje më të përgjegjshme dhe përpjekje për të zhvilluar procese zgjedhore sa më afër normave të përcaktuara nga Kodi Zgjedhor.


QARQET MË SHQETËSUESE? DURRËS, LEZHË DHE SHKODËR

Klasifikimi sipas qarqeve nuk ka domethënie të rëndësishme në zgjedhjet vendore, por lidhet kryesisht me pasojat e organizimit në zgjedhjet parlamentare.

Partitë i caktojnë stafet drejtuese elektorale mbi bazë qarku, pra edhe personat që drejtojnë fushatat në nivel qarku janë edhe personat përgjegjës për aplikimin e standardeve zgjedhore, suksesin apo dështimin e tyre.

Referuar të dhënave sipas qarqeve, qarku më problematik mbetet Durrësi me tri bashki problematike, Durrësin, Krujën dhe Shijakun. Në renditje vendi pasues i përket Lezhës me vetë bashkinë Lezhë, Kurbinin dhe Mirditën, ndjekur nga qarku Shkodër ku bëjnë pjesë disa bashki problematike, përfshirë Shkodra (periferia), Vau i Dejës, Malësia e Madhe dhe Puka.

Qarku me nivelin më minimal të potencialit për incidente dhe devijim nga praktikat zgjedhore mbeten Berati dhe Korça, i pari edhe për shkak të disproporcionalitetit në konkurrim (opozita nuk fiton prej shumë procese zgjedhore aty) dhe i dyti për shkak të traditës së krijuar zgjedhore ndër vite.

The 'strong', oligarchs, accusations and incidents/ Who are the
KRITERET & TERMAT E REFERENCËS

HARTA E RISKUT ELEKTORAL 2023

Tabela pasqyron hartën e zonave zgjedhore, në të cilat ka potencial për tensione, presione, incidente, trafikim të votës, abuzim me ligjin elektoral, akuza për manipulim, kontestim të mundshëm dhe rivalitet të ashpër politik gjatë zgjedhjeve vendore 2023. Harta e riskut përllogariten sipas 10 koeficienteve, secili me nga 5 pikë maksimale. Zonat me numrin më të lartë të pikëve paraqet edhe zonën më problematike, me riskun më të lartë në procesin zgjedhor.

TENSIONE POLITIKE NË PROCESIN ZGJEDHOR

Kriter vlerësimi është raportimi i nivelit të potencialit për të pasur konkurrencë të ashpër dhe konflikte të vazhdueshme midis subjekteve kryesore politike dhe kandidatëve kryesorë në zgjedhje. Të dhënat janë krahasuar edhe me ecurinë e procesit elektoral nga janari 2023 deri në ditët aktuale të fushatës elektorale.

KANDIDATË APO PJESTARË NË STAFE/SHTABE ME LIDHJE KRIMINALE

Kriter është vlerësimi i nivelit të angazhimit të kandidatëve me rekorde kriminale në stafet elektorale, në listat e kandidatëve për bashkinë, në administrimin zgjedhor ose në aspekte të ndryshme të aktiviteteve elektorale të subjekteve zgjedhore dhe kandidatëve për kryetarë bashkie.

Të dhënat bazohen në CV e kandidatëve, të dhënat e mbledhura nga DPB, nga proceset gjatë viteve në organet e drejtësisë, nga monitorimi i dekriminalizimit dhe nga raporte policore gjatë viteve të fundit.

NDIKIME TË GRUPEVE INFORMALE DHE TË OLIGARKËVE & “TË FORTËVE”

Kriteri lidhet me interesat specifike që kanë në fushatë dhe zgjedhjen e drejtuesve të rinj vendorë grupe të caktuara informale, përfshirë biznesmenë të njohur, individë apo grupe jopolitike që kanë interesa kryesisht kontrolli mbi bashkitë, individë të “të fortë” dhe me rekorde kriminale, etj. Të dhënat janë marrë nga intervista dhe monitorime në secilin qark.

BASHKIA KONSIDEROHET BASTION NGA NJË PARTI

Kriteri lidhet me nivelin e konkurrueshmërisë historike, nëse zona (bashkia) është bastion i një pale politike apo ka potencial për rotacion politik. Të dhënat sigurohen nga rezultatet e votimeve ndër vite dhe specifikat e kandidatëve në zgjedhje.

BIZNESMENË AKTIV SI KANDIDATË / MBËSHTETËS NË FUSHATË

Kriteri lidhet me projekte politike dhe ekonomike të individëve të fuqishëm (me pushtet kryesisht ekonomik), ndikimi i tyre në emërimin e kandidatëve nga vetë partitë politike dhe interesi i tyre për të imponuar fitoren e kandidatëve të caktuar.

Të dhënat ndryshojnë sipas zonave dhe veçorive specifike, me fokus kryesisht zonat bregdetare dhe ato me potencial turistik apo me burime nëntokësore.

DIFERENCA NË VOTA MIDIS PARTIVE POLITIKE / KANDIDATËVE

Kriteri lidhet me diferencën në votave mazhoritare midis partive dhe kandidatëve për kryetarë bashkish, bazuar kryesisht në zgjedhjet e dekadës së fundit. Kriteri ndërthuret edhe me nivelin e konkurrencës (qenia e dy ose më shumë kandidatëve), tregues që në votimin mazhoritar mund të jetë përcaktues për fituesin e tyre. Sa më e vogël diferenca dhe sa më shumë fragmentarizëm të votës, aq më shumë potencial për abuzime me votën dhe standardet elektorale.

TRADITA POLITIKE & POTENCIAL PËR KONFLIKTE TË NDRYSHME POLITIKE LOKALE

Kriteri lidhet me traditën politike në zonat specifike, por edhe me specifikat e kandidatëve aktualë, ekzistenca dhe ndikimet e konflikteve lokale, si dhe përdorimi i këtyre konflikteve nga palët në funksion të strategjisë së tyre elektorale.

INTERESI PËR TË KONTESTUAR REZULTATIN

Kriteri vlerëson nivelin e interesit të palëve humbëse / me potencial për të humbur, për të kontestuar rezultatin. Kur niveli është i lartë, konkurrenca elektorale ia lë vendin nevojës për dokumentimin, provokimin apo krijimin e dosjes ankimore që në në diskutim legjitimitetin e procesit zgjedhor. Sa më i madh interesi, aq më shumë shanse për incidente dhe shkelje.

AKUZA DHE INCIDENTE NË ZGJEDHJET E MËPARSHME

Kriteri lidhet me specifikat e zonave zgjedhore, kryesisht bazuar në të dhënat kritike të zgjedhjeve të fundit parlamentare dhe vendore në Shqipëri, në denoncimet e ardhura nga mediat dhe partitë në ato zgjedhje, në raportet e monitoruesve dhe në raste e hetimeve nga organet ligjzbatuese.

NIVELI I ANGAZHIMIT TË BURIMEVE SHTETËRORE & “SHTETIT” NË FUSHATË

The criterion determines the level of use of state resources and "the state" in the campaign in favor of a subject or candidate, and consequently, against a candidate or another political subject. The higher the level of use of state resources, the more civil rights are violated in elections and the space and arguments for incidents and contestations of the electoral process are created.

The 'strong', oligarchs, accusations and incidents/ Who are the
Detailed data on sensitive information, names, indicators, specifications, etc., are material for the confidential use of the ISP, not for public use.

Detailed data on sensitive information, names, indicators, specifications, etc., are material for confidential use of ISP, not for public use./Received from ISP



Video