VOA: The expensive shares of the Vlora airport are sold for a minimal price

2023-03-06 09:44:16Aktualitet SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
VOA: The expensive shares of the Vlora airport are sold for a minimal price
In the photo: Edi Rama and the businessman, Behgjet Pacolli

The Vlora airport near the Narta lagoon in Albania is one of the most expensive concessionary projects of the Albanian government.

However, one of the companies that won the tender left the project and sold the shares at a minimum value of 4450 euros, raising new questions about the project in parallel with the environmental concerns.

In the village of Akërni near the picturesque lagoon of Narta, heavy machinery has advanced work on the construction of the Vlora airport, a concessionary project of the Albanian government that is opposed by local and international environmental organizations.

The project lay within the Vjosë-Nartë protected area, an important refuge for flamingos, pelicans and hundreds of migratory birds. But with a decision taken in October 2022, the government removed the planned surface of the airport from the protection status.

After a 5-year battle to cancel the project, environmental activists believe the government's decisions are causing irreversible damage to nature and are being pushed forward by big financial interests.

"Duket se ka një forcë vërtet të fortë shtytëse për ndërtimin e këtij aeroporti. Dhe ne thjesht mund të supozojmë ose të kemi një ide për këtë. Ky aeroport është vetëm fillimi i ndërtimeve të mëtejshme, për shembull, resorte turistike në këtë zonë. Pra, forca lëvizëse, nga këndvështrimi im, është se këtu mund të ketë para të mëdha për zhvillimin turistik", thotë Annette Spangenberg, drejtuese e organizatës EuroNatur Conservation.

Projekti i aeroportit të Vlorës ishte një premtim i hershëm elektoral i kryeministrit Edi Rama, i cili u shty përpara pavarësisht se vetë studimet e qeverisë e vlerësuan atë të paleverdisshëm nga ana ekonomike, me risqe të larta dhe normë të ulët të kthimit të investimit.

Megjithatë, qeveria mori përsipër që të kompensojë të ardhurat e munguara të investitorëve privatë, duke vënë në dispozicion të projektit rreth 138 milionë euro të taksapaguesve përgjatë 10 viteve të para të operimit.

Në mars të vitit 2021, fitues u shpall konsorciumi i kompanive Mabco Construction në pronësinë e biznesmenit dhe politikanit kosovar, Behgjet Pacolli në partneritet me kompaninë turke, Yda Group, e cila ka në eksperiencën e saj ndërtime dhe operime në të paktën tre aeroporte në Turqi, Kazakistan dhe Ukrainë.

Konsorciumi fitues ka marrë përsipër që të investojë 104 milionë euro për ndërtimin e aeroportit, por rreth një vit e gjysmë pas fitimit të tenderit, kompania turke, YDA Group u largua nga projekti dhe i shiti Pacollit paketën e vet prej 40% të aksioneve për një vlerë minimale prej 4450 eurosh.

Eksperti i ekonomisë, Zef Preçi thotë se kontrata koncesionare për aeroportin e Vlorës e vendos qeverinë shqiptare në pozita inferiore, pasi i garanton investitorit të ardhura edhe kur nuk realizon qarkullim pasagjerësh.

Preçi e sheh gjithashtu me dyshim shitjen e aksioneve me vlerë minimale nga kompania turke, praktika që sipas tij nuk janë të rralla në historikun e koncesioneve shqiptare.

"Të interesuar për të përfituar apo për të garantuar politikanë vendimarrës, pikërisht veprojnë në këtë mënyrë që kontratën e ofrojnë fillimisht një kompanie të madhe dhe kjo kompani, pa kaluar shumë kohë, e transferojnë me këtë vlerë qesharake të aksioneve, që do të thotë se interesat janë shumë të fuqishme dhe rriten rrisqet për përfundimin e veprës dhe humbasin garancitë mbi bazën e të cilave ishte shpallur tenderi në fillim", thotë ai.

Përfaqësuesi i kompanisë koncesionare, Valon Lluka, i tha BIRN se kompania turke u largua nga projekti pasi nuk iu përgjigj investimit të premtuar, por shtoi se Mabetex Group është i zotuar për të përmbushur detyrimet kontraktuale.

"Situata të caktuara të provokuara si pasojë e çështjeve të brendshme të shoqërisë turke, të cilët nuk iu përgjigjën investimit të zotuar pas nënshkrimit të Kontratës së Koncesionit, kanë imponuar kalimin e kuotës së aksioneve nga YDA tek anëtari tjetër i konsorciumit në përputhje me përcaktimet e Kontratës së Koncesionit dhe legjislacionit shqiptar", thotë Valon Lluka, administrator i “Vlora International Airport”.

Kompania turke, Yda Group nuk iu përgjigj një kërkese për koment mbi arsyet e largimit nga projekti.

Ndërtimi i aeroportit të Vlorës në kufijtë e zonës së mbrojtur dhe në rrugëkalimin e zogjve shtegtarë nga Europa drejt Afrikës është kundërshtuar nga Komisioni Europian dhe Konventa e Bernës, e cila deklaroi në takimin e fundit të mbajtur në Strasburg se projekti kishte mungesë të theksuar të zbatimit të ligjeve kombëtare dhe ndërkombëtare në fushën e mjedisit.

Aktivistët mjedisorë thonë se do ta vazhdojnë betejën për mbrojtjen e ekuilibrave natyrorë që cënon ky projekt.

"The airport itself is not just a few flights, it is a series of constructions that have started to become roads, different buildings, maybe tomorrow there will be others along the coast. All this destroys the integrity of these natural balances of birds and other habitats of both sides of the river", says Aleko Miho, biologist and lecturer at the Faculty of Natural Sciences

The concessionaire company says that according to its studies, the project is not expected to have the effects of destroying biodiversity and especially birds during construction and operation.

According to administrator Lluka, negative impacts on the environment are a necessary evil for development, but it is important according to him to manage and monitor them./ VOA


Video