OPEN LETTER/ Come to the dialogue and listen to me speak, otherwise I will cut off your scholarships, you will rot in prison. Please!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

'Like in prison'/ African workers face deprivation of freedom and exploitation in Albania

2024-11-04 19:36:55Aktualitet SHKRUAR NGA VLADIMIR KARAJ
'Like in prison'/ African workers face deprivation of freedom and
'Like in prison'/ African workers face deprivation of freedom and exploitation in Albania

After two months working at an Ionian seaside resort in Orikum, Ochen*, a 30-year-old beautician from Kampala, Uganda, considers it her worst work experience. Returned to her homeland three months ago, she is still irritated by what happened to her this summer in Albania.

"Life there was like a prison, we were like a prison," Ochen, whose name has been changed at her request to spare her from trouble in her home country, told BIRN by phone.

"We didn't have identity cards, work permits, or passports, because they kept them and we couldn't move," she added angrily.

Ochen is just one of hundreds of foreign workers from the African continent who arrived in Albania this summer to fill the need for free labor caused by local emigration, especially in the booming tourism sector.

Although she was promised a one-year work contract and a higher salary than at home, Ochen says she was forced to return in debt, 'due to the restriction of freedom and discrimination'.

Her experience in the Albanian labor market is not isolated.

BIRN interviewed a group of foreign workers from Uganda and Nigeria, who also complained of illegal restrictions on freedom, exploitation of extended and unpaid work hours, and discrimination by Albanian entrepreneurs.

Workers from African countries pay values ​​ranging from 1,200 – 2,000 euros to the account of employment agencies in exchange for 1-year work contracts and residence permits. But some of them told BIRN that they were expelled from the country unfairly, while others live in fear of having their contracts terminated and the risk of deportation after the end of the tourist season.

With no support in Albania, workers from Africa have been knocking for help at the doors of the Church of the Savior in Tirana, which is run by the Nigerian pastor, Prince C. Mazie, who has lived in the capital for 16 years.

"I have dozens of messages from workers from Africa, India and other countries complaining of discrimination, restriction of freedoms and continued threats to send them back to their countries of origin after the company closed the season," Mazie told BIRN at a coffee shop. near the New Market in the center of Tirana.

"This is inhumane. If you have a contract for one year, at least honor that contract,” he added, noting that breaching contracts was putting African foreign workers at risk.

The State Inspectorate of Labor and Social Security considers the retention of passports of foreign workers by employers as a criminal offense similar to "hostage taking" or "illegal deprivation of liberty", but its leaders denied that they had received reports of cases such.

Zyrtarët pranuan disa shkelje të Kodit të Punës, si puna me orë të zgjatura dhe të papaguara, por theksuan se e njëjta gjë ndodh edhe me punëtorët shqiptarë.

“Një punëdhënës korrekt është korrekt me të dyja palët dhe dikush që mban punëtorë shqiptarë në të zezë, e bën këtë edhe me të huajt,” tha Irida Qosja, zv.drejtuese e Inspektoriatit të Punës.

Red flag: Pasaportat konfiskohen në Rinas

Shqipëria është një ndër vendet më të varfra të Europës me të ardhura mesatare për frymë prej 8251 dollarësh në vitin 2023. Gjatë dekadës së fundit, vendi ka humbur 60% të brezit vital për tregun e punës mes të lindurve në periudhën e rënies së komunizmit në vitin 1990. Kjo ka sjellë një mungesë të theksuar të forcës punëtore, kryesisht në sektorin e shërbimeve.

Indiferente ndaj valëve të emigrimit vendas, qeveria ka lehtësuar gjatë viteve të fundit politikat e rekrutimit për të terhequr punëtorë nga shtete më të varfra se Shqipëria, të tilla si Bangladeshi, Nepali, Filipinet apo vendet e Afrikës.

Gjithsesi, punëtorët e huaj nga këto shtete nuk janë ende dominantë në Shqipëri, ndonëse numri i tyre është dyfishuar në dy vitet e fundit.

Sipas të dhënave të INSTAT, 70% e të huajve që kërkuan leje qëndrimi gjatë vitit 2023 në Shqipëri ishin nga Italia, Kosova, Turqia apo vende të tjera të Europës. Në të njëjtën periudhë u pajisën me leje qëndrimi 3784 persona nga Azia dhe 1028 persona nga Afrika.

Më 9 tetor, BIRN u informua përmes një emaili anonim se 27 punëtorë nga Uganda të punësuar këtë verë në resortin “Oricon Coast Luxury Resort” në pronësinë e Hanxhari Group në Orikum po mbaheshin në kushtet e kufizimit të lirisë dhe sipas denoncimit, rrezikonin të dëboheshin në vendin e tyre. I njëjti email iu dërgua gjithashtu një numri institucionesh, përfshi Policinë e Shtetit, Inspektoratin Shtetëror të Punës dhe Shërbimeve Shoqërore, Ministrisë së Jashtme dhe disa organizatave joqeveritare.

BIRN mësoi gjithashtu se praktika e kufizimit të lirisë përmes bllokimit të pasaportës dhe e rrezikut të shkeljes së kontratave të punës shkon përtej një kompanie të caktuar.

Tre punëtorë nga Nigeria, të punësuar në kompaninë e punimeve artistike, P&GG në Petrelë të Tiranës u dëbuan në shtator nga Shqipëria, pavarësisht se kishin leje qëndrimi 1-vjeçare, ndërsa disa punëtorë të tjerë nga Uganda – punëmarrës në resortin Grand Blue FAFA në Golem u ankuan për BIRN se duan t’i largojnë pas mbylljes së sezonit turistik.

Punëtorët e intervistuar nga BIRN veç e veç, pohuan se pasaportat e tyre merreshin nga punëdhënësi me të zbritur në Rinas.

Në mesin e tetorit, hoteli “Oricon Coast Luxury Resort” në Orikum e kishte mbyllur sezonin turistik dhe priste klientë të paktë, kryesisht në ambientet e barit. Punëtorët nga Uganda që BIRN gjeti pranë ambienteve të hotelit u ankuan se kishin qëndruar të izoluar për muaj me radhë brenda rrethimit të resortit dhe nuk kishin asnjë dokument personal.

“Bëjmë vetëm këtë rrugë,” tha një punëtore 26-vjeçare, duke treguar me shenjë nga dhoma e fjetjes në hotel deri vendi i punës.

Ajo ankohet gjithashtu se gjatë qëndrimit në Orikum janë gjithë kohës të vëzhguar. Nëse u duhet të shkojnë në bankë, për të trasferuar para te familjet e tyre në Kampala, dikush i shoqëron bashkë me pasaportat e tyre. Kjo ndodh edhe nëse u duhet të shkojnë të mjeku.

Punëtorët u ankuan gjithashtu për orë të zgjatura dhe të papaguara të punës si dhe diskriminim në raport me punëtorët shqiptarë. Dhe sa herë që ankoheshin – tha njëri prej tyre- merrnin pas kërcënimin “do t’ju kthejmë në Afrikë”.

Rreth 120 kilometra në veri të Orikumit, një punëtor tjetër nga Uganda i hotelit “Grand Blue FAFA” në Golem tregon probleme të ngjashme. Ai i tha BIRN më 30 tetor se kompania ia kishte konfiskuar pasaportën që prej momentit që zbriti në Rinas.

“Ne punojmë nga mëngjesi në darkë, nuk kemi kohë të kërkojmë për pasaportën,” tha ai përmes një bisede telefonike.

Bllokimi i pasaportës nga punëdhënësi konsiderohet si “red flag” për shkelje shumë të rëndë nga Inspektoriati i Punës dhe duhet denoncuar në organet e policisë. Por kreu i këtij inspektoriati, Eljo Muçaj i tha BIRN se gjatë inspektimit të kryer në “Oricon Coast Luxury Resort” pas denoncimit, punëmarrësit nuk e kishin denoncuar një fakt të tillë.

“Në qoftëse nuk janë vetë këta që e denoncojnë një gjë të tillë, praktikisht është e pamundur që një inspektor pune në një proces hetues të evidentojë që këtyre u është mbajtur pasaporta nga punëdhënësi,” tha kryeinspektori Muçaj.

Adjon Hanxhari, pronar i hotelit “Oricon Coast Luxury Resort” në Orikum i mohoi akuzat dhe i tha BIRN përmes një mesazhi në WhatsApp se ishte inspektuar nga tre organe shtetërore dhe nuk ishte gjetur i vërtetë asnjë prej pretendimeve në denoncim.

“Pretendimi për diskriminim në punë është një shpikje e denoncuesit anonim,” tha Hanxhari, ndërsa shtoi se edhe “çështja e pasaportave ishte sqaruar”.

“Sa i përket pretendimit se kompania u ka mbajtur padrejtësisht pasaportat, kjo gjë është sqaruar nga ana jonë  me vetë punonjësit që aktualisht vazhdojnë të punojnë në grupin tonë,” shtoi ai.

BIRN mësoi se pasaportat ishin kthyer më 22 tetor, pas raportit të inspektimit të kryer nga Inspektoriati i Punës. Administratori i hotelit “Grand Blue Fafa” nuk qe i arritshëm për koment deri në publikimin e këtij shkrimi.

‘Pagesa gjigande” për agjencitë e ndërmjetësimit

Në faqen në Facebook të Unionit Afrikan në Shqipëri, një i ri nga Liberia, një shtet i drobitur nga luftrat civile në Afrikën Perëndimore, shkruan se ëndërron prej gjashtë vitesh që të vijë në Shqipëri. Por ai shton se ëndrra kishte qenë e pamundur, pasi agjencitë e punësimit i kërkonin “pagesa gjigande”. “Kjo më ka dekurajuar,” shkruan ai.

Qindra punëtorë sezonalë nga vendet e treta, përfshirë edhe vendet e Afrikës, e kanë paguar shtrenjtë mundësinë e tyre për të punuar në Shqipëri, ndërkohë që përballen me pasiguri për zbatimin e kontratave të punës.

Një 33-vjeçar nga Uganda, me të cilin BIRN foli në resortin turistik në Orikum, tha se kishte paguar 1200 euro për agjencinë – shumë që sipas tij ishte e mjaftueshme për të paguar qiranë e shtëpisë për 1 vit në Kampala. Problemi i tij kryesor është pasiguria për vendin e punës; ai tha se kishte dëgjuar nga punonjësit e resortit se do t’i kthenin pas në Uganda pasi “nuk kishte më punë”.

Një tjetër punëtor i mirëmbajtjes së plazhit dhe pishinës pranë hotelit “Grand Blue FAFA” në Golem, i tha BIRN se kishte paguar 7.5 milionë shilinga të Ugandës [rreth 1900 euro] për agjencinë e ndërmjetësimit dhe tani po i kërkohej që të firmoste dorëheqjen.

Ai shtoi se pas përfundimit të plazhit iu kërkua që të lante enët dhe këmbëngul se i kishte bërë të gjitha punët që i kanë kërkuar.

“Nuk i kam marrë ato para pas ende,” ankohet ai, ndërsa shton se rrezikon të largohet me borxhe.

Edhe një koleg i tij në të njëjtin resort thotë se kishte marrë kredi për të paguar shumën e parave për të ardhur në Shqipëri. “Unë nuk kam bërë ende paratë e shpenzuara dhe kjo nuk përfshin interesat e kredisë,” tha ai përmes telefonit.

E kthyer prej tre muajsh në Kampala, edhe Ochen ankohet se humbi shumë para nga përvoja e saj në Shqipëri. Kur mbërriti në Orikum në qershor, ajo e gjeti vendin e punës të papërfunduar dhe iu kërkua që të bënte punë të tjera të vështira. Kjo solli konfliktin e saj me punëdhënësin.

“Unë pagova 2000 euro për të  punuar aty, por nuk kam marrë pas as gjysmën, as çerekun e parave që shpenzova, kam humbur shumë para”, thotë gruaja, ndërsa përsërit kërkesën që t’i ruhet anonimati.

“Të lutem, unë jam një grua e varfër dhe kam sërish nevojë të udhëtoj në një vend tjetër për punë për të mbajtur fëmijët dhe i fuqishmi mund të ma bllokojë këtë mundësi,” shton ajo.

Irida Qosja, zv. kryeinspektore pranë Inspektoratit të Punës, thotë se pagesa për vendin e punës është e paligjshme dhe se për këto dyshime po hetohen agjencitë e ndërmjetësimit. Megjithatë, ajo thekson se dokumentimi i këtyre shkeljeve është i vështirë, pasi paratë mund të jenë paguar në vendin e origjinës ose në cash.

Qosja shtoi gjithashtu se Inspektoriati i kishte duart e lidhura edhe për vijimin e kontratave, pasi sipas saj është vendim i punëdhënësit dhe lidhet me performacën në punë. “Të gjithë u nënshtrohemi vlerësimeve të performacës”, tha Qosja.

Sonila Sinaj nga Albania Employment Solution, agjencia që ndërmjetësoi punësimin e punonjësve nga Uganda në “Oricon Coast Luxury Resort”, mohoi të ishte në dijeni të problemeve.

“Mënyra se si një kompani faktikisht i trajton punonjësit nuk është në monitorimin tim dhe e kam të pamundur, fizikisht të pamundur, të ndjek secilin rast deri në trajtimin fundor,” tha Sinaj për BIRN.

“Që nga momenti që ata zbresin në Rinas, menjëherë në mënyrë direkte, përgjegjës është punëdhënësi,” shtoi ajo, ndërsa sugjeroi që personat të denonconin shqetësimet pranë autoriteteve.

Shkelje e të drejtave të njeriut

Pas 16 vitesh qëndrim në Tiranë, pastori Prince C.Mazie ka ndjesi të përziera për Shqipërinë dhe mënyrën se si vendi i trajton të huajt, veçanërisht ata me origjinë nga Afrika. Ai mendon se në Shqipëri ka më pak racizëm dhe diskriminim se në vende si Kroacia apo Hungaria; në 16 vjet thotë ai, nuk është ndaluar asnjëherë nga ndonjë polic që t’i kërkojë dokumentet.

Por ndryshe është historia e të birit, nxënës në një shkollë të Tiranës. Mazie i tha BIRN se djali i tij ishte goditur pa asnjë shkak në rrugë në një rast dhe personi që e dhunoi i kishte kërkuar që të largohej nga vendi.

Për pastorin Prince C Mazie, edhe sjellja e shqiptarëve ndaj emigrantëve është gjithashtu e pakuptueshme. Ai thotë se shqiptarët shpesh ankohen se si keqtrajtohen në vende të tjera të Europës, por po bëjnë të njëjtën gjë me punëtorët e huaj.

“Çfarë mbjell do korrësh, ju po i trajtoni të tjerët pa respekt, çfarë prisni?!” shtoi ai.

Pastori Mazie thotë se bizneset shqiptare po i shfrytëzojnë punëtorët e huaj gjatë sezonit dhe më pas i braktisin në mëshirë të fatit, pa marrë parasysh peripecitë që ata kanë kaluar për të ardhur në Shqipëri.

Ai përmend disa raste konkrete për të ilustruar qëndrimin e tij, kur punëtorët e huaj ishin dëbuar nga bizneset pas dy muajsh punë dhe kishin ngelur rrugëve pa të ardhura dhe pa mundësi për t’u kthyer në shtëpi.

“Kam mesazhe që njerëzve u janë premtuar rroga 1 mijë euro dhe pastaj kur vijnë këtu, punojnë dy muaj dhe i braktisin,” tha Mazie. “Disa nga këta njerëz marrin borxhe, shesin pronat dhe tani nuk kanë ku kthehen më,” shtoi ai. Pastori theksoi gjithashtu se emigrantët kishin frikë të ankoheshin, sidomos kur ishin pa dokumente dhe të paqartë për situatën e tyre ligjore.

Një 29 vjeçar nga Nigeria, që kërkoi të identifikohej si Big J, i tha BIRN se erdhi me shpresa të mëdha në Shqipëri, por u largua forcërisht i zhgënjyer. Ai pretendoi gjithashtu se punëdhënësi i tij, kompania e punimeve artistike P&GG me seli në Petrelë e dëboi bashkë me dy punëtorë të tjerë pas një konflikti, ndonëse kishin leje të vlefshme qëndrimi 1-vjeçare. Ai pretendoi gjithashtu se në dëbim u përfshi edhe policia.

Big J. tha gjithashtu se dëbimi i tij kishte ndodhur pasi një punonjëse nga Kameruni ishte larguar nga puna.

“U largua natën, pa asnjë dokument, nga frika se do e dëbonin,” thotë 29-vjeçari. BIRN konfirmoi në mënyrë të pavarur se vajza strehohej në një qendër të mbrojtjes nga trafikimi në Shqipëri.

Rasti u hetua nga Avokati i Popullit, pas kërkesës nga Andi Rabiajt, drejtor ekzekutiv i Youth Voice Network of Organisations në Shqipëri, i cili u vu në dijeni nga një vullnetar nga Afrika pranë organizatës së tij. Rabiaj i tha BIRN se ajo që kishte ndodhur ishte një shkelje e rëndë.

“Totalisht shkelje e të drejtave të njeriut. Punëdhënësit i jepet e drejta që t’i kthejë pas në rast se nuk i pëlqen ky punëtor. Kjo është absurde, nuk ke blerë një send dhe e kthen pas,” tha Rabiaj.

The Ombudsman's investigation did not reveal much. The police denied having participated in the deportation, although they admitted, according to the answer that Rabiaj made available to BIRN, that they had received a notice and request from the business to cancel the residence permits, accompanied by the return tickets.

The administrator of the P&GG company, Gentian Dallashi, blamed the employees from Africa for the created conflict, accusing them of 'not working, lying and being violent'. He accepted the deportation, but insisted that it was his right and responsibility, because he had brought them to Albania and that he had paid the expenses.

"They are under my responsibility, I took them to their origin to their own home. I have all the wages," said Dallashi, while using explicit racist language in the address of the evicted workers.

"If they want to return now, Albania is not mine," he concluded./Birn


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×