DREAM / The Prime Minister resigns and wakes up under the Parisian bridge!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

Construction, accelerating disaster: From Shengjin to Vlora, Albania is shrinking every year

2026-04-25 22:17:06Aktualitet SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

Construction, accelerating disaster: From Shengjin to Vlora, Albania is

Agimi has been a resident of the Shëngjin Lagoon for three decades. He built a three-story villa across the national road, when the sea was far from his house. Today, in winter, he says there are times when water enters the first floor by crossing the road. The reason? Erosion.

"Every year the sea comes closer to our house, causing damage. We try to put a few sandbags in every year with our son, but it's becoming insufficient."

Albania is one of the countries with the highest erosion in Europe. It could be in the top 5, says environmental expert Olsi Nika.

Erosion is a natural process that means that the soil is worn away by water or wind. But in Albania, this process has gone out of control. This is due to the relief, climate change, but also by the hand of man.

About 20-30% of the territory is considered affected by erosion, while in certain areas losses reach up to 20-30 tons of soil per hectare per year. In total, the phenomenon has affected about 350 thousand hectares of agricultural land, more than half of it.

A recently published study by Enkelejda Kucaj, Sherif Lushaj, and Marilda Osmani on geospatial modeling of erosion in Albania confirms that the problem is no longer just a visual perception or local alarm, but a measurable phenomenon with concrete data.

According to research, about 70% of the country's territory is affected by erosion in various forms, while only 10% remains minimally affected. The study highlights that each year the Albanian river network transports over 60 million tons of sediment towards the Adriatic Sea. At first glance this may seem like a natural process, but experts warn that river interventions, dams, diversions and the use of inert materials have disrupted the natural balance.

For expert Jak Gjini, erosion is a problem that is also aggressively affecting the coastline.

"Coastal erosion has reached almost critical and irreversible proportions. We are not talking about theory, but about a huge loss of territory."

Experts say that Albania is losing land and losing it fast.

In many coastal areas, according to the study by Kucaj, Lushaj and Osmani, the sea continues to encroach on land, while the sediment supply that once fed the beaches and delta has been significantly weakened.

The Lezha area and the western lowlands are among the most exposed areas. At the Kallmet monitoring station, which represents an area from Shkodra to near Durrës and Tirana, plots without plant cover lost an average of 32.4 tons of soil per hectare per year. In the same area, plots with perennial meadows lost only 9.96 tons.

“Albania is not a flat country. Interventions on steep slopes, such as deforestation, accelerate erosion,” explains Nika.

Gjini emphasizes that one of the main factors is interference in rivers.

“Ndërtimi i digave dhe ndryshimi i rrjedhës kanë ndërprerë furnizimin me sedimente. Bregdeti nuk ushqehet më natyrshëm.”

Kjo do të thotë se deti vazhdon të marrë tokë, por toka nuk ka më çfarë të “kthejë”.

Shëngjini, Tale, Patoku, Semani e deri në Vlorë, ky fenomen është i pranishëm.

Në zona si Shëngjini, Velipoja, Durrësi, Divjaka dhe Semani, vija bregdetare tërhiqet me ritme nga 0.5 deri në 2 metra në vit. Në disa segmente, humbjet janë edhe më të mëdha.

Sipas të dhënave nga eksperti Jak Gjini, vërejmë se nga grykëderdhja e Bunës deri te Mati humben mesatarisht 6.67 hektarë në vit. Vetëm në zonën Kune-Vain janë humbur mbi 362 hektarë tokë. Në disa dekada, deti ka avancuar deri në 400 metra në brendësi.

Pra, sipas këtyre të dhënave, nuk bëhet fjalë për një zonë të izoluar apo të caktuar, por për një proces që po prek të gjithë vijën bregdetare.

Ndërtimet, përshpejtim i katastrofës!

Teorikisht, Shqipëria ka kufizime, duke nisur nga planet urbane që parashikojnë që ndërtimet të mos afrohen më shumë se 200 metra nga vija e detit. Por nëse bën një shëtitje në Shëngjin e Durrës, ndërtimet janë vetëm 20 metra nga uji, ndërtime mbi rërë.

Si zakonisht, ligjet në vend ekzistojnë, por nuk zbatohen.

Për fat të keq, erozioni në Shqipëri nuk është vetëm produkt i natyrës. Ai është përshpejtuar nga një seri faktorësh njerëzorë, si për shembull:

Shpyllëzimi, që lë tokën të pambrojtur, për vite me radhë ka qenë një problem i vazhdueshëm. Më pas, një tjetër problem është ndërtimi pa planifikim, sidomos në bregdet.

Një nga problemet kryesore ka qenë ndërhyrja në lumenj dhe diga, që ndërpresin sedimentet dhe nuk lejojnë bregdetin të mbushet.

E së fundmi, alarmi më i madh, por që në vendin tonë përballet me indiferencë, janë ndryshimet klimatike, që rrisin intensitetin e reshjeve dhe stuhive.

“Ndryshimet klimatike nuk janë shkaku bazë, por një përshpejtues i një sistemi tashmë të dobësuar,” thotë Gjini.

Të gjitha këto shkaqe kanë edhe pasojat e tyre, që nuk lidhen vetëm me mjedisin, por edhe me ekonominë, bujqësinë e shumë sektorë të rëndësishëm.

Një nga humbjet më të dukshme është humbja e tokës pjellore, duke ulur prodhimin bujqësor, që është një nga sektorët kryesorë në vend.

Çdo vit rritet rreziku i përmbytjeve, dëmtohen zonat bujqësore, lagunat e fshatra të tërë.

Po ashtu, erozioni nuk kursen as turizmin bregdetar.

Nga ku duhet të mësojmë?

Shqipëria për momentin vetëm konstaton; ndërhyrjet dhe planifikimi mbeten ende të largëta.

Por vendet e BE-së kanë ndërtuar një sistem ku kanë marrë hapa konkretë për këtë fenomen.

Një nga masat parandaluese janë fondet që fermerët europianë përfitojnë nëse mbrojnë tokën; ata detyrohen të mbajnë mbulesë bimore.

Ndërkohë, European Environment Agency monitoron vazhdimisht ndryshimet e tokës dhe orienton politikat.

Në vende si Spanja dhe Italia janë zhvilluar programe masive ripyllëzimi, ndërsa Holanda ka ndërtuar sisteme të avancuara për mbrojtjen e bregdetit.

Ajo që është e dukshme është parandalimi, e jo ndërhyrjet pas dëmeve.

In Albania, according to experts, the problem is not a lack of knowledge.

“An integrated approach between rivers and the coast is needed,” says Gjini.

While Nika says:

"Solutions take time. Any action today will have an effect in 20 years."

Experts are divided on several points of view:

Jak Gjini proposes interventions such as breakwaters and the restoration of dunes to protect coastal areas. While Olsi Nika is skeptical of artificial structures and supports natural afforestation.

But both agree on one point: a long-term and integrated strategy is needed.

Today, erosion is not talked about much. The consequences are starting to be visible, even though the losses are small, year after year.

But, as experts warn, if it continues at this pace, Albania will no longer be the same map we know today.

Because, unlike many other problems, this is not an issue that has easy or quick solutions.

Land that is lost today will take centuries to regain.

But when will we understand this?

Agimi in Shëngjin doesn't ask for much, he wants the sea to not enter his house. But this simple request is becoming increasingly impossible. Because while he fights the waves with sandbags, institutions debate whether the problem exists. (Denada Jushi, acqj.al)


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×