ËNDRRA / Kryeministri jep dorëheqjen dhe zgjohet poshtë urës pariziene!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

A mund të ndikojë lagjja ku jetoni në rrezikun për t'u prekur nga demenca? Një studim thotë se po

21 October 2026, 18:22Lifestyle SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

A mund të ndikojë lagjja ku jetoni në rrezikun për t'u

Të jetosh në një lagje me shumë pemë dhe hapësira të gjelbra mund të ketë përfitime më të mëdha nga sa mendohet, përfshirë një rrezik më të ulët për zhvillimin e demencës. Këtë sugjeron një studim i ri i realizuar nga studiues të Universitetit të Stokholmit dhe Institutit Karolinska në Suedi.

Sipas gjetjeve, njerëzit që banojnë në zona me më shumë bimësi pranë shtëpisë kanë një rrezik rreth 20% më të ulët për të zhvilluar demencë.

“Ky rezultat tregon se mjedisi përreth banesës sonë mund të luajë një rol të rëndësishëm në krijimin e kushteve që favorizojnë shëndetin e trurit dhe një proces më të shëndetshëm të plakjes”, shprehet Cecilia Stenfors, drejtuese e kërkimit dhe një nga autoret kryesore të studimit.

Hulumtimi është publikuar në revistën shkencore Alzheimer’s & Dementia dhe përfshiu afro 3,000 persona, të cilët u monitoruan përgjatë 16 viteve. Gjatë kësaj kohe, ekipi kërkimor analizoi nivelin e gjelbërimit përreth banesave të pjesëmarrësve dhe ndoqi ndryshimet në aftësitë e tyre njohëse, si dhe rastet e diagnostikuara me demencë.

Të dhënat zbuluan një lidhje mes pranisë së hapësirave të gjelbra pranë shtëpisë dhe një rreziku më të ulët për këtë sëmundje. Efekti i mundshëm ishte më i dukshëm kur bimësia ndodhej brenda një distance prej 100 metrash nga banesa. Sa më larg të ishin zonat e gjelbra, aq më e dobët bëhej kjo lidhje.

Si mund të ndikojë natyra në shëndetin e trurit?

Studiuesit propozojnë disa shpjegime për lidhjen mes gjelbërimit dhe rrezikut për demencë. Një prej tyre lidhet me ndikimin pozitiv që mjediset natyrore mund të kenë në uljen e stresit dhe nxitjen e një stili më të shëndetshëm jetese.

Prania e parqeve dhe hapësirave të gjelbra mund t’u krijojë njerëzve më shumë mundësi për të ecur, për të qenë fizikisht aktivë, për të fjetur më mirë dhe për të kaluar kohë me të tjerët. Këta faktorë mund të kontribuojnë në mirëqenien e përgjithshme dhe shëndetin e trurit.

“Mjediset natyrore dhe hapësirat e gjelbra mund të ndihmojnë në rikuperimin psikologjik, në reduktimin e stresit dhe në përmirësimin e ndjenjës së mirëqenies”, shpjegon Stenfors.

Përfitimet e mundshme nuk kufizohen vetëm te shëndeti mendor. Bimësia mund të ndihmojë gjithashtu në zbutjen e ekspozimit ndaj disa faktorëve të dëmshëm të mjedisit, si zhurma e vazhdueshme e trafikut, ndotja e ajrit dhe temperaturat tepër të larta.

Megjithatë, studimi evidenton një lidhje statistikore dhe nuk provon se gjelbërimi, i vetëm, parandalon demencën.

Pse qytetet kanë nevojë për më shumë hapësira të gjelbra?

Demenca përbën një sfidë gjithnjë e më të madhe për shëndetin publik. Në vitin 2025, rreth 9 milionë njerëz në Bashkimin Europian jetonin me këtë sëmundje. Parashikimet tregojnë se deri në vitin 2050, numri mund të kalojë 14 milionë.

Përballë kësaj rritjeje, studiuesit theksojnë se është e nevojshme të shqyrtohen edhe mënyra të tjera për të mbështetur shëndetin e trurit, përfshirë mënyrën se si projektohen dhe zhvillohen qytetet.

Sipas Stenfors, shëndeti i trurit duhet të jetë një element i rëndësishëm gjatë planifikimit urban dhe krijimit të zonave të banimit. Hapësirat e gjelbra mund të shërbejnë jo vetëm për përmirësimin e shëndetit të njerëzve, por edhe për përshtatjen ndaj ndryshimeve klimatike dhe mbrojtjen e biodiversitetit.

Për këtë arsye, autorët e studimit nënvizojnë rëndësinë e ruajtjes së pemëve dhe bimësisë ekzistuese, si dhe krijimit të parqeve e hapësirave natyrore që mund të përdoren lehtësisht nga të gjithë, pavarësisht moshës apo aftësive fizike.

Gjetjet sugjerojnë se gjelbërimi pranë shtëpisë mund të jetë më shumë sesa një element estetik i lagjes: ai mund të jetë pjesë e një mjedisi që mbështet shëndetin dhe mirëqenien gjatë gjithë jetës.

 


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×