Kush janë Black Bloc që po trondisin Francën?

21 October 2026, 19:23Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

Kush janë Black Bloc që po trondisin Francën?

Të veshur tërësisht me të zeza dhe me fytyrat e mbuluara, ata dalin për t’u përleshur me policinë dhe për të shkatërruar simbolet e kapitalizmit dhe të shtetit. Disa specializohen në shkëputjen e gurëve të trotuareve për t’i përdorur si predha, ndërsa të tjerë merren me sjelljen e fishekzjarrëve dhe koktejeve Molotov. Kjo ndarje e detyrave sugjeron njëfarë niveli organizimi.

Këto janë taktikat e përdorura nga ata që qeveria franceze i cilëson si protestues radikalë të “së majtës ultra”, të njohur gjithashtu si “Black Bloc”, të cilët i akuzon se ndihmuan në shndërrimin e protestave paqësore të zhvilluara në mbarë vendin gjatë fundjavës në trazira dhe plaçkitje të përhapura. Të identifikuar ideologjikisht me lëvizjet anarkiste, antikapitaliste dhe antifashiste, pjesëmarrësit e Black Bloc shmangin partitë politike dhe organizatat hierarkike.

Të pranishëm në protestat franceze prej dekadash, këta individë përbëjnë një problem të madh si për policinë, e cila has vështirësi në zmbrapsjen e sulmeve të tyre, ashtu edhe për sindikatat e punëtorëve, të cilat nuk duan që kaosi të njollosë demonstratat e tyre tradicionale për të ushtruar presion ndaj qeverisë, siç ndodhi në vitin 2023, gjatë protestave kundër rritjes së moshës së pensionit.

As autoritetet nuk e kanë të lehtë t’i kundërpërgjigjen kësaj lëvizjeje, pasi ajo nuk ka udhëheqje të organizuar apo strukturë grupore, sipas ekspertëve dhe zyrtarëve të sigurisë. Metodat dhe njohuritë përhapen përmes rrjeteve sociale ose aplikacioneve të mesazheve të enkriptuara, ndërsa grumbullimet organizohen shpesh në mënyrë spontane.

Guillaume Farde, specialist i sigurisë dhe mbrojtjes, i cili jep mësim në universitetin Sciences Po, tha se natyra e pastrukturuar dhe “e mjegullt” e dukurisë Black Bloc e bën më të vështirë luftimin e tij nga policia.

“Është si një orkestër që e njeh aq mirë muzikën, saqë nuk ka nevojë për dirigjent”, tha ai.

“Ata janë shumë mirë të koordinuar, por në mënyrë horizontale.”

Sipas një burimi të sigurisë, radhët e së majtës ultra përfshijnë rreth 5,000 persona që konsiderohen në rrezik për t’iu drejtuar veprimeve të dhunshme. Kryeministri Sébastien Lecornu tha se të martën u arrestua një pjesëtar i së majtës ultra, i dyshuar se kishte ndihmuar në vënien e zjarrit që shkatërroi një pjesë të madhe të bashkisë historike në Limoges të shtunën në mbrëmje.

“Planifikimi, në disa vende, ishte pjesë e një fushate kryengritëse të udhëhequr nga grupe të së majtës ekstreme dhe së majtës ultra”, tha Lecornu të martën.

Protestat e 17 tetorit në Francë u thirrën nga studentët, të cilët prej javësh kishin denoncuar mangësitë në sistemin arsimor. Atyre iu bashkuan edhe qytetarë të zemëruar nga kostoja e lartë e jetesës. Rreth 500 mijë persona morën pjesë në demonstratat e zhvilluara në mbarë vendin.

Në Paris, gjendja nisi të përkeqësohej në mëngjes në sheshin Place de la République, disa orë përpara nisjes së marshimit zyrtar nga ky shesh, kur persona të veshur me të zeza filluan të gjuanin me gurë drejt policisë, të ngrinin barrikada të improvizuara dhe të ndiznin zjarre.

Policia i kufizoi ata në një zonë të vogël dhe hodhi breshëri gaz lotsjellës, por shumë pjesëmarrës të Black Bloc mbanin maska kundër gazit ose syze mbrojtëse për t’u mbrojtur.

Përplasjet e ashpra vazhduan deri në mbrëmje, të ndërprera nga shpërthimet e forta të granatave trullosëse.

Pasdite, qeveria deklaroi se në qytet kishin mbërritur “plaçkitës oportunistë”, disa prej të cilëve vinin nga lagjet me të ardhura të ulëta në periferi të Parisit. Duke lëvizur në grupe të vogla, ata plaçkitën qindra biznese të vogla, si kafene dhe dyqane telefonash celularë, si dhe dyqane atleteje dhe butikë luksozë.

Policia reagoi me vonesë dhe pa efektivitet, duke lejuar që plaçkitjet të vazhdonin deri të shtunën në mbrëmje dhe, në mënyrë sporadike, edhe të dielën.

Burimi i sigurisë tha se aleanca “mes së majtës ultra, së majtës radikale ekstreme dhe të rinjve nga lagjet e pafavorizuara është e paprecedentë”. Megjithatë, ai shtoi se elementët e së majtës ultra nuk dukeshin se kishin qenë ata që i kishin nisur plaçkitjet. Qeveria dhe prokurorët nuk kanë paraqitur ende publikisht prova për këtë çështje.

Një komision hetimor parlamentar pritet të shqyrtojë ngjarjet dhe arsyet përse reagimi i policisë dështoi.

Taktikat e Black Bloc, si dhe vetë termi, e kanë origjinën te aktivistët anarkistë dhe të së majtës radikale në Gjermaninë Perëndimore gjatë viteve 1980, përpara se të përhapeshin ndërkombëtarisht përmes protestave kundër globalizimit, si përleshjet e bujshme me policinë gjatë samitit të Organizatës Botërore të Tregtisë në vitin 1999, në Seattle.

Në Francë, lëvizja fitoi terren vetëm në vitin 2016, kur aktivistët e së majtës ultra iu bashkuan protestave kundër një ligji që synonte lehtësimin e kufizimeve në tregun e punës, sipas Sylvain Boulouque, historian që studion lëvizjet shoqërore dhe grupet politike të së majtës.

“Ata janë kundër kapitalizmit dhe shtetit. Disa besojnë se trazirat mund të hapin rrugën drejt një bote të re”, tha Boulouque.

“Ata besojnë gjithashtu se përplasjet me policinë dhe represioni që pason do zbulojnë fytyrën e vërtetë, të dhunshme të shtetit, duke çuar në humbjen e legjitimitetit të tij”, shtoi ai.

Gjatë fundjavës, protestuesit shënjestruan ato që i konsideronin simbole të parasë dhe pushtetit. Në Paris, zyrat krejt të reja të Bankës Qonto u dogjën plotësisht, një restorant McDonald’s u plaçkit dhe një zyrë postare u vandalizua.

Ngjarja më tronditëse ishte sulmi ndaj bashkisë në Limoges, për të cilin po hetojnë njësitë e policisë kundër terrorizmit, të cilat merren gjithashtu me dhunën e lidhur me ideologjitë ekstremiste. Agjencia France-Presse raportoi se 34-vjeçari i arrestuar, i dyshuar për përfshirje në ngjarje, ishte në një listë vëzhgimi të shërbimeve të sigurisë për shkak të lidhjeve të dyshuara me të majtën ekstreme dhe ishte i njohur për policinë për akte dhune ndaj zyrtarëve publikë.

Guillaume Guérin, kryebashkiaku i Limoges, i tha gazetës Le Monde të dielën se aktivistët e së majtës ultra kishin organizuar logjistikën dhe kishin planifikuar sulmin.

“Ata kishin sjellë fishekzjarrë, pajisje të tjera dhe një mjet për të thyer dyert. Nuk mund t’i mbash të gjitha këto thjesht në një çantë shpine”, tha ai, duke shtuar se kishin sjellë gjithashtu flamuj të zinj, flamuj anarkistë dhe palestinezë.

“Ata ishin të veshur tërësisht me të zeza, të pajisur për luftë urbane, për të cilën stërviten.”

Prokurorët nuk i kanë bërë ende të ditura hollësitë e gjetjeve të tyre.

Për autoritetet po bëhet gjithnjë e më e vështirë përballja me protestuesit radikalë të së majtës ultra, pasi atyre po u bashkohen gjithnjë e më shpesh protestues që nuk janë të motivuar fort ideologjikisht, por që janë të gatshëm të përdorin taktika të tilla si përplasjet me policinë.

Gjatë lëvizjes së “Jelekëve të Verdhë”, e cila nisi në vitin 2018 kundër një takse mbi karburantet dhe kostos së lartë të jetesës, protestuesit mësuan nga pjesëtarët e Black Bloc, shkroi Thierry Vincent në librin e tij “In the Mind of the Black Blocs” (Në mendjen e Black Bloc).

Taktikat ndonjëherë të ashpra të përdorura nga policia kundër “Jelekëve të Verdhë” – shumë prej të cilëve nuk kishin marrë pjesë më parë në protesta dhe nuk kishin pasur angazhime politike – bënë gjithashtu që një pjesë e tyre të radikalizoheshin.

“Lëvizja po përhapet. Nuk duhet t’i përfytyrojmë aktivistët e Black Bloc si njerëz të tërbuar, të shkëputur nga pjesa tjetër e protestuesve. Në të vërtetë, ata përfaqësojnë shprehjen më të dukshme dhe më radikale të një zemërimi më të gjerë shoqëror që po përhapet”, tha Vincent.

Financial Times


Video