INCIDENTI/ Digjet Stacioni i Zjarrfikësve, policia: Nuk kishte sistem anti-zjarr!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

Pse ADN-ja e këtij insekti të lashtë mund të zbulojë kronologjinë e njerëzve parahistorikë

15 Mars 2026, 15:40Histori SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
ADN-ja e mushkonjes mund të zbulojë kronologjinë e njerëzve parahistorikë

Një studim i ri sugjeron se mushkonjat, një nga insektet më të vjetra në Tokë, mund të ndihmojnë shkencëtarët të kuptojnë më mirë se kur dhe ku u përhapën njerëzit e hershëm në botë.

Mushkonjat ekzistojnë shumë më gjatë se njerëzit dhe fillimisht nuk ushqeheshin me gjakun e tyre. Por sipas një analize të re gjenetike, disa specie mushkonjash në Azinë Juglindore mund të kenë evoluar për të preferuar gjakun e njeriut si rezultat i pranisë së paraardhësve të hershëm njerëzorë në këtë rajon.

Studimi, i publikuar në revistën shkencore Scientific Reports, tregon se kjo përshtatje mund të ketë ndodhur mes 2.9 milionë dhe 1.6 milionë vjet më parë. Kjo periudhë përputhet me kohën kur specia e lashtë njerëzore Homo erectus mund të ketë qenë e pranishme në rajon në numër të konsiderueshëm.

Sipas autores së studimit, Catherine Walton, ligjëruese në Universitetin e Manchesterit, ndryshimi në sjelljen e mushkonjave mund të jetë një tregues indirekt i pranisë së njerëzve të hershëm.

“Historia e njerëzimit është shumë e vështirë për t’u rindërtuar vetëm me fosile. Prandaj duhet të përdorim burime të ndryshme informacioni”, tha Walton.

Shkencëtarët analizuan ADN-në e 38 mushkonjave nga 11 specie të ndryshme të grupit Anopheles leucosphyrus, të mbledhura gjatë punës në terren në Azinë Juglindore nga viti 1992 deri në 2020. Disa prej këtyre mushkonjave janë gjithashtu bartëse të malaries, raportoi CNN.

Pse ADN-ja e këtij insekti të lashtë mund të zbulojë
Entomologia e terrenit, Cathy Walton dhe Upasana Singh mund të shihen duke mbledhur larva mushkonjash në Indinë Verilindore (majtas). Singh dhe një entomolog vendosin kurthe për të kapur mushkonjat e rritura jashtë dhomave të gjumit.

Rezultatet treguan se këto mushkonja fillimisht ushqeheshin me primatë jo njerëzorë, si majmunët. Megjithatë, në një moment të historisë evolucionare, një pjesë e tyre zhvilloi preferencë për gjakun e njeriut.

Ky ndryshim ndodhi në rajonin e quajtur Sundaland, që përfshin ishujt Java, Sumatra, Borneo dhe gadishullin Malajzian. Në të kaluarën, ky rajon ishte i mbuluar nga pyje tropikale për miliona vjet, një habitat ideal për mushkonjat.

Sipas studiuesve, rreth 2 milionë vitet e fundit klima në rajon filloi të ndryshonte, duke u bërë më e freskët dhe më e thatë. Këto ndryshime krijuan pyje sezonale dhe savana, duke mundësuar që njerëzit e hershëm të lëviznin më lehtë nëpër rajon.

Prania në rritje e njerëzve mund të ketë shtyrë disa mushkonja të përshtaten dhe të fillojnë të ushqehen me gjakun e tyre.

Shkencëtarët thonë se studimi i insekteve ose parazitëve që varen nga njerëzit mund të ndihmojë në rindërtimin e historisë sonë evolutive.

Sipas studiuesit David L. Reed, ADN-ja e këtyre organizmave përmban gjurmë të migrimeve njerëzore.

Në të ardhmen, ata planifikojnë të analizojnë edhe gjene të tjera të mushkonjave – veçanërisht ato që lidhen me nuha­tjen dhe identifikimin për të kuptuar më mirë se si këto insekte evoluan për të gjetur njerëzit.

Ekspertët besojnë se kjo qasje inovative mund të ndihmojë në plotësimin e boshllëqeve në historinë e njerëzimit, veçanërisht në rajone ku fosilet janë të rralla ose janë shkatërruar nga klima tropikale.


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×