KRYENGRITJA/ Rebelohen deputetët e PS-së, marrin zvarrë të Gjatin të votojë ndarjen territoriale!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

“Izraeli e inskenoi incidentin” - Teoritë konspirative për fluturimin nga Dubai drejt Tel Avivit, që për pak u kthye në një tragjedi

4 October 2026, 21:39Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

“Izraeli e inskenoi incidentin” - Teoritë konspirative për

Pak më shumë se një orë pasi nisi incidenti në bordin e një fluturimi të Flydubai nga Dubai drejt Tel Avivit, në internet nisën të përhapeshin pretendime se ngjarja ishte inskenuar nga Izraeli.

Sipas një hulumtimi të qendrës së CAM për studimin e antisemitizmit, brenda 12 orëve në platformën X u publikuan 2,963 postime që ia atribuuan incidentin Izraelit, Mossad-it, kryeministrit Benjamin Netanyahu, sionistëve ose hebrenjve.

Një postim i Jackson Hinkle, një influencues amerikan i ekstremit të djathtë, i lidhur me teori konspirative, dezinformim dhe përmbajtje fuqishëm anti-Izrael, e paraqiti incidentin si një operacion të inskenuar dhe mori më shumë se 2.4 milionë shikime.

Nga aty, teoria u zgjerua me shpejtësi: pretendohej se Netanyahu e dinte paraprakisht për ngjarjen; se personel izraelit i sigurisë ishte vendosur në avion; se numri i fluturimit fshihte një mesazh që lidhej me 7 tetorin dhe se fakti që maskat e oksigjenit nuk u aktivizuan, madje edhe një gotë uji që nuk u derdh, ishin prova se i gjithë incidenti ishte inskenuar.

Në të njëjtën kohë, në internet qarkulloi një video e manipuluar, e krijuar për t’i ngjarë një raportimi të BBC-së, ku pretendohej për përfshirje të Mossad-it dhe zyrtarëve të inteligjencës indiane.

Por informacionet që dolën në ditët pas incidentit nuk erdhën vetëm nga Izraeli. Flydubai konfirmoi se kishte pasur një përplasje në kabinën e pilotëve, ndërsa të shtunën prokurori i përgjithshëm i Emirateve të Bashkuara Arabe tha se bashkëpiloti kishte tentuar të kryente një “akt terrorist”, kishte sulmuar kapitenin me një sëpatë emergjence dhe ishte përpjekur të merrte kontrollin e avionit.

Hetimi për motivin e tij dhe për çdo lidhje të mundshme me organizata të tjera vijon.

Çfarë fshihet pas pretendimeve që qarkullojnë në internet, cilat prej tyre janë rrëzuar tashmë dhe cilat pyetje mbeten ende pa përgjigje?

“Izraeli e inskenoi incidentin”

Kjo është teoria kryesore konspirative, prej së cilës burojnë shumica e pretendimeve të tjera: se tentativa për rrëmbimin e avionit nuk ndodhi ashtu siç u raportua, por ishte një operacion “false flag” i organizuar për t’i shërbyer Izraelit, qoftë duke forcuar pozitat e Netanyahut para zgjedhjeve, duke krijuar justifikim për veprime kundër Iranit apo duke paraqitur Izraelin si viktimë të terrorizmit.

Në orët e para pas incidentit pati një hendek real mes detajeve dramatike që raportoheshin në Izrael dhe formulimit shumë të kujdesshëm të Flydubai-t.

Fillimisht, kompania ajrore konfirmoi vetëm se kishte ndodhur një “incident” gjatë fluturimit dhe se avioni ishte ulur në mënyrë të sigurt në Tabuk të Arabisë Saudite.

Më vonë, kompania konfirmoi se kishte ndodhur një përplasje në kabinën e pilotëve dhe se anëtarët e ekuipazhit kishin siguruar avionin dhe e kishin ulur atë në mënyrë të sigurt.

Më 3 tetor, në këtë çështje doli një burim që vështirë se mund të përshkruhej si pjesë e një narrative izraelite: prokurori i përgjithshëm i Emirateve të Bashkuara Arabe.

Ai tha se hetimi kishte zbuluar se bashkëpiloti kishte tentuar të kryente një “akt terrorist”, kishte sulmuar kapitenin me një sëpatë emergjence dhe ishte përpjekur të merrte kontrollin e avionit.

Ky njoftim ende nuk përgjigjet se cili ishte motivi i tij, nëse veproi i vetëm apo nëse kishte lidhje me ndonjë organizatë. Por ai bie ndesh me pretendimin se vetë sulmi në kabinën e pilotëve ishte një sajesë izraelite.

“Netanyahu paralajmëroi një ditë më parë dhe më pas ndodhi”

Ky është një nga detajet më bindëse të teorisë konspirative, sepse premisa e saj bazë është reale.

Një ditë para incidentit, Netanyahu tha se Izraeli kishte “indikacione” se armiqtë e tij mund të tentonin ta sulmonin përpara zgjedhjeve të 27 tetorit. Ai nuk specifikoi natyrën e kërcënimit.

Të nesërmen në mëngjes ndodhi incidenti në bordin e fluturimit FZ1073.

Kjo përputhje mund të ngrejë pikëpyetje, por nuk përbën provë se Netanyahu e dinte paraprakisht për fluturimin, aq më pak se Izraeli e kishte organizuar incidentin.

Deri tani nuk është publikuar asnjë provë që ta lidhë paralajmërimin e Netanyahut me fluturimin e Flydubai-t.

“Avioni u zhyt me shpejtësi, atëherë pse nuk ranë maskat e oksigjenit?”

Ky është një nga pretendimet teknike më të përsëritura.

Të dhënat e gjurmimit të fluturimit treguan një zbritje jashtëzakonisht të shpejtë. Avioni, i cili po fluturonte në rreth 34 mijë këmbë lartësi, zbriti në rreth 16,600 këmbë brenda afërsisht një minutë e gjysmë. Gjatë një pjese të kësaj zbritjeje, ai humbi pothuajse 14 mijë këmbë në më pak se 30 sekonda.

Por maskat e oksigjenit të pasagjerëve nuk aktivizohen thjesht sepse avioni zbret nën një lartësi të caktuar, apo sepse zbret me shpejtësi.

Sistemi reagon ndaj presionit brenda kabinës. Në avionët Boeing 737, sistemi i oksigjenit aktivizohet automatikisht kur “lartësia e kabinës”, pra lartësia ekuivalente e krijuar nga presioni i ajrit brenda kabinës, kalon afërsisht 14 mijë këmbë.

Një avion mund të zbresë me shpejtësi nga lartësia e fluturimit, ndërkohë që kabina mbetet e presurizuar. Në një situatë të tillë, nuk do të kishte arsye që maskat e oksigjenit të aktivizoheshin.

Nuk janë publikuar të dhënat e presionit të kabinës nga incidenti, ndaj nuk është e mundur të përcaktohet me saktësi se çfarë ndodhi me sistemin e presurizimit.

Megjithatë, mungesa e maskave të oksigjenit të varura në videot e pasagjerëve nuk provon se avioni nuk humbi lartësi.

“Po gota e ujit që nuk u derdh?”

Edhe një gotë uji u kthye në një element qendror të pretendimeve konspirative.

Postimet që qarkulluan në internet nxorën në pah një gotë të vendosur mbi tavolinën e një pasagjeri brenda avionit, duke argumentuar se nëse avioni do të kishte “rënë” me mijëra këmbë, gota nuk mund të kishte qëndruar në vend.

Megjithatë, nuk ka asnjë provë se fotografia është marrë pikërisht gjatë dhjetëra sekondave kur avioni pësoi humbjen e pazakontë të lartësisë.

Gjithashtu, një zbritje me mijëra këmbë në minutë nuk do të thotë domosdoshmërisht se avioni është në rënie të lirë.

Të dhënat e gjurmimit tregojnë lartësinë dhe shpejtësinë vertikale, por në vetvete nuk tregojnë forcat G që vepronin mbi pasagjerët dhe objektet në çdo moment.

Pa të dhënat e regjistruesit të fluturimit dhe pa një orar të saktë të momentit kur është bërë fotografia, gota nuk mund të përdoret për të rindërtuar lëvizjen e avionit dhe aq më pak për të provuar se zbritja nuk ka ndodhur.

Një prej postimeve të panumërta në rrjetet sociale që u përqendruan te gota mori 5.2 milionë shikime.

“Por videot janë filmuar në dy avionë të ndryshëm”

Këtu teoricienët e konspiracioneve vunë re diçka reale: dy videot që krahasuan tregojnë vërtet avionë të ndryshëm.

Problemi është se njëra prej tyre nuk kishte asnjë lidhje me incidentin.

Një video tregonte pasagjerë në bordin e avionit të Flydubai-t. Një tjetër, e shpërndarë si pamje e pasagjerëve të FZ1073 që festonin pasi avioni ishte siguruar, tregonte izraelitë duke kërcyer në bordin e një avioni, ndërsa njëri prej tyre mbante një altoparlant të madh.

Përdoruesit në internet krahasuan tavanet, sediljet dhe hapësirat e bagazheve mbi kokë dhe arritën në përfundimin se pamjet vinin nga dy kabina të ndryshme, gjë që sipas tyre provonte se ngjarja ishte inskenuar.

Një verifikim i “Lead Stories” zbuloi se videoja e dytë ishte filmuar në gusht të vitit 2025, më shumë se një vit para incidentit të Flydubai-t, dhe tregonte ekipin kombëtar izraelit të basketbollit duke udhëtuar drejt EuroBasket.

Pra, vërejtja se videot tregojnë dy avionë të ndryshëm ishte e saktë. Pretendimi se të dyja videot tregonin të njëjtin fluturim ishte i pasaktë.

"BBC zbuloi një lidhje të Mossad-it me inteligjencën indiane”

Pas incidentit, nisi të qarkullonte një video që në pamje të parë dukej si një raportim i BBC News.

Në të shfaqej prezantuesja e BBC-së Sally Bundock dhe pretendohej se një shtetas indian ishte i lidhur me incidentin, ndërsa ngriheshin akuza për përfshirjen e inteligjencës indiane dhe Mossad-it.

Videoja ishte e manipuluar.

BBC konfirmoi për organizatën e verifikimit të fakteve “Full Fact” se videoja nuk ishte autentike, ndërsa “ABC Verify” zbuloi se pamjet autentike të Bundock ishin kombinuar me një regjistrim zanor dhe skenar të fabrikuar.

Videoja gjithashtu përziente pamje që nuk kishin lidhje me fluturimin e Flydubai-t me imazhe autentike nga incidenti. Sipas ABC, ajo u pa qindra mijëra herë.

Këtu nuk bëhej më fjalë thjesht për një interpretim alternativ të një ngjarjeje reale. Vetë “prova” e pretenduar ishte prodhuar artificialisht.

“1073 në të vërtetë do të thotë 10/7/3”

Edhe numri i fluturimit u përfshi në teoritë konspirative.

Postime në internet sugjeronin që FZ1073 të lexohej si 10/7/3, si referencë ndaj 7 tetorit dhe tre viteve nga sulmi i Hamasit, duke e paraqitur këtë kod të supozuar si provë se incidenti ishte planifikuar paraprakisht.

Por FZ1073 nuk ishte një numër fluturimi i caktuar posaçërisht për 30 shtatorin.

Historiku i fluturimeve në “Plane Finder” tregon se ky numër përdorej tashmë për linjën Dubai-Tel Aviv të Flydubai-t midis 11 dhe 17 shtatorit, disa javë përpara incidentit.

Fakti që numri i fluturimit ekzistonte më herët e kthen këtë “kod” të supozuar në një rastësi numerike dhe jo në provë të planifikimit paraprak.

“Si ndodhi që kishte pilotë të tjerë në bord?”

Një tjetër detaj i paraqitur si i dyshimtë ishte prania e anëtarëve të tjerë të ekuipazhit në avion, të cilët ishin në gjendje ta fluturonin atë pas përplasjes në kabinën e pilotëve.

Disa postime shkuan edhe më tej, duke i përshkruar ata si operativë izraelitë të “forcave speciale”, të vendosur paraprakisht në avion.

Por vetë Flydubai konfirmoi drejtpërdrejt praninë e anëtarëve të ekuipazhit.

Kompania tha se avioni ishte “siguruar me sukses” nga personeli i Flydubai-t që udhëtonte në atë fluturim, i cili devijoi avionin dhe e uli në mënyrë të sigurt në Tabuk.

Drejtori ekzekutiv i kompanisë falënderoi më vonë kapitenin, “pilotët që siguruan avionin dhe e ulën atë në mënyrë të sigurt”, ekuipazhin e kabinës dhe pasagjerët që ndihmuan.

Transportimi i anëtarëve të ekuipazhit të një kompanie ajrore si pasagjerë mes destinacioneve është një praktikë normale në aviacionin komercial.

Flydubai nuk ka shpjeguar publikisht në detaje pse pikërisht këta anëtarë të ekuipazhit ndodheshin në atë fluturim, ndaj nuk ka bazë për të nxjerrë përfundime përtej versionit të dhënë nga kompania.

Megjithatë, nuk është publikuar asnjë provë që tregon se ata ishin pjesëtarë të sigurisë izraelite të vendosur paraprakisht në avion.

Ka edhe pyetje reale

Asnjëra prej këtyre gjetjeve nuk do të thotë se çdo detaj i incidentit është shpjeguar.

Përkundrazi, informacionet e bëra publike pas ngjarjes kanë ngritur pyetje serioze për bashkëpilotit dhe kontrollet e sigurisë që iu bënë atij.

Associated Press raportoi se i dyshuari, i identifikuar nga tre burime si Hammam al-Hammami, shtetas i Omanit, ishte larguar më herët nga detyrat e fluturimit në Oman Air për shkak të shqetësimeve lidhur me pikëpamjet e tij ekstremiste dhe ishte transferuar në një pozicion administrativ. Më vonë ai u punësua nga Flydubai.

Një diplomat i Gjirit, i cituar nga AP, tha se al-Hammami iu nënshtrua kontrolleve standarde të sigurisë përpara punësimit, por sipas vlerësimit të diplomatit, këto kontrolle përqendroheshin te verifikimi i dënimeve penale dhe nuk përfshinin një shqyrtim më të thelluar për shenja të mundshme radikalizimi.

Diplomati tha se hetimi në vazhdim deri tani nuk ka gjetur ndonjë lidhje mes al-Hammamit dhe një organizate terroriste. Edhe prokurori i përgjithshëm i Emirateve të Bashkuara Arabe ka deklaruar se lidhjet e mundshme mbeten nën hetim.

CNN raportoi se llogaritë në rrjetet sociale të lidhura me al-Hammamin përmbanin materiale ekstremiste, përfshirë një video me imazhe të ish-udhëheqësit të al-Qaedas, Ayman al-Zawahiri, dhe Humam Khalil Abu-Mulal al-Balawi, atentatorit vetëvrasës që kreu sulmin e vitit 2009 në një bazë të CIA-s në Afganistan.

Megjithatë, videoja ishte publikuar rreth nëntë orë pas incidentit të Flydubai-t, çka do të thotë se ende nuk është e qartë se kush e ngarkoi atë apo nëse ishte programuar për publikim më herët.

Një tjetër pyetje lidhet me mënyrën se si al-Hammami u caktua në një fluturim drejt Izraelit.

Sipas një dokumenti të siguruar nga ynet, Flydubai kishte marrë që në vitin 2020 angazhimin për të zbatuar kufizime në sistemin e planifikimit të ekuipazheve, në mënyrë që të respektonte “kufizimet e kombësisë për fluturimet drejt Izraelit”, siç kërkohej nga Ministria izraelite e Transportit.

Pas incidentit, zyrtarët e ministrisë thanë se caktimi i pilotit nga Omani dukej se kishte shkelur këtë angazhim.

Ngjarja nxori në pah edhe një problem më të gjerë: Izraeli aktualisht nuk ka një mekanizëm për të verifikuar paraprakisht, në mënyrë individuale, identitetin dhe historikun e çdo anëtari të ekuipazhit në fluturimet komerciale të operuara nga kompani të huaja.

Zyrtarët e Ministrisë së Transportit pranuan se Izraeli mbështetet në një masë të madhe te deklarimet e kompanive ajrore të huaja dhe te sistemet e sigurisë në vendet ku këto kompani janë të regjistruara.

Prandaj, pyetja nuk është vetëm se si al-Hammami u caktua në një fluturim drejt Izraelit, por edhe se kush duhej ta identifikonte problemin përpara nisjes së avionit.

Autoritetet e Emirateve të Bashkuara Arabe gjithashtu ende nuk kanë paraqitur një tablo përfundimtare.

Prokurori i përgjithshëm ka deklaruar se hetimi vijon dhe po shqyrton, ndër të tjera, motivin, rrethanat e plota të incidentit, lidhjet e mundshme dhe provat fizike e digjitale.

Kjo mund të jetë dallimi më i rëndësishëm mes verifikimit të fakteve dhe teorisë konspirative: një detaj i pashpjeguar është arsye për të vazhduar të bëhen pyetje. Nuk është provë se e gjithë ngjarja ishte e inskenuar.

Pyetje të shumta mbeten rreth fluturimit FZ1073. Por deri tani, nuk është paraqitur asnjë provë se incidenti ishte i fabrikuar.

Ajo që ekziston janë të dhënat e gjurmimit të fluturimit, deklaratat zyrtare të Flydubai-t dhe konstatimi i qartë i autoriteteve të Emirateve të Bashkuara Arabe se bashkëpiloti tentoi të kryente një akt terrorist.

Ynet


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×