"Më të hershmit dhe krejt të ndryshëm nga popujt e tjerë"/ Zbulime të rëndësishme etruske në Itali

11 Gusht 2025, 16:53Histori SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
Pas më shumë se 20 vjet gërmimesh arkeologët zbuluan në Orvieto të Italisë objekte të rëndësishme etruske.

Për më shumë se 20 vjet arkeologët kanë zhvilluar gërmime në vendin e shenjtë legjendar të etruskëve në Orvieto të Italisë. Tani me sa duket ata kanë gjetur objekte të rëndësishme fetare.

Gërmimet arkeologjike në vendin e shenjtë qendror etrusk në Itali, Fanum Voltumnae, kanë nxjerrë me sa duket në dritë objekte të rëndësishme fetare. Objektet e gjetura mundësojnë të nxirren përfundime rreth ritualesh që datojnë më shumë se 2,500 vjet më parë. Sipas njoftimeve të mediave italiane këtë javë në periferi të qytetit të Orvietos  u zbuluan dy koka deshësh prej guri të ruajtura mirë, një kokë luani, altarë të mëdhenj dhe një rrugë e gjerë procesioni.

Në kulmin e epokës etruske

Vendi i shenjtë i federatës së qytetit etrusk pranë Orvietos, i cili ka përmasa të mëdha, u zbulua në fillim të viteve 2000 gjatë gërmimeve të udhëhequra nga arkeologia Simonetta Stopponi.

"Më të hershmit dhe krejt të ndryshëm nga popujt e
Statujë bronzi në një vendbanin të lashtë etrusk

Që nga ajo kohë gërmimet kanë vazhduar. Mendohet se ky vend i shenjtë është ndërtuar në kulmin e epokës etruske në shekullin e 6-të para Erës sonë.

Asimilimi nga romakët

Etruskët u vendosën në Italinë qendrore nga shekulli i 9-të deri në shekullin e parë para Erës sonë. Origjina e tyre është ende e paqartë dhe gjuha dhe feja e tyre janë studiuar vetëm pjesërisht.

Periudha nga shekulli VII deri në shekullin V para Krishtit ishte epoka e lulëzimit të etruskëve. Historiani i antikitetit Dionisi i Halikarnasos i admironte ata si "më të hershmit dhe krejt të ndryshëm nga popujt e tjerë".

"Më të hershmit dhe krejt të ndryshëm nga popujt e
Origjina e etruksëve është ende e paqartë dhe gjuha dhe feja e tyre janë studiuar vetëm pjesërisht.

Studiuesit edhe sot e kësaj dite debatojnë për prejardhjen e etruskëve. Shumica mbron tezën, se ata e kanë prejardhjen nga Azia e Vogël (në Turqinë e sotme) prej nga kanë emigruar.

Të tjerë i konsiderojnë si një fis të ngulitur prej kohësh në territorin e sotëm të Italisë, i cili ishte zhvilluar me kalimin e kohës. Megjithatë analizat e ADN-së së popullsisë në Toskanë mbështesin tezën e parë.

Etruskët u mundën nga romakët, të cilët e asimiluan popullin etrusk dhe kulturën e tyre derisa sa ata u zhdukën si grup i pavarur etnik gjatë Republikës Romake. /DW



Video