DREAM / The Prime Minister resigns and wakes up under the Parisian bridge!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

The Albanian master of the film 'Odyssey', who ended up as a garbage collector

2026-07-24 17:45:01Lifestyle SHKRUAR NGA NGA FRANZISKA TSCHINDERLE

The Albanian master of the film 'Odyssey', who ended up as a garbage

When Vendim Kapaj talks about his fiddle, his eyes fill with tears. The instrument, he says, is worth more than anything else he owns. A truly magical fiddle. Only his four children are more precious, he says, but children and fiddle are two completely different things. However, for Kapaj, the fiddle is a family heirloom. For 300 years, it has been passed down from generation to generation, from father to son, always to the one who shows musical talent.

Kapaj, born in 1959 in a small village in southern Albania, has been playing the fiddle since the age of 11. He has never left it behind or lost it. Not even in the 1990s, when as an immigrant he fled across the border to Greece to find work.

A very ancient instrument

It is impossible to translate the name of the Kapaj fiddle into German. In Albanian it is simply called fiddle. It is a very ancient instrument made of wood or bronze, traditionally played by shepherds in the mountainous areas of Albania and the Balkans.

Kapaj is considered one of the best, if not the best, fiddlers in Albania. He has performed at music festivals, with symphony orchestras, on television and in competitions abroad. According to him, he has sold about 6,000 CDs. However, he has never been able to live off music alone. It has always been a source of additional income: sometimes at a birthday party, sometimes at a wedding.

When a local singer friend called him in July 2025 and said there was a Swedish composer in town who wanted to hear him play, Kapaj didn’t ask any questions. He met him at a tekke, the prayer house of a dervish order. The tekke is almost as old as his fiddle, built in the 17th century, and sits on a hill overlooking the sea.

There he played the Swede a song on the flute for five hours straight. To say that the foreign guest was amazed is an understatement. Kapaj says that the composer, whom he did not know, broke down and began to cry. Then he said to him: “God has led me to the master.” At least that is how Kapaj remembers it.

Didn't read the contract properly

Then, the Swede and his team gathered microphones and recording equipment, went out to eat together, and Kapaj was given a contract, which he signed without reading it carefully. He never heard from the Swede again after that, and the incident had almost been forgotten.

Until, a week ago, an incredible media frenzy erupted and many people started asking him about his flute.

The reason was the premiere of a Hollywood production with a budget of $250 million. Last week, on July 17, the film “The Odyssey,” Christopher Nolan’s adaptation of Homer’s classic work, starring superstars Matt Damon, Anne Hathaway, Zendaya and Robert Pattinson, was released worldwide.

Ndërsa kritika shkruante pa pushim për filmin e ri të Nolanit, Kapaj u pushtua papritur nga mediat shqiptare. Televizionet shfaqën një pamje të listës së solistëve që kishin kontribuar në kolonën zanore. Njëri prej tyre ishte James Blake, këngëtari britanik i njohur për këngën “Retrograde”, me rreth 140 milionë dëgjime. Dhe në atë listë të shkurtër figuronte edhe emri: Fyell – Vendim Kapaj.

Vetëm atëherë 67-vjeçari e kuptoi se për çfarë qëllimi suedezi i panjohur kishte regjistruar interpretimin e tij. Kapaj këmbëngul se gjatë takimit në teqenë e dervishëve nuk dinte asgjë për ndonjë film. Ai thjesht kishte bërë atë që bën gjithmonë kur njerëzit ia kërkojnë me mirësjellje: kishte vendosur fyellin në buzë dhe kishte luajtur.

Dhe tani muzika e tij gjendet në kolonën zanore të një filmi hollivudian!

Dikush mund të mendojë se Kapaj ndihet i mashtruar ose i lënë pas dore. Por ai nuk mban mëri dhe nuk është i zemëruar.

“Jam krenar dhe i lumtur, sepse e kam çuar vendin tim në Hollywood,” thotë ai.

Suedezi që kishte ardhur në Shqipërinë e Jugut në korrik 2025 është kompozitori i famshëm Ludwig Göransson, fitues i tre Oscarëve, gjashtë Grammy-ve, dy Golden Globe dhe dy Emmy.

Revista profil i dërgoi atij një kërkesë me shkrim për këtë histori, por deri në mbylljen e redaksisë nuk mori përgjigje.

Edhe Göransson, ashtu si Kapaj, mori instrumentin e tij të parë muzikor në moshë të re: një kitarë elektrike. Kur një orkestër simfonike interpretoi kompozimin e tij të parë, ai ishte vetëm 16 vjeç. Më pas studioi në akademinë e muzikës, u shpërngul në Los Anxhelos dhe u bë kompozitor filmash. Së fundmi ai kompozoi muzikën për “Oppenheimer”, gjithashtu një film i regjisorit britaniko-amerikan Christopher Nolan.

Kapaj nuk dëshiron të tregojë se sa mori për incizimin verën e kaluar. Kjo është çështja e tij private, thotë ai. Nuk duhet të ketë qenë shumë, sepse gjatë bisedës ai pranon se në disa dasma në Shqipëri është paguar më mirë.

Kapaj merr një pension prej 100 eurosh në muaj. Dhe këtë vetëm sepse disa vite më parë u punësua edhe një herë për një kohë të shkurtër në bashki. Gjatë jetës së tij ai nuk kishte paguar kontribute shoqërore apo taksa, gjë që në Shqipërinë e viteve 1990 dhe 2000, pas rënies së komunizmit, nuk ishte e pazakontë. Që të kishte të paktën të drejtën për një pension minimal, ai punoi së fundmi dy vjet e gjysmë në Bashkinë e Vlorës, një qytet-port në bregdet, si pastrues mbeturinash.

Me pensionin e tij nuk mund të jetojë, thotë ai. 100 eurot shkojnë menjëherë për energjinë elektrike dhe ujin.

“Fatmirësisht i kam fëmijët e mi”, thotë ai. Ata kujdesen për të dhe ai bën një jetë të mirë.

“Mediet në Shqipëri më paraqesin sikur nuk kam para. Kjo nuk është e vërtetë. Unë jam një njeri i kënaqur”, thotë ai.

Njëra nga vajzat e tij, tregon ai me krenari, ka studiuar psikoterapi në Vjenë. Një vajzë tjetër punon për Prokurorinë. Kur Kapaj shkroi në grupin familjar në WhatsApp se muzika e tij dëgjohet në filmin e ri të Christopher Nolan-it, njëra nga vajzat iu përgjigj: “Çfarë rastësie, unë po e lexoj pikërisht librin”.

15 ditë në këmbë deri në Athinë

Edhe Kapaj i njeh udhëtimet aventureske të Odiseut dhe, në njëfarë mënyre, edhe ai ka pasur Odisean e tij. Ajo e çoi në vende të ndryshme të Mesdheut dhe, për një periudhë, ishte e mbushur me dhimbje.

Pas rënies së komunizmit, qindra mijëra shqiptarë u larguan si emigrantë drejt Italisë ose, si Kapaj, drejt Greqisë.

Ndjenja e të qenit i huaj në një vend të ri, malli për fshatin e vet, për familjen dhe për gjuhën e vet krijuan një zhanër të veçantë muzikor, thotë Kapaj. Punëtorët emigrantë e shndërruan dhimbjen e tyre në këngë dhe melodi.

Në shqip ekziston një shprehje për këtë: “Kurbeti është më i zi se korbi”.

Edhe këto këngë dhimbjeje Kapaj ia luajti kompozitorit të famshëm nga Suedia. Dhe bashkë me to edhe një pjesë të biografisë së tij.

Kapaj lindi në vitin 1959 në një fshat të quajtur Kërkovë. Nga kodrat shihet deti dhe ishulli i vetëm i Shqipërisë, Sazani. Ky është ai vend ku Jared Kushner, dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump, dëshiron të ndërtojë një hotel luksoz.

Në fëmijërinë e Kapajt diçka e tillë do të kishte qenë e paimagjinueshme. Vendi ishte i izoluar dhe shërbimi sekret kontrollonte se kush hynte dhe kush dilte. Kush arratisej rrezikonte të qëllohej për vdekje.

Gjatë kohës së diktaturës Kapaj punonte në industrinë e naftës. Pas rënies së saj ai bëri atë që bënë shumë burra në Shqipërinë e Jugut: emigroi.

Në vitin 1991 ai eci 15 ditë në këmbë nga fshati i tij deri në Athinë. Kur mbërriti, këmbët i ishin mbushur me gjak.

Në bagazh kishte bukë, sheqer dhe fyellin 300-vjeçar.

Gjatë rrugës ai luante herë pas here në rrugë dhe fitonte kështu pak para, por sapo mbërriti në Athinë ndaloi së luajturi.

Një mik shqiptar e pyeti atëherë pse nuk luante në metro.

Kapaj iu përgjigj: “Unë jam artist”.

Për të, të luante muzikë për të lypur para ishte diçka pa nder.

Në vend të kësaj ai u punësua në një kamping në gadishullin e Peloponezit, “Camping Paradise”, ku pastronte plazhin me rërë.

Pronarët silleshin mirë me të, por përveç kësaj ai përjetoi shumë racizëm, sepse ishte mysliman dhe kishte një emër që grekët nuk mund ta shqiptonin.

Për këtë arsye ai e quajti veten “Christos”, që do të thotë “i shenjtëruari”, dhe u pagëzua, jo aq nga bindja, sa për t’u asimiluar.

Odiseu u kthye në shtëpi pas dhjetë vjetësh. Për Kapajn ishin pesë. Pastaj ndodhi drama e vërtetë e jetës së tij.

Për dekada me radhë kapitalizmi kishte qenë i ndaluar në Shqipëri. Për rrjedhojë, njohuritë e popullsisë për investimet financiare ishin shumë të pakta.

Në vitin 1997 pjesë të mëdha të popullsisë investuan në skema piramidale mashtruese.

Kapaj humbi të gjitha paratë që kishte fituar me aq mund në Greqi.

“It was painful,” he says today, “but I wasn’t the only one.”

At the peak of the pyramid schemes, it is estimated that up to 75 percent of Albanian families had invested money – a total of over 1 billion US dollars.

Last job: garbage collector

Kapaj starts all over again. He works on a construction site, in a bakery, as a fishmonger, and, finally, as a garbage collector.

He's upset that these very images of him are now circulating in the media. And you can understand that. He, the master flutist, who has worked in so many professions throughout his life, is now reduced to this very last job.

On Monday, July 20, Kapaj goes with his family to a Cineplexx cinema in the capital Tirana.

For the first time he sees the film, which he knew nothing about and which is now causing so much fuss.

In one scene he recognizes his flute again.

Odysseus is tied to the mast of a ship to resist the seductive song of the Sirens.

Enchanted by their songs, he begs his men to untie his chains. But they do not do so.

Odysseus screams out his almost unbearable pain.

At that moment, almost drowned out by the screams and noise, a soft music is heard, like a distant echo: Kapaj's magic flute.


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×