Among the 45 civilians killed in the Reçak massacre are two family members of Benjamin Mehmet. During the 24 years since that day, Benjamin has not been able to overcome the pain for his father and sister, but now he is also proud to be part of a family that contributed to the freedom of Kosovo.
January 14, 1999 - Godanc, Shtime: The two twin brothers, Benjamin and Elhami Mehmeti, were arguing passionately about which of them would return to their home in the village of Reçak in Shtime. Although older than his brother by a few minutes, Benjamin decided to grant Elhami's wish.
This choice, which later turned out to be decisive for the nine-year-olds' lives, made Benjamin stay one more night at his uncle's house.
About five kilometers from his hometown, Benjamin fell asleep that night with no idea what the next day would bring.
January 15, 1999 – Reçak, Shtime: In the house of the Mehmeti family, southwest of Godanci, Elhamiu was accompanied by his father, sister and other brother. But, although at home, that day did not start normally for nine-year-old Elhamiu.
His father, Bajram, is said to have been unable to sleep at all all night, for fear that something would happen.
"It is said that the parent did not sleep all night, as if he felt that something was going to happen, and in the morning he wakes up and talks with the aunt's son about how to escape," says Benjamini for Radio Free Europe, based on the conversations he had with his family members.
As the shooting that had started a few hours earlier was not stopping, as soon as the sun rose at 7:03 in the morning, Elhamiu and other family members left the house and headed towards a mountain.
Along the way, they also met many other villagers and together they continued their journey with one goal: to escape.
"They could not have known that the Serbian police and army are also coming from the mountain. They had the intention to enter the mountain, which they thought that as soon as they reach the mountain, they will be saved", adds the 33-year-old.
I pari nga ai grup që u godit nga forcat serbe ishte Elhamiu, i cili u plagos në këmbë. Më pak fat patën motra e tij 22-vjeçare, Hanumshahja – e cila u vra teksa tentoi ta shpëtojë vëllain e saj – dhe babai i tij 53-vjeçar.
Të gjithë të tjerët shpëtuan pasi arritën të ikin duke kërcyer në një përroskë dhe pastaj duke u fshehur në një objekt prapa një shtëpie.
“Në atë garazh kanë shpëtuar të gjithë, thuajse mbi 20 persona kanë shpëtuar në garazhin që ka qenë e fshehur prapa shtëpisë së komshiut”, tregon Benjamini.
Sipas të dhënave të organizatës Human Rights Watch, të shtënat kishin vazhduar deri në orën 4 pasdite, ndërsa rreth orës 4:30 policia ishte larguar nga fshati.
Më vonë, trupat e Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë (OSBE) e dërguan Elhamiun dhe të plagosurit e tjerë të mjekohen në spital në Prishtinë.
15 janar 1999 – Godanc, Shtime: Benjaminit nuk i kujtohet se si ishte zgjuar mëngjesin e asaj të premte. Ai vetëm e di se e gjithë dita i kishte shkuar duke qëndruar në oborr teksa dëgjonte krismat që ndiheshin edhe pesë kilometra larg Reçakut.
“Në bazë të granatimeve që i dëgjonim, dëshira ishte e madhe që të shpëtojnë të gjithë. Por, ndjenja ishte asisoj që diçka do të ndodhte”, kujton tash 33-vjeçari.
Familjarët e tij në Godanc vazhdimisht tentonin ta futnin brenda në shtëpi, t’ia largonin mendjen nga ajo që po ndodhte në Reçak. Por, Benjaminin nuk ia dolën ta largonin nga oborri, madje atij as nuk i kujtohet nëse kishte ngrënë drekë atë ditë.
“Ishim shumë të stresuar. Veç doje të dëgjoje diçka, pavarësisht çka”, shton Benjamini.
16 janar 1999 – Godanc, Shtime: Mëngjesin e 16 janarit të atij viti, Reçaku u vizitua nga William Walker, shef i atëhershëm i Misionit Verifikues të OSBE-së në Kosovë.
Aty nuk ishte vëllai tjetër i Benjaminit, Vehbiu, edhe pse e kishte kaluar ditën e masakrës në Reçak. Me një veturë të OSBE-së, Vehbiu kishte mbërritur në Godanc të shtunën, me detyrën t’i tregojë Benjaminit se çfarë kishte ndodhur një ditë më parë.
“Mungesa e tyre vërehej në çdo kënd, apo në çdo vepër, apo në çdo fjalë që flitej. Një mangësi e madhe, jo vetëm e momentit, por ka zgjatur shumë kohë”, thotë Benjamini.
Vrasja e 45 civilëve shqiptarë nga forcat paramilitare serbe në Reçak ishte cilësuar “krim kundër njerëzimit” nga ambasadori William Walker.
13 qershor 1999, Reçak, Shtime – Pesë muaj më vonë, të mbijetuarit e familjes Mehmeti u kthyen në shtëpinë e tyre në Reçak.
“Në fillim ishte dhimbje e papërshkrueshme saqë nuk kam mundur ta përballoj as të hyj në shtëpi, nuk kisha dëshirë as jashtë të dal kur e dija që nuk janë më në mesin tonë”, kujton Benjamini.
Ai thotë se nuk e ka kaluar asnjëherë dhimbjen për babanë dhe motrën e vrarë, pasi që thotë se nuk mund të mos i parafytyrojë kurdo që qëndron në Reçak, shtëpinë që e kishin ndarë së bashku në fëmijëri.
“Sot e asaj dite, në ëndërr ta shohësh, të shërohet zemra”, thotë Benjamini. “Sado që kam qenë i vogël në atë kohë – dashurinë, respektin, fjalët, veprat, sidomos të prindit, mësimet për kah ana morale që m’i ka dhënë ai më kanë bërë sot të jem ky që jam”.
January 12, 2023, Stuttgart, Germany – Now 33, Benjamin will celebrate the 24th anniversary of the Recak massacre in Germany, where he has built his new life. He carries the pain for his family members with him in his heart, but now pride has also been added to the pain.
"Every resident of Kosovo has fought for the country's freedom, some with blood, some with rifles, some with sweat, some with tears. But, when you are part of a family that has given a lot for the war, it is a great pride", says Benjamini.
He says that he feels particularly proud when he remembers the effect that the Recak Massacre had on the historical course of Kosovo - which has been described as decisive for NATO's intervention in Kosovo. "Pain is individual, but pride is general", says Benjamini. /REL