What is expected from the dialogue in Brussels, compromise or a new round of fights? The role of Russia and the EU

2022-08-16 08:40:42Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
What is expected from the dialogue in Brussels, compromise or a new round of
Kurti and Vucic

The dialogue between Serbia and Kosovo continues this week in Brussels. But the authorities in Pristina and Belgrade do not expect much from this meeting. Giving up threats is one of the possible outcomes.

The upcoming meeting in Brussels of the leaders of Kosovo and Serbia is expected with skepticism both in Pristina and Belgrade. After about a year of silence and after the latest threats between the parties, where the words war, violence and conflicts have been mentioned, the most that can be achieved under these conditions is for the parties to promise to give up inciting rhetoric. The parties accuse each other of a lack of will to implement the agreements.

The Prime Minister of Kosovo, Albin Kurti, has stated these days to foreign media that Serbia is threatening to destroy stability and peace in the region. While President Vjosa Osmani-Sadriu has also mentioned several times the danger of the instrumentalization of Serbia and the Serbs in Kosovo by external forces, primarily by Russia, for its own purposes.

On the other hand, the president of Serbia, Aleksandar Vučić, has also used dramatic words in statements for public opinion, saying that "they are preparing liquidations of our people in the north of Kosovo". He "begged" the Albanians and first of all the international community not to allow this, adding that "Serbia will win".

Expectations from dialogue

"I am going to Brussels to talk. I don't believe that there will be any result, but I am going to talk", said Vucic. According to him, the only hope to achieve something more is if the Quint countries exert political pressure on the Albanian side.

The leaders of Kosovo and Serbia will meet separately in Bruskel with the Secretary General of NATO, Jens Stoltenberg, who will acquaint them with the plans of the alliance in case of an escalation of the situation. While the European Service for Foreign Affairs (EEAS) has called on both sides at the weekend to stop the inciting rhetoric and be responsible, so that there is no escalation of violence in the region. This invitation has caused harsh reactions in Belgrade.

Petar Petkovic, the Serbian representative in the dialogue, says that "the brazen appeal to both sides is adding fuel to the fire and encouraging the Kurti regime to destabilize the situation in Kosovo and the region".

The Prime Minister of Serbia, Ana Brnabić, sees this invitation from the European side "as an unpleasant joke".

“Plot 175 ditë, Albin Kurti provokoi një konflikt të armatosur me serbët, në një vit që do të mbahet mend si viti në të cilin Kurti u privoi serbëve të drejtat më elementare njerëzore – duke i ndaluar të votojnë. Përveç një deklarate të kotë me shkrim, BE-ja nuk ka bërë absolutisht asgjë në këtë drejtim”, thuhet në deklaratën e kryeministres në Twitter. Ndërsa ministri i Brendshëm Aleksandar Vulin thotë se „Beogradi vetëm po u përgjigjet marrëzive të Prishtinës dhe se nuk do të nisë aspak konflikte“.

Rrethi vicioz

“Mendoj se dialogu ka hyrë në fazën e matjes së forcave mes palëve, kur secila palë ka më shumë kujdes që të mos përfitojë pala tjetër, sesa të nxjerrë vet ndonjë përfitim prej tij”, thotë profesori Ivo Viskoviq për DW. Sipas tij, kjo është një “qasje e gabuar, ku nuk do të ketë asnjë rezultati pozitiv. Gjërat janë futur në një rreth vicioz në veçanti kur bëhet fjalë për çështjet ekzistenciale“, pohon ai.

Përderisa sipas disa burimeve, kryeminstri Kurti po përgatitet që në Bruksel të bisedohet për njohjen reciproke mes Kosovës dhe Serbisë si shtete, Vuçiq sërish do të insistojë që të bisedohet për Bashkësinë e komunave me shumicë serebe, thotë gazetari Milivoje Mihaljoviq.

“Bazuar në këtë, ne nuk mund të presim shumë nga ky raund dialogu”, thotë ai dhe shton: “Ajo që pres nga ky raund është largimi i kërcënimeve për konflikte atje”.

Roli i Rusisë

Burimet serbe thonë se “pala shqiptare po përpiqet të përfitojë nga situata më e favorshme gjeopolitike me lëvizjet e saj të fundit provokuese”. Për shkak të mosvendosjes së sanksioneve ndaj Rusisë, Serbia ka ngjallur dyshime në Perëndim dhe shihet si një lloj aleati i heshtur i Rusisë, të cilin Prishtina po përpiqet ta përdorë si avantazh të saj dhe të ndryshojë situatën në terren.

Ivo Viskoviq thekson se “kjo nuk është asgjë e re në politikë” dhe se “pala shqiptare po përpiqet realisht të përfitojë nga ky moment i favorshëm”. Por ai nuk mendon se do të ketë ndonjë ndryshim të madh. E vetmja gjë që mund të jetë e pakëndshme për Serbinë është mundësia e pranimit që Kosova të anëtarësohet në organizata të ndryshme ndërkombëtare. “Atje Serbia ndoshta do të reagonte fuqishëm dhe gjërat do të ktheheshin sërish në fillim,” beson Viskoviq.

Reagimet e opozitës

Opozita serbe, por edhe analistë të shumtë në Beograd, paralajmërojnë se Aleksandar Vuçiq ka nënshkruar dokumente të shumta, duke filluar nga Marrëveshja e Brukselit dhe se pala shqiptare tani vetëm po tenton t’i zbatojë këto marrëveshje. Sipas këtyre interpretimeve, nuk është e qartë pse Serbia tani po fillon një dramë të tillë nëse i ka nënshkruar vetë këto dokumente dhe është pajtuar me to. Ndërsa disa të tjerë thonë se në Bruksel është nënshkruar edhe marrëveshja për krijimin e Bashkësisë së komunave me shumicë serbe por as kjo nuk është zbatuar.

Pas nënshkrimit, autoritetet në Kosovë kanë kërkuar që kjo marrëveshje të verifikohet nga Gjykata Kushtetuese, e cila ka konstatuar se marrëveshja fillestare nuk mund të zbatohet, sepse në shumë pjesë të saj bie ndesh me Kushtetutën. Por pala serbe kërkon që ajo të implementohet në formën fillestare.

Analisti Milivoje Mihajloviq thotë se “në Bruksel është nënshkruar marrëveshja dhe ajo duhet të zbatohet”. Kjo çështje, sipas tij, po përdoret për luftë të brendshme politike mes pozitës dhe opozitës në Kosovë. “Albin Kurti do të detyrohet të shkojë në zgjedhje të reja, të cilat e forcojnë pozitën e tij. Deri më tani gjithmonë ka përfituar në zgjedhjet e Kosovës ai që është kritikuar nga Beogradi”, thekson Mihajloviq.

Roli i BE

Krerët e Bashkimit Evropian kanë deklaruar ditët e fundit se ata angazhohen për një kompromis për zgjidhjen e çështjes së Kosovës. Nga ana tjetër, shtrohet pyetja: A është i mundur kompromisi në kohën kur presidenti i Serbisë thotë, se “dialogu nuk ka më kuptim”.

Profesori Ivo Viskoviq mendon se vazhdimi i gjërave sipas modelit të deritanishëm nuk sjell asgjë. “Bashkësia ndërkombëtare duhet të veprojë më ndryshe. Kompromisi është vërtet i vështirë, por mendoj se ai duhet të arrihet hap pas hapi. Vështirë se do të ketë hapa të mëdhenj”, pohon ish-diplomati. Ndërsa Mihajloviq mendon se BE nuk ka bërë asgjë për arritjen e kompromisit, ndonëse tërë kohën flet se duhet të ketë një kompromis.

"The Albanian side does not want to fulfill anything, because no one is putting serious pressure on it. America could do it, but it will never create a conflict situation between Albanians and American troops on the ground. While the EU is only acting as "someone who rents the premises for discussion, that is, for quarrels between Belgrade and Pristina, and nothing more", Mihajlović states./DW


Video