Andrea Papandreou dominated Greek politics for more than two decades after the colonels' junta. During the period in government, his reports with Washington were love and hatred.
Papandreou only received an invitation in 1994 to visit the White House, at the time by President Bill Clinton. The invitation arrived after 15 years in power and a harsh oratory of his own towards the US, which he never forgave for what he called support for Turkey and the junta of colonels.
The open-heart operation in 1988 had left Papandreou weakened, although it did not prevent him from entering and winning elections for the third time in 1993.
But during 1995, deteriorating health prevented him from performing normal government duties. In January 1996, PASOK appointed Costas Simitis as Prime Minister and MrPapandreou had not been seen in public since his release from the hospital on 21 March after a four-month stay. Three months later, he would change his life.
Few other politicians in modern Greece have inspired so much love and hatred at home and so much confusion and anger in allies. Papandreou charmed greeks with his convincing oratory and unpredictable and unstable ways, and although he was known as a friendly and approachable man, he remained to the end difficult to understand by his friends.
Papandreou was successful at home, because he taught greeks' desire for change and the rhetoric of sovereignty and dignity revived Greek nationalism. But the two-way positions angered Greece's allies.
Abroad, Greece's Western allies were confused or angry after the indoctrinial socialist took diametrically opposed positions with them on issues that vary from Serbian aggression in Bosnia to NATO's role in the Mediterranean.
Above all, the United States had great influence on both life and the way it chose to govern. The U.S. was where he had served in the navy, finished high school, worked, married twice and had four children; it was his source of funding and the nation he initially admired and later criticized.
The essence of his foreign policy was to end Greece's status as a "client state of the West". As a result, he refused to condemn Soviet intervention in Afghanistan, campaigned against American military bases in Greece and variously threatened to withdraw from NATO, the United Nations and the European Union, although he accepted the Union's generous funds.
He blocked European loans to Turkey, Greece's enemy. While others avoided Libya and Yugoslavia, it improved Greece's ties with these countries. In Bosnia's war he supported Serbia, an old ally, and opposed international sanctions against Serbia. He was reluctant to condemn Serbian atrocities, even in the face of numerous evidence.
Papandreou flourished by being the opposite. He described this as "close-rope diplomacy". Until the fall of the Soviet Union, he was particularly capable of benefiting and extracting funds from Western governments in large quantities, only because they wanted to strengthen Greece's capitalist system and protect Europe's southeast wing in the communist Balkans. Despite his controversy, he remained pro-western.
A family tradition of populist politics
Sophia and George Papandreou's only son Andrea George Papandreou was born on 5 February 1919 in Kios, while his father served at the time as governor general of the Aegean Islands.
When Andrea was 5, his parents divorced and he and his mother moved to Athens. But he stayed in touch with his father, who rose to politics and became a powerful and popular leader, becoming Prime Minister.
In 1937, when Andreas entered the Faculty of Law at the University of Athens, Greece was led by a right-wing dictator, General Joanis Metaxas, and his father and other liberals were expelled to Andros Island. Andrea, at the time an extreme leftist, joined a resistance group that distributed newspapers and secret pamphlets, for which he was arrested and tortured.
Shortly before Musolin's troops entered Greece, Andrea Papandreou left for New York, where she arrived in May 1940 with $14 in her pocket. He enrolled at the University of Colombia and began menial work to support himself. He married a Greek-American, Christine Rassias, in 1941 and earned a doctorate in economics at Harvard University in 1943. The marriage ended in divorce a decade later.
After becoming an American citizen, Papandreou joined the Navy for two years of service during the war, many of which he spent as a clerk at Bethesda Naval Hospital. When World War II ended, he began his career as an economics teacher, first at Harvard, then at the University of Minnesota and Northwestern University. He eventually became professor and head of the economics department at the University of California at Berkeley until he resigned in 1963.
With American money Papandreou returned to Greece. Supported by guggenheim and Fulbright grants, he spent 1959 studying the Greek economy. He went back to Athens in 1961 to set up the new Centre for Economic Research, this time with funding from the Ford and Rockefeller Foundations. He renounced his U.S. citizenship in 1964 to run for the Greek Parliament under the care of his father, who was then prime minister. Later that year his father appointed him deputy economy minister.
Por, Mbreti Konstandin, i cili nuk kishte besim tek Papandreu, shkarkoi kryeministrin dhe kabinetin e tij. Periudha e paqëndrueshmërisë që pasoi çoi në një grusht shteti ushtarak të krahut të djathtë në 1967, dhe të dy Papandreu u arrestuan. Andrea u mbajt në izolim për tetë muaj.
Përsëri Shtetet e Bashkuara luajtën rolin e vet. Presioni nga amerikanët me ndikim, duke përfshirë ekonomistin John Kenneth Galbraith, bëri që junta ushtarake të lironte Andreas Papandreu dhe të burgosur të tjerë politikë në 1967. Por nga mërgimi, fillimisht në Suedi, pastaj në Kanada Papandreu organizoi një koalicion grupesh opozitare dhe denoncoi Qeverinë Amerikane për “bashkëfajësi” në atë grusht shteti. Ai mbeti i bindur se Uashingtoni mbështeti në heshtje diktaturën ushtarake të viteve 1968-74.
Në një artikull të vitit 1972 në The Neë York Times, ai shkroi se Shtetet e Bashkuara caktonin kryeministrat, ndërhynin në zgjedhje dhe në promovime ushtarake dhe "kontrollonin Shërbimin Informativ Grek".
Në vitin 1974, kur Greqia u traumatizua nga pushtimi i Turqisë në Qipron veriore, ai dhe shumë të tjerë u bindën edhe një herë se Uashingtoni dinte për planet ushtarake turke dhe mund t'i kishte ndaluar ato. Besimi se në përgjithësi Uashingtoni favorizoi Turqinë mbi Greqinë në grindjet e tyre të përhershme, ushqeu më shumë anti-amerikanizëm.
Partia që ai themeloi në 1974, Lëvizja Socialiste Panhelene, ose PASOK, ndryshoi peizazhin politik të Greqisë. Ajo e solli atë, dhe të majtën, në pushtet në vitin 1981. Duke e përshkruar veten si një "marksist jodogmatik", ai shpejt prezantoi reforma sociale nga të cilat përfitonin grupet me të ardhura të ulëta, promovoi këshillat e punëtorëve dhe kooperativat e fermerëve, hoqi censurën, uli të drejtën e votës deri në 18 vjeç dhe i nxitur nga gruaja e tij amerikane, ai solli barazi ligjore për gratë.
Sapo mori detyrën pas zgjedhjeve të vitit 1981, Papandreu tërboi Perëndimin duke hapur një ambasadë greke në Kubë dhe duke i dhënë status diplomatik Organizatës për Çlirimin e Palestinës.
Pas gjesteve të tij neutrale, politika e jashtme e Papandreut ishte e kujdesshme, pothuajse konservatore. Ai e mbajti Greqinë në NATO, por nuk pranoi të merrte pjesë në disa stërvitje. Ai ruajti anëtarësimin e Greqisë në Bashkimin Europian, duke përfituar kështu subvencione të rëndësishme bujqësore që ndihmuan në sigurimin e rizgjedhjes së tij në 1985. Ai gjithashtu i dha Uashingtonit atë që nuk kishte mundur të merrte nga paraardhësi i tij i krahut të djathtë: një marrëveshje pesëvjeçare të rinovueshme për mbajtjen e katër bazave ushtarake dhe një numër instalimesh më të vogla në tokën greke.
Në shtëpi, shumë grekë e duartrokitën sepse ai vendosi martesën civile dhe legalizoi divorcin dhe abortin. Por, politika e tij ekonomike mbeti plot kontradikta dhe kritikët thanë se ai shpërdoroi pushtetin, mundësitë dhe paratë.
Me gjithë thirrjet e tij për ndryshim dhe mbështetjen bujare financiare të Bashkimit Europian, Greqia mbetet vendi më i varfër i Bashkimit. Nga 12 miliardë dollarë që BE i dha Papandreut në vitet 1980 për t'u modernizuar, diplomatët në Bruksel thonë se 80 për qind ishte shpenzuar për konsum dhe paga për mbështetësit e tij politikë.
Si lider i opozitës dhe si kryeministër, ai sulmoi korrupsionin e paraardhësve të tij, por qeveria e tij u zbulua në fund të viteve 1980 në një seri skandalesh që përfshinin mashtrime dhe përgjime telefonike.
Prestigji i tij vuajti edhe për shkak se shfaqi publikisht lidhjen e tij me Dimitra Lianin, stjuardesa sa gjysma e moshës së tij, ndërsa ishte ende i martuar me gruan e tij prej 38 vitesh. Pas lajmit poshtërues, Margaret Papandreu, nëna e katër fëmijëve të tij të rritur, ra dakord për një divorc në 1989.
Nga fundi i vitit 1989, ai nuk mund t'i rezistonte më kaskadës së skandaleve dhe humbi zgjedhjet. Parlamenti e paditi Papandreun dhe e urdhëroi atë dhe katër ish-ministrat e tij të dalin në gjyq me akuza që përfshijnë ryshfet dhe përvetësim. Ai vazhdimisht protestoi për pafajësinë e tij, duke thënë se agjentët amerikanë po përpiqeshin të "destabilizonin" Greqinë dhe se kundërshtarët e tij ishin gati ta shkatërronin atë politikisht.
Papandreu u shpall i pafajshëm në vitin 1992, por dy nga ministrat e tij u dënuan.
Megjithatë, më 10 tetor 1993, Papandreu bëri një rikthim mahnitës. Ndonëse kohët e fundit kishte bërë një operacion në zemër, ai mori stjuardesën Liani si gruan e tij të tretë, ndërtoi një pallat që kushtonte më shumë se 1 milion dollarë, kurrë nuk u akuzua për korrupsion dhe fitoi zgjedhjet për herë të tretë.
Kjo ishte ndoshta tipari i tij më i shquar, aftësia për të ndryshuar pozicionin dhe për t'u mbijetuar skandaleve dhe akuzave pa humbur popullaritetin.
Gjatë 10 viteve të tij në detyrë, ai modernizoi Greqinë, por jo aq sa për ta nxjerrë nga gjendja e keqe. Në vend që të shkurtonte burokracinë e madhe dhe të ngurtë të vendit, ai e fryu atë më tej për të kapur vota. Megjithëse Papandreu trashëgoi një sistem patronazhi ku një politikan pritet të sigurojë një vend pune për çdo mbështetës, shumë ekonomistë pajtohen se ai bëri pak për ta ndryshuar këtë; disa thonë se ai e zgjeroi atë.
Disa nga mbështetësit e Papandreut besojnë se sukseset e tij dhe lidershipi i tij i fortë në balancimin e një shoqërie të padisiplinuar janë lënë në hije të padrejtë nga skandalet financiare të qeverive të tij dhe nga problemet që përfshijnë gratë e tij.
Edhe pse marrëdhëniet jashtëmartesore janë të zakonshme në politikën greke, Papandreu theu rregullat duke shfaqur publikisht lidhjen e tij me stjuardesën Liani. Gratë greke, në veçanti, nuk ia falën këtë fyerje gruas së tij, një zë i fortë për reformën sociale dhe të drejtat e grave.
Në vitin 1995, ai u kritikua nga mbështetësit dhe kundërshtarët për emërimin e gruas së tij të re drejtoreshë të zyrës së tij dhe duke i dhënë asaj shumë pushtet mbi aksesin ndaj tij. Ai shkaktoi protesta të mëtejshme duke thënë se do ta mbështeste nëse ajo kishte ambicie politike.
Rrëshqitjet ishin intensive. Një rezultat ishte që aleati i tij prej kohësh, George Kouris, botues i gazetës Avriani, publikonte rregullisht foto nudo të stjuardesës Liani, duke shpresuar të minonte Kryeministrin dhe të bllokonte karrierën e saj politike.
©Copyright Vox News
Ky artikull është ekskluziv i Vox News, gëzon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to". Shkrimi mund të ripublikohet nga mediat e tjera vetëm duke cituar Vox News dhe në fund të vendoset linku i burimit, në të kundërt çdo shkelës do të mbajë përgjegjësi sipas Nenit 178 të Ligjit Nr/ 35/2016.