DREAM / The Prime Minister resigns and wakes up under the Parisian bridge!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

2026-10-06 10:47:28Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
Albulena Haxhiu, acting president of Kosovo

Kosovo has until October 6 to elect a new president.

If the Assembly fails to do this, what follows is clear: the Assembly is dissolved and extraordinary elections are declared.

 But, much less clear is who would exercise the powers of the president after this? 
 
The Constitutional Court, in its latest judgment in cases KO256/26 and KO258/26, has found that the 60-day deadline for electing the president began on August 8 and ends on October 6.

This is directly related to Article 82 of the Constitution, according to which the Assembly is dissolved if the president is not elected within 60 days from the start of the election procedure.

 So, if the president is not elected by October 6, a special decision by the Assembly is not needed to dissolve him - the constitutional provision for dissolving the Assembly is simply activated.

The court had clarified this principle earlier. In its March 2026 judgment, it found that failure to elect a president within the constitutional deadline leads to the dissolution of the Assembly and early elections, which must be held within 45 days.

But, here another constitutional problem arises: who remains at the head of state?

Under normal circumstances, the powers of the president would be exercised by the Speaker of the Assembly, as acting president.

But, in the current situation, this constitutional solution is complicated by the fact that the Speaker of the Assembly, Albulena Haxhiu, has already held this position for six months.

Haxhiu took office as president after the end of Vjosa Osmani's term on April 4. But, according to Article 90, paragraph 3 of the Constitution, the position of acting president "may not be exercised for a period longer than six months."

This six-month period ended on Sunday, October 4th.

Constitutional ambiguities
This is where an ambiguity arises that the Constitution does not explicitly address: who exercises presidential powers after the maximum six-month term of the acting president ends, while the new president has not yet been elected?

According to the interpretations of several civil society organizations in the country, the six-month limit of Article 90 is absolute. On this reading, Haxhiu cannot continue to exercise presidential powers simply because a new president has not yet been elected.

Naim Jakaj from the Kosovo Law Institute argues that, after the expiration of this term, the country remains without an acting president.

Jakaj thotë për Radion Evropës së Lirë se kjo krijon rrezik për kaos kushtetues, sepse pa president disa detyra të rëndësishme shtetërore mund të mbeten pa u ushtruar.

“Presidenti është edhe Komandant Suprem i Forcës së Sigurisë së Kosovës. Nëse vendi mbetet pa president dhe pa ushtrues detyre me mandat të vlefshëm, nuk do të ketë as person që e ushtron këtë funksion”, thotë Jakaj.

Jakaj shton se ushtruesja e detyrës ishte paraparë si zgjidhje e përkohshme, gjatë së cilës partitë politike do të duhej të arrinin marrëveshje për zgjedhjen e presidentit.

“Fatkeqësisht, deri tani është parë më shumë se cilës parti i takon posti, sesa procesi dhe kriteret që duhet t’i përmbushë presidenti”, vlerëson ai.

Kështu, kjo zbrazëtirë kushtetuese krijon një problem të menjëhershëm praktik: nëse deri sot në mesnatë Kuvendi nuk arrin ta zgjedhë presidentin e ri, kush do t’i ushtronte kompetencat e tjera që Kushtetuta ia rezervon presidentit dhe kush do t’i shpallte zgjedhjet e parakohshme?

Në një analizë të publikuar më 2 tetor, Instituti Demokratik i Kosovës (KDI), që shqyrton ushtrimin e detyrës së presidentit përtej kufirit gjashtëmujor, vlerësoi se Kushtetuta nuk parasheh qartë se kush i ushtron kompetencat presidenciale pas përfundimit të tij.

KDI i bëri thirrje kryetares së Kuvendit, Albulena Haxhiu, në cilësinë e ushtrueses së detyrës së presidentit, ose palëve të tjera të autorizuara, t’i drejtohen Gjykatës Kushtetuese për sqarim lidhur me ushtrimin e këtyre kompetencave pas 4 tetorit dhe autoritetin për shpalljen e zgjedhjeve në rast se presidenti nuk zgjidhet.

Deri më tani, një kërkesë e tillë nuk është bërë.

Radio Evropa e Lirë pyeti Zyrën e Presidentes nëse Haxhiu mund të vazhdojë t’i ushtrojë kompetencat presidenciale pas përfundimit të afatit gjashtëmujor, kush do t’i shpallte zgjedhjet e parakohshme në rast të shpërndarjes së Kuvendit dhe nëse për këto çështje do t’i kërkohej sqarim Gjykatës Kushtetuese, por nuk mori përgjigje.

Gjykata Kushtetuese, deri më tani, nuk e ka zgjidhur shprehimisht këtë vakuum kushtetues, teksa, sipas KDI-së, mungesa e një mekanizmi të shprehur pasimi pas përfundimit të gjashtëmujorit krijon pasiguri për ushtrimin e kompetencave të presidentit.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme pasi disa prej këtyre kompetencave janë të nevojshme për daljen nga kriza.

Presidenti, përkatësisht ushtruesi i detyrës së kësaj pozite, është ai që shpall zgjedhjet për Kuvendin dhe, pas zgjedhjeve, thërret mbledhjen e parë të legjislaturës së re.

Prandaj, nëse presidenti nuk zgjidhet deri më 6 tetor, çështja nuk është vetëm se kur do të mbahen zgjedhjet e ardhshme, por edhe se kush do ta ketë autoritetin për t’i shpallur.

Sipas Jakajt, meqenëse duket që nuk do të ketë një marrëveshje të shpejtë në mes të partive poltike, ndoshta Kuvendi është dashur që të hënën ta zhvillojë procesin e votimit për president, edhe nëse votimi do të dështonte.

"In that case, the acting president could call the political parties and set the date for new elections. After the elections, the new Parliament would convene within the constitutional deadline and elect the president. Then, the president would appoint the prime minister to form the government. This would be an urgent option to get the country out of the deadlock," Jakaj tells REL.

In the absence of a clear constitutional interpretation, this dilemma could end up before the Constitutional Court again./ REL


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×