OPEN LETTER/ Come to the dialogue and listen to me speak, otherwise I will cut off your scholarships, you will rot in prison. Please!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

BIRN: The expulsion of Egyptian immigrants from Gjadri sets a "dangerous precedent"!

2025-07-29 09:24:49Aktualitet SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

BIRN: The expulsion of Egyptian immigrants from Gjadri sets a "dangerous

On May 9, a charter plane departed from Rome's Fiumicino airport for Tirana, stayed on the runway for ninety minutes, and then took off again, this time bound for Cairo, with five Egyptian citizens on board.

There was no press release, nor any official statement.

However, this flight marked the first direct deportation from Italy of rejected asylum seekers, under an agreement with Albania for the processing of asylum claims abroad.

This agreement, under which Albania agreed to open two centers to process migrants and refugees intercepted en route to Italy, has faced legal challenges and question marks over cost.

Between October 2024 and January 2025, Italy sent 73 migrants and refugees by boat across the Adriatic to Albania, but they were quickly returned to Italy by court order.

Concerned by criticism of plans to process migrants in Albania, the right-wing government of Italian Prime Minister Giorgia Meloni in March changed the purpose of the reception centers, saying they would be used to 'repatriate' those who had arrived in Italy but whose asylum claims had been rejected. Since that change, over 100 people have passed through the migrant reception centers in Shëngjin and Gjadra.

Sources close to the Albanian border police said that a number of charter flights have departed from Tirana International Airport to unknown destinations, with the close involvement of the Egyptian and Nigerian embassies. The first took place on May 9, as initially reported by the Italian magazine 'Altreconomia' and later confirmed by the Italian Interior Ministry. The fate of the five Egyptian passengers remains unknown.

“This deportation from Albania to Egypt sets a dangerous precedent for deportations across borders under EU migration policy,” said Nour Khalil, director of Refugee Platform Egypt. “ It is another example of the growing willingness of European states to bypass legal safeguards and transfer their responsibilities to third countries.”

Khalil rejected the idea that Egypt - ruled by a military regime under President Abdel-Fattah el-Sisi since the 2013 counter-revolution, was a 'safe place' for repatriates.

“Thousands of people face arbitrary detention, enforced disappearances, unfair trials and persecution upon arrival, ” he told BIRN. “Torture is also common in police stations. Italy knows this very well. We have documented cases of Egyptians facing unfair trials after forced return, including people who later died in prison.”

Ambasadat e Nigerisë dhe Egjiptit, të përfshira në procesin e dëbimeve

E lavdëruar nga Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, si një model i mundshëm për “qendra kthimi” jashtë BE-së, marrëveshja Itali-Shqipëri është kritikuar ashpër nga organizatat për të drejtat e njeriut, të cilat shprehen se ajo bie në kundërshtim me të drejtën ndërkombëtare humanitare.

Kritikët në Itali thonë se kostoja e saj – që filloi me 39.2 milionë euro dhe u rrit në mbi 74 milionë – është shumë më e lartë sesa ajo që Italia ka shpenzuar për struktura të ngjashme brenda vendit, ndërsa përzgjedhja e kontraktorëve për ndërtimin e qendrave është kritikuar për mungesë transparence. Përpara 9 majit, dëbimet nga Shqipëria përfshinin rikthimin e individëve në Itali përpara se ata të dërgoheshin në vendet e tyre të origjinës. Fluturimi Romë-Tiranë-Kajro shënoi një ndryshim taktikash.

Sipas të dhënave të prokurimeve, të cilat janë publike, fluturimi çarter për në Egjipt ishte planifikuar javë më parë: më 28 prill, kur Ministria e Brendshme italiane shpalli një tender për fluturimin, ndonëse në atë kohë asnjë shtetas egjiptian nuk ishte strehuar në qendrën e Gjadrit në Shqipëri. Deri në javën e dytë të majit, pesë egjiptianë ishin transferuar nga Italia në këtë qendër.

Sipas ‘Altreconomia’, më 8 maj ministria nënshkroi një kontratë prej 113,850 eurosh me kompaninë private ‘Professional Aviation Solutions’ (PAS), e cila ka kryer në mënyrë të rregullt fluturime dëbimi për shtetin italian. Tenderi e përshkruante shërbimin si “blerje e një shërbimi për avion me qira dhe shërbimeve të lidhura për riatdhesimin e shtetasve egjiptianë, të shoqëruar nga oficerë policie, që do të kryhej më 9 maj 2025,” raportoi ‘Altreconomia’.

Të nesërmen, një avion i PAS fluturoi nga Roma në Tiranë, ku mori pesë egjiptianët dhe i dërgoi në Kajro. Burime brenda policisë kufitare shqiptare dhe kampit të Gjadrit konfirmuan për BIRN se ambasada egjiptiane organizoi transferimin e tyre nga Gjadri në aeroportin e Tiranës.

Sipas ‘Altreconomia’, ky fluturim kushtoi 31,779 euro më shumë se fluturimi i fundit i dëbimit që Italia kreu nga Roma në Egjipt me të njëjtin numër personash – një kosto që qeveria e Melonit do ta ketë të vështirë ta justifikojë, duke pasur parasysh se financimi i marrëveshjes me Shqipërinë është bërë duke ndërhyrë në buxhetet kombëtare të ministrive të Arsimit, Shëndetësisë dhe Kulturës, si dhe në fondet emergjente për katastrofat klimatike.

Një oficer i policisë shqiptare, i vendosur në Aeroportin Ndërkombëtar “Nënë Tereza” në Tiranë, konfirmoi përdorimin e disa fluturimeve çarter për dëbimet.

“Zakonisht janë katër ose pesë persona [në bord]. Ne nuk e dimë destinacionin; nuk na e thonë”, tha oficeri, duke folur në kushte anonimiteti.

“Normalisht, këta persona duhet të shkojnë në Itali më parë dhe nga Italia të kthehen në vendet e tyre të origjinës. Por këto janë fluturime çarter; nuk është se dimë ku shkojnë pasi nisen. Ne marrim vetëm një listë nga Drejtoria e Përgjithshme [e Policisë së Shtetit] dhe na thuhet të lehtësojmë procedurat. Ka pasur nigerianë dhe kombësi të tjera gjithashtu.”

Një burim i dytë që punon në Gjadër, i cili gjithashtu kërkoi të mbetej anonim, shtoi se autoritetet konsullore të ambasadave të Egjiptit dhe Nigerisë kanë ndihmuar në lëshimin e dokumenteve të udhëtimit dhe koordinimin e dëbimeve.

I njëjti burim tha se shtetasit egjiptianë u përpunuan me shpejtësi, duke qëndruar vetëm tre ditë në qendrën e Gjadrit, ndërsa shtetasit nigerianë qëndruan më gjatë dhe u dëbuan me disa fluturime të ndara. Asnjë nga ambasadat nuk iu përgjigj kërkesave për koment. Aktivistët për të drejtat e migrantëve dhe miq të të dëbuarve në Egjipt thanë se nuk kanë mundur të gjejnë gjurmë të pesë personave pas mbërritjes së tyre në Kajro.

Përralla juridike për ekstraterritorialitetin

Autoritetet italiane pretendojnë se qendrat e migrantëve në Shqipëri funksionojnë si zgjatim ekstraterritorial i juridiksionit italian. Por grupet për të drejtat e njeriut dhe studiuesit ligjorë e quajnë këtë një përrallë juridike.

“Nuk mund të pretendosh thjesht se një objekt në Shqipëri është në njëfarë mënyre nën juridiksionin e ligjit italian,” tha Andreina de Leo, kërkuese për të Ligjin e BE-së dhe anëtare e Shoqatës për Studime Juridike mbi Emigracionin (ASGI). “Veçanërisht kur njerëzit e ndaluar atje nuk kanë akses në gjykatat italiane, avokatë apo kujdes shëndetësor.”

Kritikët thonë se dëbimi i 9 majit nuk e zgjidhi këtë kontradiktë – përkundrazi, e bëri edhe më të dukshme. Kryerja e dëbimeve nga aeroporti i Tiranës i vendos operacionet italiane të riatdhesimit në mënyrë të qartë në territor të huaj, ku mbrojtja ligjore e BE-së – si e drejta për apelim, garancitë procedurale dhe monitorimi i pavarur, nuk janë të garantuara.

Duke injoruar paralajmërimet, Komisioni Evropian po e shtyn përpara përpjekjen për të zhvendosur përpunimin e kërkesave për azil dhe dëbimet në vende të treta.

Në prill 2024, ndërsa strukturat në Shqipëri ishin ende në përgatitje, Ministria e Brendshme italiane theksoi se të gjithë individët e ndaluar në Shqipëri do të ktheheshin në Itali përpara se të dëboheshin.

Megjithatë, pas publikimit të lajmit për dëbimet e 9 majit, ministria lëshoi një deklaratë ku konfirmoi fluturimin dhe deklaroi se riatdhesimet e drejtpërdrejta nga Shqipëria janë të lejueshme në bazë të “marrëveshjeve pasuese” të Protokollit Itali-Shqipëri.

De Leo nga ASGI e cilësoi rastin si një “alarm i kuq” që vendos një precedent të rrezikshëm.

“Protokolli Itali-Shqipëri është promovuar si një ‘mësim’ për Evropën se si të përshpejtohet përpunimi i azilit dhe dëbimet, por realiteti është se ai është i kushtueshëm, mizor dhe me shumë gjasë i paligjshëm.”

April 9 – Bilateral meeting between the Interior Ministers of Italy and Egypt, Matteo Piantedosi and Mahmoud Tawfiq, where migratory flows were also discussed.

April 11 – First transfer of 40 migrants from Italian structures to Albania, after the renaming of the camps as repatriation centers.

April 19 – Piantedosi announces the first repatriation of a migrant from Gjadri.

April 28 – The Italian Ministry of the Interior announces a tender for a charter service for the expulsion of irregular foreigners. At that time, there were no Egyptian citizens in Gjadra.

May 2 – 15 migrants are transferred from Italy to Albania.

May 6 – According to BIRN sources, the five Egyptian citizens arrive in Gjadra.

May 8 – Private charter company Professional Aviation Solutions (PAS) signs a contract with the Ministry of Interior for the value of 113,850 euros.

May 9 – A plane departs from Rome's Fiumicino Airport for Tirana, landing at 3:30 p.m. Ninety minutes later, the same plane departs for Cairo with five Egyptian citizens from Gjadri.

June 23 – News of the flight is published by Altreconomia.

June 26 – 15 more people are transferred from Italy to Gjadra./Reporter.al


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×