Pagat minimale në Europë, ku renditet Shqipëria për vitin 2024?

5 Shkurt 2024, 12:45Biznes SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

Një standard i mirë jetese është thelbësor në një shoqëri. Një rol kyç për arritjen e kësaj është të sigurohet se pagat minimale statutore janë adekuate. Përqindja e punëtorëve që fitojnë vetëm pagën minimale është më e lartë se 10% në një numër vendesh në të gjithë Europën. Ky vit shënon një hap të rëndësishëm drejt përmirësimit të kushteve të punës dhe të jetesës në vendet anëtare të BE-së, sepse direktiva e re e BE-së për pagat minimale duhet të hyjë në ligj deri më 15 nëntor të këtij viti.

Nuk ka pagë minimale në 5 vende të BE-së

Njëzet e dy nga 27 shtetet anëtare të BE-së kanë një pagë minimale kombëtare. Danimarka, Italia, Austria, Finlanda dhe Suedia nuk e bëjnë këtë. Qipro prezantoi një në fillim të vitit të kaluar. Midis 10 vendeve kandidate dhe kandidate potenciale, tetë kanë një pagë minimale kombëtare. Mali i Zi, Moldavia, Maqedonia e Veriut, Gjeorgjia, Shqipëria, Serbia, Turqia dhe Ukraina kanë të gjitha një, ndërsa Bosnja dhe Hercegovina dhe Kosova jo.

Paga minimale kombëtare

Vendet e Shoqatës Evropiane të Tregtisë së Lirë (EFTA) të Norvegjisë, Zvicrës dhe Islandës nuk kanë një pagë minimale kombëtare. Paga minimale bruto është nën 1000 euro në pothuajse dy të tretat e BE-së. Pagat minimale për vendet e BE-së ndryshojnë shumë, me pagat minimale mujore bruto që aktualisht variojnë nga 477 euro në Bullgari në 2,571 euro në muaj në Luksemburg. Paga minimale është më shumë se 2,000 euro në Luksemburg, Irlandë, Holandë dhe Gjermani, ndërsa shifra për Francën është 1,767 euro dhe 1,323 euro për Spanjën.

Paga minimale mujore bruto (janar 2024)

Pagat minimale në Europë, ku renditet Shqipëria për vitin

Paga minimale është nën 1000 euro në 14 nga 22 shtetet anëtare ku ka një pagë minimale kombëtare. Shifra varion nga 360 euro në Maqedoninë e Veriut deri në 613 euro në Turqi midis vendeve kandidate dhe kandidate potenciale. Bullgaria (477 euro) ka një pagë minimale më të ulët se Turqia, Serbia dhe Mali i Zi, të cilat të gjitha janë vende kandidate.

Variacionet janë më të vogla në PPS

Ndryshimet në pagat minimale janë dukshëm më të vogla në standardin e fuqisë blerëse (PPS), i cili ofron një krahasim më të drejtë. PPS është një “njësi e monedhës artificiale” e përcaktuar nga Eurostat, bazuar në diferencat e nivelit të çmimeve midis vendeve. Një njësi PPS mund të blejë teorikisht të njëjtën sasi mallrash dhe shërbimesh në çdo vend.

Paga minimale, e rregulluar për PPS, aktualisht varion nga 542 euro në Shqipëri në 1,883 euro në Gjermani. Përveç Gjermanisë, kjo shifër ishte mbi 1250 euro në Luksemburg, Holandë, Belgjikë, Francë, Irlandë, Poloni, Slloveni dhe Spanjë.

Pagat minimale mujore në standardet e fuqisë blerëse (janar 2024)

Pagat minimale në Europë, ku renditet Shqipëria për vitin

Çekia, Sllovakia, Estonia, Letonia dhe Bullgaria shënuan pagën minimale më të ulët në PSS midis vendeve të BE-së me një pagë minimale në PPS nën 1,000 euro. Disa vende kandidate si Turqia, Serbia dhe Mali i Zi kishin nivele më të larta pagash se vendet e BE-së si Estonia, Letonia dhe Bullgaria, por shifra ishte ende nën 1,000 euro për të gjitha vendet kandidate dhe kandidate potenciale, për të cilat ka të dhëna të disponueshme.

Si të vendosni një pagë minimale të përshtatshme?

Nuk është e lehtë të përcaktosh një pagë minimale të përshtatshme. Direktiva e BE-së përfshin këtë deklaratë: “Për këtë qëllim, shtetet anëtare mund të përdorin vlera referuese treguese të përdorura zakonisht në nivel ndërkombëtar si 60% e pagës mesatare bruto dhe 50% e pagës mesatare bruto, dhe/ose vlera referuese treguese të përdorura në nivel kombëtar”. Shifrat për vitin 2022 tregojnë se shumë vende europiane kishin raporte më të ulëta se ky nivel.

Është e rëndësishme të rregullohen pagat minimale

Pagat minimale reale ranë në shumicën e vendeve anëtare të BE-së kur inflacioni arriti nivelet më të larta në vitin 2022. OECD bën thirrje për rishikime të rregullta për të mbrojtur standardin e jetesës së punëtorëve me pagë të ulët. “Është e rëndësishme që pagat minimale statutore të rregullohen rregullisht,” thuhet në raportin e OECD “Pagat minimale në kohë inflacioni në rritje”.

Direktiva e BE-së synon të vendosë një kornizë për:

·        përshtatshmëria e pagave minimale ligjore

·        promovimi i negociatave kolektive për përcaktimin e pagave;

·        rritja e aksesit efektiv të punëtorëve në të drejtat e tyre për mbrojtjen e pagës minimale.

Video