ZBULIMI/ Një studim i Syçka TV konfirmon dyshimin e vjetër: Nuli nuk mbush!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

DORËHEQJA e Manastirliut? Kreshnik Spahiu: Mandatin e deputetit e merr Qefalia, jo Gjylameti.... (Ka ligj, por ka edhe “Maliq”)

8 Tetor 2025, 13:09Aktualitet SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
Xhema Qefalia/ Kreshnik Spahiu/ Blerina Gjylameti

Dorëheqja e Ogerta Manastirliut nga mandati i deputetes, pasi ka vendosur që të garojë për Bashkinë e Tiranës, ka hapur një debat juridik dhe politik mbi mënyrën se si do të plotësohet “karrigia” e mbetur vakante në Kuvendin e Shqipërisë.

Sipas Kreshnik Spahiut, ky rast përbën një provë konkrete lidhur me zbatimin e parimit të ligjshmërisë dhe të rendit kushtetues në procesin zgjedhor shqiptar.

Përmes një postimi në rrjetet sociale, analisti dhe ish-politikani thekson se në anë juridike mandati i lënë bosh nga Manastirliu duhet t’i kalojë Xhema Qefalisë, i cili në zgjedhjet e 11 Majit mori mbi 9 mijë vota, më shumë se kandidatja tjetër Blerina Gjylameti e cila është përfolur se do të jetë deputetja e ardhshme e Kuvendit kjo për shkak të respektimit të kuotës ligjore.

Por, sipas Spahiut, kuota ligjore, nuk ndikon në këtë rast, pasi përfaqësimi minimial i grave në listën e hapur tashmë është i përmbushur.

Nga llogaritjet zyrtare, Partia Socialiste në Tiranë ka shtatë mandate të fituara nga lista e hapur, prej të cilave dy mbahen nga deputetet Denaj dhe Xhaçka. Duke qenë se kuota minimale e përfaqësimit gjinor është një e treta, kriteri ligjor është tashmë i plotësuar.

“Analizë matematikore e kuotës dhe renditjes: • Lista e hapur PS: 7 mandate; • Numri i grave të zgjedhura: 2 (Denaj, Xhacka) • Numri minimal i grave sipas kuotës 1/3: 7 ÷ 3 ≈ 2.333 → rrumbullakuar poshtë = 2; • Përfundimi: kuota gjinore është tashmë e plotësuar, prandaj vakanca nuk ndryshon renditjen. Gjithashtu në listën e mbyllur të PD afro gjysma e deputeteve janë gra. Pra, çdo tentativë për t’i dhënë mandatin një kandidati tjetër, si Blerina Gjylameti, do të ishte në kundërshtim të hapur me ligjin dhe precedentët”, shkruan Spahiu, teksa më tej ka sjellë edhe rastin e demokratëve në Durrës, ku mandati i kaloi Arjan Ndojës dhe jo Andia Ullirit, pa çka se kjo e fundit e ankimoi duke pretenduar respektimin e kuotës gjinore.

Reagimi i plotë i Kreshnik Spahiut:

Kujt i takon ligjërisht mandati bosh i Manasterliut: Xhemal Qefalisë apo Gjylametit?

Dorëheqja e deputetes Ogerta Manastirliu, e cila vendosi të garojë për Bashkinë e Tiranës, nuk është vetëm një zhvillim politik, por edhe një test i qartë i parimit të rendit ligjor në sistemin zgjedhor shqiptar. Çështja pritet të jetë një betejë në Gjykatën Kushtetuese: Kush e merr mandatin e lënë bosh në Kuvend?

Sipas Neneve 152 dhe 153 të Kodit Zgjedhor (Ligji Nr. 10019, datë 29.12.2008, i ndryshuar):

Neni 152, pika 3: “Në rast dorëheqjeje, vdekjeje ose paaftësie për të ushtruar detyrën, vakanca e një deputeti plotësohet automatikisht nga kandidati i radhës në listën e partisë, siç rezulton nga vendimi për shpalljen e mandateve.”

Neni 153, pika 1: “Renditja e kandidatëve në listat e partisë pasqyron votën e qytetarëve dhe nuk mund të ndryshohet nga partia pas shpalljes së rezultatit.”

Ky kuadër ligjor është i qartë: mandati nuk mund të mbetet bosh, nuk mund të cenohet nga preferenca e brendshme e partisë dhe duhet të plotësohet sipas renditjes së listës që ka votuar populli.

Një precedent i njohur është rasti i deputetit Arjan Ndoja i cili fitoi të drejtën e marrjes mandatit për shkak të renditjes dhe nuk u pengua nga kuotimi gjinorë.

Megjithë ankesat dhe prerendimet e kandidates Andia Ulliri për kapërcim renditje dhe prioritet gjinor të femrave, KQZ dhe Kolegji vendosën të mos ja pranojnë sepse PD kishte plotësuar % e nevojshme për përfaqsimin e grave.

Një nga interpretimet e mundshme që mund të ngrihet është: a ndikon kuota gjinore për të përcaktuar se kush merr mandatin e lënë bosh? Në këtë rast, PS ka 19 mandate në total, por 7 janë të listës së hapur, ku janë zgjedhur dy deputete gra: Denaj dhe Xhacka.

Nëse kuota llogaritet vetëm për listën e hapur, numri minimal i grave që duhet të përfaqësohen është mbi kuotën minimale.

Rrumbullakuar poshtë, rezulton 2 gra, pra kriteri gjinor është tashmë i plotësuar me Denaj dhe Xhacka. Kjo do të thotë që mandati i lënë bosh nuk pengohet nga kuota gjinore dhe i takon automatikisht kandidatit të radhës, Xhemal Qefalia.

Ky trajtim është i ngjashëm me vendimin e KQZ për PD dhe Andia Ullirin, ku kërkesa për të ndryshuar kandidatin për shkak të kuotës gjinore u refuzua dhe mandati iu dha kandidatit të radhës sipas listës.

Analizë matematikore e kuotës dhe renditjes

 Lista e hapur PS: 7 mandate

 Numri i grave të zgjedhura: 2 (Denaj, Xhacka)

 Numri minimal i grave sipas kuotës 1/3: 7 ÷ 3 ≈ 2.333 → rrumbullakuar poshtë = 2

 Përfundimi: kuota gjinore është tashmë e plotësuar, prandaj vakanca nuk ndryshon renditjen. Gjithashtu në listën e mbyllur të PD afro gjysma e deputeteve janë gra.

Pra, çdo tentativë për t’i dhënë mandatin një kandidati tjetër, si Blerina Gjylameti, do të ishte në kundërshtim të hapur me ligjin dhe precedentët.

Dorëheqja e Manastirliut dhe plotësimi automatik i mandateve sipas listës janë më shumë se një detyrim formal. Ato:

Ruajnë integritetin e votës së qytetarëve.

Sigurojnë rendin ligjor dhe stabilitetin politik.

Parandalojnë manovrat e brendshme që mund të cënojnë besimin në institucionet demokratike.

Ligji është i prerë: vakanca e lënë nga Ogerta Manastirliu plotësohet nga kandidati i radhës në listën e PS, Xhemal Qefalia. Precedentët (Arjan Ndoja, Andia Ulliri) dhe llogaritjet e kuotës gjinore janë të qarta dhe nuk lënë hapësirë për interpretime të tjera.

Gjithsesi ka ligj por ka dhe “Maliq”

Deri më sot shkopi i “Maliqit” ka treguar se bën çudira në listën e deputetve por a do mbaj KQZ dhe Kolegji Zgjedhor dy standarte të ndryshme për të njëjtat praktika?


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×