METAMORFOZA / “Më ndihmo në këtë orë të ligë o Gjigant”: I Gjati bëhet fetar, i lutet portretit të vet në mur!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

Pse Trump e vuri në krye njeriun që i kushtoi humbjen e Kongresit?

10 Nëntor 2026, 17:18Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

Pse Trump e vuri në krye njeriun që i kushtoi humbjen e Kongresit?

Një president që është refuzuar nga votuesit mund të tregojë fleksibilitet, ose mund të tregojë se nuk ka ndërmend ta bëjë një gjë të tillë.

Donald Trump ka zgjedhur opsionin e dytë dhe, duke vepruar kështu, ka zbuluar diçka thelbësore rreth prioriteteve të tij kryesore – gjë që kishte mbetur e paqartë gjatë dy viteve kaotike të “qeverisjes” së tij.

Zëvendëspresidenti JD Vance i atribuon humbjet e thella të Partisë Republikane në zgjedhjet e mesmandatit luftës me Iranin, si dhe kostove të larta të jetesës, inflacionit dhe marrëdhënieve me Izraelin. Trump pranon se “Irani ishte një pjesë e problemit”.

Të tjerë vëzhgues theksojnë korrupsionin dhe faktin skandaloz se si një familje u pasurua ndërsa ishte në pushtet, pikërisht në kohën kur qytetarët paguanin çmime gjithnjë e më të larta për karburantin dhe ushqimet. Këto shpjegime nuk janë të gabuara.

Megjithatë, lëvizja e parë e Trump pas zgjedhjeve nxjerr në pah diçka që zyrtarët e administratës nuk e kanë përmendur: votuesit nuk e refuzuan atë që bëri administrata e tij, por thelbin e asaj që ajo përfaqëson.

Si kundërpërgjigje ndaj verdiktit të votuesve, Trump emëroi si shef të kabinetit ndoshta figurën më të urryer të një administrate që, gjithsesi, nuk vuan nga mungesa e personazheve jopopullorë: Stephen Millerin.

Ky emërim ka rëndësi, sepse Trump nuk është një president që qeveris. Ai thjesht mban postin, bën shfaqje dhe ia lë mekanizmin e punës të tjerëve. Shefi i kabinetit të një presidenti të tillë nuk është thjesht një ndihmës; ai është një lloj kryeministri. Susie Wiles ishte ajo që drejtonte gjithçka.

Duke qenë se Trump po shfaq shenja se do të angazhohet edhe më pak se më parë, Miller mund të përfundojë duke drejtuar vendin – dhe do ta drejtojë atë ashtu siç drejtoi fushatën e ashpër kundër emigracionit: përmes urdhrave ekzekutivë, duke e trajtuar ligjin më tepër si një pengesë sesa si një kufi.

Miller nuk lidhet drejtpërdrejt me dështimet në lidhje me Iranin, çmimet e larta apo korrupsionin. Ai nuk ka hartuar tarifa doganore dhe nuk është anëtar i ndonjë bordi për kriptovalutat. Ai është njeriu kryesor i Trump për dëbimet, fytyra e fushatës për të gjetur dhe larguar emigrantët pa dokumente – dhe është pikërisht ai që i dha kësaj fushate formën që ka sot.

Miller vendosi kuotën prej 3 mijë arrestimesh në ditë dhe e shtyu Agjencinë për Emigracionin dhe Doganat (ICE) të ndalonte këdo që nuk kishte dokumente, jo vetëm ata që kishin precedentë penalë.

Rezultati ishte një stil policimi që Shtetet e Bashkuara nuk e kishin parë në kujtesën e gjallë: agjentë të maskuar në makina pa shenja dalluese që kapnin njerëz në rrugë pa u identifikuar dhe pa urdhër-arreste.

Fushata nuk i kurseu qytetarët: Renée Good dhe Alex Pretti u qëlluan për vdekje nga agjentët federalë në Minneapolis. Qindra të dëbuar u dërguan me aeroplan në vendet afrikane që nuk i kishin parë kurrë dhe u burgosën atje pa akuza. Ky është aparati i pangopur që ndërtoi Miller.

Operatori i tij i zellshëm tani mban zyrën më të fuqishme të pazgjedhur në SHBA. Votuesit e kishin gjykuar atë makinë djallëzore. Gjashtë në dhjetë u thanë sondazheve të daljes në pension se nuk e miratonin ICE. Votuesit hispanikë mbështetën demokratët me gati dy me një.

Pas emërimit të Miller, senatori Thom Tillis e quajti atë “zgjidhjen më të keqe të mundshme” dhe pyeti se si një figurë kaq përçarëse mund të ishte “dega e ullirit” për shumicat e reja demokrate, sikur Trump donte t’i ofronte një të tillë.

Trump nuk e humbi këtë logjikë shkakësore. Ai veproi sipas saj. Nëse do të donte ta promovonte Millerin pa u kapardisur me fyerjen ndaj elektoratit, ai mund të kishte pritur një muaj. Në vend të kësaj, ai e bëri emërimin tre ditë pas disfatës në mes të mandatit, me sondazhet e daljes ende në çdo ekran. Koha ishte mesazhi.

Madje Trump e tha këtë: Miller, shpjegoi ai, është “shumë i mirë politikisht”. Dëmi për republikanët në zgjedhjet e vitit 2028 është një çmim i parashikueshëm.

Duke e paguar atë, Trump po i tregon vendit se sa shumë ia vlen atij masakra e deportimeve: më shumë se Kongresi, më shumë se partia e tij, më shumë se votuesit hispanikë që ai shpenzoi në vitin 2024 duke i joshur. Vetëm një angazhim kaq i thellë mund të ketë një kosto kaq të madhe.

Prova erdhi po atë pasdite. Pak para njoftimit, Trump i kishte thënë emisionit informativ “60 Minutes" se politika e dëbimeve “mund të jetë tepër e ashpër” dhe hodhi idenë e një marrëveshjeje me demokratët për t’u lejuar punëtorëve që janë vendosur prej kohësh në vend, të qëndrojnë.

Më pas, ai ia besoi Shtëpinë e Bardhë arkitektit të pikërisht asaj politike nga e cila sapo ishte distancuar. Nuk kishte asnjë kontradiktë. Fjalët ishin për gazetarin; fyerja ishte për votuesit. Ai e pranoi diagnozën, por hodhi poshtë kurën – pikërisht në këtë renditje. Ky emërim nxjerr në pah kufizimet e stilit të ashtuquajtur “transaksional” të Trumpit.

Një politikan transaksional përpiqet të minimizojë humbjet. Ai heq dorë nga një “aset” në momentin që ky pushon së sjelli përfitime; dhe Trump ka hequr dorë nga shumë të tillë: gjeneralë, avokatë, ministra të kabinetit, shefa të stafit – të cilët i ndërroi me një ritëm prej një në vit gjatë mandatit të tij të parë.

Në terma thjesht zgjedhorë, Milleri është një aset që nuk sjell më përfitime. Ngritja e tij në detyrë nuk është një transaksion. Nuk ka të bëjë aspak me politikën zgjedhore. Gjithashtu, nuk është as ndonjë llogaritje në lidhje me dy vitet që i kanë mbetur.

Trump jeton brenda ciklit të lajmeve, dhe në natën e zgjedhjeve, ky cikël lajmesh solli poshtërimin e tij. Votuesit i kishin treguar – në gjuhën më të qartë që njeh një demokraci – se çfarë mendonin për administratën e tij. Emërimi i Millerit ishte përgjigjja e tij impulsive.

Ai shleu hesapet me elektoratin – të vetmin kundërshtar që nuk mund ta shkarkojë, ta padisë apo ta dëbojë – në të vetmen mënyrë që mundi: duke u treguar atyre se verdikti i tyre nuk e kishte ndryshuar aspak. Milleri është quajtur “id-ja ideologjike e lëvizjes MAGA”.

Trump nuk promovoi një strateg. Ai promovoi “id-në”.

Çfarë po mbron, pra, Trump? Miller na e ka treguar.

Sipas tij, emigracioni sjell kultura dhe sisteme besimi të huaja; dhe nëse nuk kryhen dëbime në shkallë milionëshe, vendi do të transformohet në mënyrë të pakthyeshme. Ai ka punuar për të kufizuar të drejtën e shtetësisë përmes lindjes – garancinë kushtetuese që e bën amerikan këdo që lind në SHBA.

Në thelb, fushata që ai drejton nuk ka të bëjë me atë se kush i ka shkelur ligjet e emigracionit, por me atë se kush e ka vendin në SHBA. Dhe mesazhi i saj shkon shumë përtej njerëzve që qeveria mund t’i dëbojë ligjërisht. Dhjetëra miliona qytetarëve u thuhet se, ndonëse dokumentet i kanë në rregull, e drejta e tyre për të qenë pjesë e këtij vendi nuk është e vlefshme.

Trump nuk është i shurdhër. Në vend që të heqë dorë nga një politikë e tmerrshme, të cilën publiku e ka hedhur poshtë me vendosmëri, ai ka vënë në krye arkitektin e një fushate të dhunshme, që synon të shkatërrojë demokracinë shumëracore të vendit.

Promovimi i Millerit u tregon gjithashtu republikanëve se çfarë vlere ka e ardhmja e tyre për të. Lindsey Graham, në një moment të mëparshëm këtë vit, i paralajmëroi ata: “Për kolegët e mi që besojnë se mund ta bindin Donald Trump se Stephen Milleri është një barrë për të – u uroj fat me këtë.”

Për të fituar në vitin 2028, republikanët duhet t’i rikthejnë votuesit hispanikë, të cilët u larguan pikërisht për shkak të njeriut që Trumpi sapo e ka emëruar shef të kabinetit. Trumpi nuk do të jetë më në fletën e votimit. Ata, po. U uroj fat me këtë. Bill Galston nga Instituti Brookings e quajti emërimin e Millerit një gjest fyes – si ngritja e gishtit të mesëm – ndaj publikut amerikan. Është gjithashtu një rrëfim. Në humbje, njeriu zbulon atë prej të cilit nuk mund të heqë dorë.

Në parim, Trumpi mund të hiqte dorë nga lufta, nga tarifat, madje edhe nga paratë. Por ai nuk mundi të hiqte dorë nga degjenerimi moral.

Është kjo kështjella që ai do ta mbrojë deri në fund.

Stephen Holmes - Project Syndicate 


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×