METAMORFOZA / “Më ndihmo në këtë orë të ligë o Gjigant”: I Gjati bëhet fetar, i lutet portretit të vet në mur!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

"Po shantazhohemi" - Ultimatumi i kancelarit gjerman për Ukrainën përçan BE-në

10 Nëntor 2026, 16:53Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

"Po shantazhohemi" - Ultimatumi i kancelarit gjerman për

Një përplasje ka ndodhur brenda Bashkimit Europian për financimin e Ukrainës, duke vënë përballë Gjermaninë me katër vende anëtare që kundërshtojnë kushtëzimin e buxhetit të ardhshëm europian me ndihma të reja financiare për Kievin.

Sllovakia, Çekia, Hungaria dhe Bullgaria kanë refuzuar ultimatumin e kancelarit gjerman Friedrich Merz, ndërsa kryeministri sllovak Robert Fico e ka cilësuar qëndrimin e Berlinit si një formë të hapur shantazhi politik.

Tensionet u përshkallëzuan pasi Merz i dërgoi një letër presidentit të Këshillit Europian, António Costa, ku kërkoi që miratimi i buxhetit afatgjatë të BE-së të lidhej drejtpërdrejt me sigurimin e fondeve shtesë për Ukrainën.

Kancelari gjerman e konsideron mbështetjen financiare për Kievin një kusht thelbësor për arritjen e marrëveshjes mbi buxhetin e ardhshëm të Unionit.

Por kjo lëvizje ka shkaktuar reagimin e menjëhershëm të disa vendeve të Europës Qendrore dhe Lindore, të cilat paralajmërojnë se nuk do të pranojnë të detyrohen të marrin përsipër angazhime të reja financiare.

Gjatë një takimi në Bratislavë me homologun çek Andrej Babiš, kryeministri sllovak Robert Fico përdori një gjuhë të ashpër ndaj kancelarit gjerman, duke paralajmëruar se edhe Sllovakia ka të drejtën të bllokojë vendimmarrjen europiane.

“Ne kemi të drejtë të barabartë fjale për këtë çështje. Ashtu si zoti Merz flet për përdorimin e vetos, edhe unë mund të them pikërisht të njëjtën gjë. Ne kemi të njëjtën të drejtë vetoje si kancelari federal gjerman”, deklaroi Fico.

Ai e cilësoi qëndrimin e Berlinit si një përpjekje për të ushtruar presion mbi vendet më të vogla të Bashkimit Europian.

“Sot nuk do të jetë një ditë si gjithë të tjerat, aspak. Sot duhet t'i përgjigjemi shantazhit. Ajo që po bën kancelari federal është një rast klasik shantazhi dhe unë e refuzoj. Ne jemi një vend sovran. Ne jemi Republika Sllovake. Ne kemi pikëpamjet tona”, theksoi kryeministri sllovak.

Në të njëjtën linjë, kryeministri çek Andrej Babiš ironizoi kancelarin gjerman, duke kujtuar se projektbuxheti i ardhshëm i Bashkimit Europian parashikon tashmë 100 miliardë euro për Ukrainën. Megjithatë, këto fonde do të jenë të disponueshme vetëm nga viti 2028, ndërsa Kievi përballet me një mungesë financimi prej rreth 70 miliardë eurosh gjatë vitit të ardhshëm.

Pikërisht kjo nevojë urgjente ka shtyrë Brukselin të kërkojë një mekanizëm të ri financimi. Bashkimi Europian është zotuar të mbulojë rreth dy të tretat e mungesës së Ukrainës, ose afërsisht 45 miliardë euro, ndërsa një nga alternativat kryesore që po shqyrtohet është emetimi i një borxhi të ri të përbashkët europian.

Kjo ndihmë do t'i shtohej një huaje ekzistuese prej 90 miliardë eurosh, nga e cila Sllovakia, Çekia dhe Hungaria kishin siguruar përjashtime.

Në letrën drejtuar António Costës, kancelari gjerman argumentoi se siguria e Ukrainës është e pandashme nga siguria e Europës dhe se përgjegjësia financiare duhet të ndahet ndërmjet vendeve anëtare.

“Mbështetja e Ukrainës është çështje e sigurisë sonë të përbashkët europiane dhe, për këtë arsye, edhe barra e kësaj mbështetjeje duhet të ndahet”, shkroi Merz.

Megjithatë, kundërshtimet nuk kanë ardhur vetëm nga Bratislava dhe Praga. Kryeministri hungarez Péter Magyar, i cili u prit të martën nga Merz në Berlin, kundërshtoi gjithashtu lidhjen e dy çështjeve, duke argumentuar se buxheti afatgjatë i BE-së dhe financimi i Ukrainës duhet të trajtohen veçmas.

Ndryshe nga Fico, Magyar shmangu përdorimin e termit “shantazh”, por pranoi se strategjia gjermane mund të krijojë një precedent problematik në marrëdhëniet ndërmjet vendeve anëtare.

“Është e mundur, natyrisht, që kjo të ketë shumë lidhje me politikën. Unë nuk e konsideroj shantazh dhe nuk përdor fjalë të tilla, sepse në botën e sotme gjithçka është e lidhur me gjithçka. Por mendoj se kjo nuk përcjell domosdoshmërisht një mesazh të mirë”, deklaroi ai.

Kryeministri hungarez shpjegoi se vendi i tij nuk mund të angazhohet në një raund të ri huamarrjeje europiane, për shkak të vështirësive për të kontrolluar deficitin e lartë publik.

“Në këtë drejtim, kjo është padyshim e papranueshme për ne për arsye të politikës së brendshme, por ne do të negociojmë në Berlin, Dublin dhe Bruksel. Do të gjejmë një zgjidhje për buxhetin e Bashkimit Europian. Jam i sigurt për këtë”, tha Magyar.

Edhe kryeministri bullgar Rumen Radev, duke folur nga Varna, kërkoi që Bullgaria të përjashtohej nga linjat e reja të kreditimit për Ukrainën, duke përmendur nivelin e lartë të deficitit buxhetor. Ai sqaroi se Sofja nuk synon të bllokojë ndihmën europiane për Kievin dhe do të vijojë të kontribuojë në forma të tjera, përfshirë furnizimet energjetike.

Përplasja ka nxjerrë në pah edhe ndarjet më të thella brenda Bashkimit Europian për mënyrën se si duhet të shpërndahen fondet e përbashkëta. Sllovakia, Çekia, Hungaria dhe Bullgaria janë pjesë e grupit “Miqtë e Kohezionit”, një aleancë prej 17 shtetesh që kërkojnë mbrojtjen e fondeve për zhvillimin rajonal dhe bujqësinë në buxhetin e ardhshëm afatgjatë të BE-së.

Nga ana tjetër qëndrojnë vendet që kërkojnë disiplinë më të fortë fiskale dhe reduktim të shpenzimeve europiane, mes tyre edhe Gjermania, një nga kontribuuesit më të mëdhenj në ndihmën për Ukrainën.

Berlini dhe disa prej partnerëve të tij kundërshtojnë faktin që katër vendet kërkojnë të ruajnë përfitimet nga fondet europiane, ndërkohë që përpiqen të shmangin pjesëmarrjen në mekanizmat e rinj të financimit për Kievin.

Në përfundim të takimit me kryeministrin hungarez, Merz këmbënguli se mbështetja për Ukrainën duhet të përfshihet plotësisht në buxhetin e Bashkimit Europian dhe se barra financiare nuk mund të vazhdojë të mbahet vetëm nga një pjesë e vendeve anëtare.

“Nuk është një alternativë e mirë të vazhdojmë në këtë rrugë. Politika për Ukrainën duhet të përfshihet plotësisht në buxhetin e Bashkimit Europian. Të paktën katër vende mendojnë ndryshe, por është padyshim e rëndësishme të diskutojmë për këtë”, deklaroi kancelari gjerman.

Përplasja rrezikon të ndërlikojë negociatat për buxhetin e ardhshëm shumëvjeçar të Bashkimit Europian, pasi si vendimet për financimin e ri të Ukrainës, ashtu edhe miratimi i buxhetit kërkojnë unanimitetin e vendeve anëtare.

Kërcënimi me veto nga Sllovakia dhe kundërshtimet e tre vendeve të tjera mund ta kthejnë financimin e Ukrainës në një nga pengesat më të mëdha politike për arritjen e një marrëveshjeje europiane.


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×