Një trajtim që dikur mund të konsiderohej fantashkencë ka arritur të kthejë mbrapsht forma agresive dhe deri dje të pashërueshme të kancerit të gjakut, sipas BBC.
Mjekët britanikë thonë se terapia e re, e cila përdor modifikimin ultra-preciz të ADN-së, po jep rezultate të jashtëzakonshme te fëmijët dhe të rriturit me leukemi të rëndë.
Trajtimi konsiston në modifikimin e saktë të ADN-së së qelizave të bardha të gjakut, për t’i transformuar ato në një “medikament të gjallë” që kërkon dhe shkatërron qelizat kancerogjene.
Rasti i parë në botë – Alyssa Tapley
Pacientja e parë që mori këtë trajtim inovativ ishte Alyssa Tapley, atëherë 13 vjeç, e cila vuante nga T-cell acute lymphoblastic leukaemia, një formë agresive e kancerit të gjakut që nuk i ishte përgjigjur as kimioterapisë dhe as transplantit të palcës kockore.
Alyssa kaloi katër muaj në spital, me gjithë sistemin imunitar të rindërtuar nga e para. Sot, tre vite më vonë, kanceri i saj është plotësisht i padetektueshëm. Ajo është 16 vjeç, në gjendje të mirë shëndetësore, ndjek A-levels dhe shprehet se dëshiron të bëhet shkencëtare për të studiuar kancerin e gjakut.
Rezultate që ndryshojnë lojën
Pas Alyssës, shkencëtarët në University College London (UCL) dhe Great Ormond Street Hospital kanë trajtuar edhe tetë fëmijë dhe dy të rritur të tjerë me të njëjtin lloj kanceri.
Sipas të dhënave të deritanishme, 64% e pacientëve kanë hyrë në remision, një rezultat që cilësohet i jashtëzakonshëm duke marrë parasysh se të gjithë pacientët kishin dështuar ndaj trajtimeve të mëparshme.
Pa këtë terapi, mjekët thonë se alternativa e vetme do të ishte lehtësimi i dhimbjeve, pasi rastet konsideroheshin të pashpresa.
Çfarë është “base editing”?
Teknologjia e përdorur quhet base editing – një teknikë shumë më e saktë se CRISPR, që lejon ndryshimin e vetëm një “shkronje” në kodin gjenetik.
ADN-ja përbëhet nga katër baza: A, C, G dhe T.
Base editing i lejon shkencëtarët të ndryshojnë me saktësi molekulare një bazë në tjetrën, duke riprogramuar udhëzimet biologjike të qelizës.
Kjo teknologji u përdor për të “programuar” qelizat T të shëndetshme që të synonin qelizat T të sëmura të pacientëve – një proces i vështirë, pasi nëse qelizat nuk modifikohen siç duhet, ato mund të sulmojnë njëra-tjetrën.
Shpresë e re për pacientët me kancer gjaku
Ekspertët e konsiderojnë këtë zhvillim një hap të madh përpara në mjekësinë gjenetike dhe trajtimin e kancerëve agresive, veçanërisht ato që nuk reagojnë ndaj terapive tradicionale.
Studiuesit theksojnë se ende ka shumë për t’u zbuluar dhe se trajtimi është në fazë eksperimentale, por rezultatet e deritanishme mund të hapin rrugën për një epokë të re të terapive të personalizuara dhe shumë më të sakta kundër kancerit.