Një analizë e gjerë e publikuar në revistën shkencore The BMJ ka vënë në pikëpyetje një nga rekomandimet më të përhapura për shëndetin e kockave. Sipas studiuesve, suplementet me kalcium, vitaminë D ose kombinimi i tyre ofrojnë pak ose aspak përfitim klinik në parandalimin e rënieve dhe frakturave tek shumica e të rriturve të moshuar.
Rëniet përbëjnë një nga problemet më serioze shëndetësore tek personat mbi moshën 65-vjeçare. Vlerësohet se pothuajse një në tre të moshuar pëson të paktën një rënie çdo vit, ndërsa shumë prej këtyre incidenteve përfundojnë me fraktura që mund të shkaktojnë dhimbje, humbje të pavarësisë dhe ulje të cilësisë së jetës.
Megjithëse vitamina D dhe kalciumi vazhdojnë të rekomandohen gjerësisht nga profesionistët shëndetësorë dhe institucione të ndryshme për ruajtjen e shëndetit të kockave, studime të mëparshme kanë ngritur dyshime mbi efektivitetin e tyre. Deri më tani, provat shkencore nuk kanë treguar qartë se këto suplemente reduktojnë rrezikun e frakturave apo rënieve.
Për të vlerësuar më mirë evidencën ekzistuese, një grup studiuesish nga Kanadaja analizoi të dhënat e 69 provave klinike, ku morën pjesë gjithsej 153 mijë e 902 të rritur. Studimet krahasuan efektet e kalciumit, vitaminës D ose kombinimit të tyre me placebo ose mungesën e trajtimit.
Pas analizimit të rezultateve dhe përcaktimit të pragjeve që konsiderohen si përfitime klinikisht të rëndësishme, studiuesit zbuluan se suplementet me kalcium kishin pak ose aspak ndikim në uljen e rrezikut të përgjithshëm të frakturave. I njëjti përfundim u arrit edhe për vitaminën D dhe për përdorimin e kombinuar të të dyja substancave.
Po ashtu, analiza nuk identifikoi përfitime të rëndësishme në parandalimin e frakturave specifike, përfshirë ato të ijeve, si dhe në uljen e rrezikut të rënieve. Sipas studiuesve, këto rezultate mbështeten nga prova me nivel mesatar deri në të lartë sigurie shkencore.
Autorët theksojnë se disa pjesë të analizës përfshinin një numër më të kufizuar studimesh dhe pjesëmarrësish, ndaj rezultatet duhet të interpretohen me kujdes. Ata shtojnë se gjetjet mund të mos vlejnë për personat që vuajnë nga çrregullime të caktuara të kockave ose që marrin trajtime për osteoporozën.
Megjithatë, analiza shtesë që mori parasysh faktorë si mosha, gjinia, historiku i frakturave, rëniet e mëparshme dhe marrja e kalciumit përmes ushqimit, prodhoi rezultate të ngjashme, duke forcuar besueshmërinë e përfundimeve.
“Nuk ka prova që mbështesin përdorimin rutinë të suplementeve me kalcium ose vitaminë D, apo kombinimin e tyre, për parandalimin e frakturave dhe rënieve”, përfundojnë autorët e studimit.
Ata u bëjnë thirrje mjekëve, hartuesve të udhëzimeve klinike dhe autoriteteve rregullatore që të rishqyrtojnë rekomandimet aktuale në dritën e evidencës më të fundit shkencore.
Në një editorial shoqërues të publikuar bashkë me studimin, ekspertët argumentojnë se fondet dhe burimet mund të investohen më mirë në strategji që kanë treguar rezultate konkrete, si ushtrimet për ekuilibrin, stërvitjet e forcës muskulore dhe programet e personalizuara për parandalimin e rënieve.
Sipas tyre, këto qasje ofrojnë përfitime më të qarta dhe më të matshme për ruajtjen e pavarësisë dhe cilësisë së jetës tek të moshuarit.