
MP Elisa Spiropali has addressed an open letter to Prime Minister Edi Rama regarding the student protest and the tensions of recent days in Tirana.
Spiropali calls on the head of government to face citizens directly and take political responsibility, emphasizing that the parliamentary majority does not replace their trust.
Spiropal's letter:
Letter to Edi Rama
Ed',
Imagine yourself as a demonstrator, in the middle of a protest, among people who have taken to the streets because they feel unheard, unrepresented, betrayed, tired.
Imagine yourself not as a prime minister watching the protest from afar, through screens, but as a young man standing among the crowd, hearing the screams, feeling the fear, and consider the main thing, that this anger did not arise today.
It all started with the railings that were put up to separate people from their space, the citizen from the city, the protest from the institution.
At first it seemed like a small issue, a debate about a public space, about wood, concrete, how a decision is made. But the railings quickly became a symbol of a power that divides, that puts barriers between itself and people.
From the railings we came to anger. From anger to the clash. And now, today Tirana is in flames. A sight that hurts all those who love Albania with all their hearts.
This is the picture you need to see with clarity: not just as a series of events, but as a political message.
When a citizen can no longer find a door to knock on, he takes to the streets.
When the road is not heard, anger becomes stronger.
When the government sees every criticism as a conspiracy, every protest as a threat, every opponent as an enemy, then society begins to speak the language of violence.
Violence cannot be the path to political change. Nor can the systemic violence of wrong decisions.
From the protest, amidst the voices, anger, and fear, it is more clearly understood that the crisis is not solved by statements from offices, by distancing oneself from people, or by political justifications. It requires listening directly, acknowledging what is wrong, taking political responsibility, and making effective decisions.
Man is not only revolted by what he lacks.
Man is also revolted by the feeling that no one listens to him. And a power that does not listen to Man, no matter how powerful it is, begins to become fragile because it revolts the deepest human feeling: dignity.
If you ask me what you should do now, the answer is simple:
It provides political solutions. Without taboos, without borders, and without fear.
Go out in front of the citizens.
Don't hide behind the majority, institutions, or the number of mandates. Accept that trust is not restored with words, but with responsibility and actions.
Brenda protestës, të rinjtë e Shqipërisë nuk kërkojnë dhe nuk mjaftohen vetëm me qetësi.
Njerëzit kërkojnë drejtësi, dinjitet, transparencë dhe garanci. Zëri i tyre nuk do të dëgjohet vetëm kur rruga mbushet dhe zemërimi bëhet i pamundur për t’u shpërfillur.
Këtë herë ata nuk kanë dalë vetëm për kangjellat. Kanë dalë për mënyrën se si vendoset për ta pa prezencën e tyre. Kanë dalë për një administratë ku punësimi shpesh lidhet me arsye obskure, dhe jo me meritën.
Kanë dalë se jeta mund t’u ndryshojë nga arbitrariteti, dhe s’kanë ku përplasen.
Për një ekonomi ku lidhja me pushtetin vlen më shumë se puna. Përzgjedhja më shumë se konkurrenca.
Për një drejtësi që shpesh duket e vonuar.
Për një politikë që kërkon votën e tyre, e cila gjithnjë e më pak ndryshon, se fituesit mburren dhe humbësit treten. Për mbrojtjen e të pambrojtëshmes dhe nëpërkëmbjen e moralit politik.
Kanë dalë për këto dhe të tjera, por po shpërfillen.
Dhuna nuk mund të jetë rruga e ndryshimit politik. Por as shuarja e zjarrit nuk mund të jetë përgjigjja ndaj krizës. Ajo që po ndodh nuk është vetëm një përplasje në rrugë. Është një tronditje e besimit, tretje e legjitimitetit, dhe një paralajmërim se mënyra e qeverisjes duhet të ndryshojë.
Mos e shih këtë protestë vetëm si një kërcënim për pushtetin. Shihe si një mundësi për të kuptuar se çfarë po ndodh me vendin dhe me njerëzit që qeveris. Nëse do të mbrosh atë që është ndërtuar, duhet të jesh i pari që hap rrugën për ndryshim.
Pushteti nuk rrëzohet gjithmonë nga kundërshtarët. Shpesh rrëzohet nga paaftësia për të kuptuar kohën. Historia i ka ndëshkuar ata që kanë menduar se një shumicë parlamentare mund ta zëvendësojë besimin e qytetarëve.
82 mandatet nuk janë mandat për të mos dhënë llogari. Janë përgjegjësi për të qeverisur edhe për ata që nuk na kanë votuar.
Njerëzit nuk kërkojnë privilegje. Kërkojnë që shteti të mos jetë i fortë vetëm me të dobëtit. Pushtetet të jenë të ndara dhe të përgjegshme. Kërkojnë që administrata të mos përdoret për presion, që punësimi të mos varet nga lidhjet, që favoret të mos shpërndahet me lidhje preferenciale, dhe që drejtësia të mos vijë vetëm pasi dëmi është bërë. Kërkojnë që monopolet të luftohen dhe jeta të jetë e përballueshme dhe njerëzore.
Një qytetar që humbet vendin e punës apo nuk promovohet sepse nuk pranon të bëhet pjesë e asnjë pazari, nuk është statistikë.
Një biznes që mbyllet sepse nuk ka lidhje me pushtetin nuk është thjesht një humbës në treg.
Një familje që pret vite për drejtësi nuk është një dosje. Një familje punëtore që nuk përballon dot jetën, nuk është përjashtim.
Janë njerëz që, pak nga pak, humbin besimin se shteti është i tyre.
Nuk mund të mbrohet një kastë e privilegjuar në emër të mbrojtjes së qeverisjes.
Nuk mund të mbrohen të plotfuqishmit që përdorin pushtetin për të shkelur mbi njerëzit, pronën, biznesin dhe parimet. Përgjegjësia ligjore nuk e përjashton përgjegjësinë politike.
Korrupsioni nuk luftohet vetëm me SPAK apo prokurori’. Luftohet duke ndërtuar një model ekonomik dhe institucional ku konkurrenca është e ndershme dhe suksesi nuk varet nga lidhjet me pushtetin.
Një shtet nuk matet vetëm me rrugët që ndërton, por me drejtësinë që garanton. Nuk matet vetëm me shifrat e rritjes, por me mënyrën se si jeton njeriu i zakonshëm. Nuk matet vetëm me numrin e investimeve, por me pyetjen nëse qytetari ka mundësi për të jetuar me dinjitet, për të konkurruar dhe për të ndërtuar jetën i lirë.
Na duhet një ripërtëritje morale në themel të institucioneve. Një politikë që vendos në qendër njeriun dhe dinjitetin e tij, jo interesin e atyre që kanë pushtet të pakufijshëm dhe të pajustifikuar.
Institucionet nuk mbahen vetëm nga godinat dhe ligjet, por nga besimi i qytetarëve.
Kur ligji zbatohet vetëm për të dobëtin, ai nuk është më drejtësi, por frikë e organizuar.
Kur institucioni mbron vetëm të fortin, ai nuk është më shtet, por një mur përballë qytetarit.
Kjo protestë kërkon një përgjigje politike, jo vetëm përgjigje policore. Kërkon një tryezë dialogu të vërtetë kombëtar për reformat themelore, për një sistem zgjedhor konsensual që garanton përfaqësim real, për ndarjen e partisë nga shteti dhe për çlirimin e institucioneve nga instrumentalizimi politik.
Nuk mund të kërkojmë qetësi duke mbyllur gojën e të rinjve, sado çjerrës të jetë zëri i revoltuar. Qetësia e vërtetë nuk është mungesa e zhurmës; është prania e drejtësisë. Një shoqëri nuk është e qetë sepse nuk proteston, por sepse ka besim se mund të ndryshojë pa u përplasur.
Deputetët nuk mund të vazhdojnë të varen vetëm nga listat e mbyllura dhe nga interesi i mbijetesës politike. Duhet më shumë konkurrencë, më shumë liri dhe më pak kontroll mbi jetën e njerëzve.
Një deputet duhet t’i përgjigjet qytetarit, jo vetëm kryetarit të partisë. Përndryshe parlamenti kthehet në një sallë numërimi, ku votat mblidhen, por zërat shuhen, humbasin.
Edhe Partia Socialiste duhet të ketë kurajën të ndryshojë. Me zgjedhje të vërteta brenda saj, me meritë, vetëkorrigjim, përgjegjësi dhe hapjen e rrugës për një brez të ri drejtuesish.
Mblidhi strukturat e PS të marrin vendime. Udhëhiqe procesin e ndryshimeve, mos përforco mitin e pazëvëndueshmërisë. Duhet të kalojmë nga kultura e individit në kulturën e institucionit.
Një parti që nuk di të ndryshojë nga brenda, shpejt detyrohet të ndryshojë nga jashtë. Dhe ndryshimi i imponuar nga rruga është gjithmonë më i dhimbshëm se ndryshimi i menduar në kohë.
Nuk duhen njerëz besnikë ndaj partisë me çdo kusht, por një parti besnike ndaj Shqipërisë.
As rotacioni politik nuk duhet të jetë tabu. As zgjedhjet e reja nuk duhet të shihen si kërcënim, nëse ato bëhen pjesë e një zgjidhjeje demokratike, me garanci për konkurrencë të lirë dhe pjesëmarrje të të gjithëve. Zgjedhjet duhet të jenë një mundësi për të rikthyer besimin, jo një përplasje tjetër që e ndan vendin në kampe armiqësore.
Democracy is not the property of the winner. It is the responsibility of the winner, and a protection for the loser.
If elections are seen only as a way to seize power, then they remain a futile effort, an empty ritual, a coffin of victory.
If elections are seen as a way to give citizens a voice, then they become the foundation of the state, a guarantee of development.
Democratic paths must be opened everywhere, so that the roads are not closed by barricades.
It's time for change.
It felt like a major responsibility.
It is not enough to say that the country is moving forward if a large portion of citizens feel forgotten.
It is not enough to talk about modernization if young people do not feel part of the future.
It is not enough to win elections numerically if you lose the trust of the people.
From the railings to today's flames in the middle of Tirana, the message is clear: people do not want to live in a place where the government sees them only as numbers, only as votes to be counted, only as crowds to be managed. They want to be seen as citizens, as individuals with the right to object and demand accountability.
I believe that politics should be where people seek answers.
The answer they expect from you is not another speech. It is a decision.
A decision not to defend power at all costs. A decision not to call those who seek justice enemies. A decision not to confuse silence with peace and obedience with loyalty.
Albania above all. Not the party above all. Nor power above all.
Now it's not enough to win elections.
Now you have to restore trust.
Now Albania must win.
We shouldn't defeat society, we should elevate it.
You, the former idealist, the intellectual who mocked banality and in 2013, many right-wingers looked at you with sympathy – you can do it!
These are the words of someone who values you, who believes that the good within you is incomparably greater than everything else.
Eliza