OPEN LETTER/ Come to the dialogue and listen to me speak, otherwise I will cut off your scholarships, you will rot in prison. Please!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

BBC: Why did the US and Israel attack Iran and how long could the war last?

2026-03-03 15:32:39Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

 

BBC: Why did the US and Israel attack Iran and how long could the war last?

Iran has responded by launching missiles and drones across the region, targeting Israel, Bahrain, Kuwait, Qatar, the United Arab Emirates, Jordan, Saudi Arabia, Cyprus and ships passing through the Strait of Hormuz.

Lebanon's Shiite Muslim militant group Hezbollah, backed by Iran, has joined the fighting, firing rockets at Israel from its bases in Lebanon. Israel responded with strikes on Hezbollah targets in Lebanon.

Here's how the US and Israel's war with Iran has unfolded, how it has affected the region, and how long it could last.

What happened in Iran?

The US and Israel launched widespread strikes on Saturday targeting Iran's missile infrastructure, military bases and senior leaders.

Khamenei, who had led Iran since 1989, was killed when his compound in Tehran was razed during the first wave of attacks.

The Israel Defense Forces (IDF) say dozens of senior Iranian political figures and leaders within the powerful Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) were also killed, including Defense Council Secretary Ali Shamkhani, Defense Minister Brigadier General Aziz Nasirzadeh, and IRGC commander General Mohammad Pakpour.

Since then, the IRGC has appointed a new commander-in-chief, Ahmad Vahidi.

As of Monday, the Iranian Red Crescent said 555 people in 130 countries had been killed in Iran. According to Iranian officials, more than 150 people, including children, were killed in an attack on a school in southern Iran, near an IRGC base.

Internet connectivity in Iran is almost completely restricted and its airspace has been closed.

Iran's military continued to have the capacity to launch retaliatory attacks.

The US and Israel carried out further strikes on Sunday, hitting the capital and elsewhere. Trump said Iran's naval headquarters had been destroyed.

On Monday, the US Central Command (Centcom) said it had sunk 11 Iranian ships in the Gulf of Oman, leaving Iran without any ships remaining in the area.

Why did the US and Israel attack Iran?

Trump has said the goal of the operation is to "ensure that Iran does not acquire a nuclear weapon."

"We will destroy their missiles and we will flatten their missile industry. It will be completely destroyed again," he said in an eight-minute video posted on Truth Social on Saturday morning.

He also warned Iran's armed forces to surrender their weapons in exchange for "complete immunity" or "face certain death."

Trump i bëri thirrje popullit iranian të përgatitet për të përmbysur establishmentin klerikal: “Kur të mbarojmë, merrni qeverinë tuaj. Do të jetë e juaja për ta marrë. Ky do të jetë ndoshta shansi juaj i vetëm për breza të tërë.”

Operacioni masiv ushtarak – të cilin SHBA-të e kanë quajtur Operacioni “Tërbimi Epik” – vjen pas javësh kërcënimesh nga Trump se do të urdhëronte veprime ushtarake nëse Irani nuk binte dakord për një marrëveshje të re mbi programin e tij bërthamor.

Irani ka thënë vazhdimisht se aktivitetet e tij bërthamore janë tërësisht paqësore.

Komanda Qendrore e Ushtrisë Amerikane tha se ata donin të “çmontonin aparatin e sigurisë së regjimit iranian, duke i dhënë përparësi vendeve që përbënin një kërcënim të menjëhershëm”.

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu tha se Izraeli dhe SHBA-të kishin nisur “operacionin për të hequr kërcënimin ekzistencial që paraqet regjimi terrorist në Iran”.

Netanyahu i hodhi poshtë si “qesharake” pretendimet se Izraeli i kishte shtyrë SHBA-të në një luftë me Iranin.

“Donald Trump është udhëheqësi më i fortë në botë. Ai bën atë që mendon se është e drejtë për Amerikën”, tha Netanyahu për Fox News.

Irani i ka përshkruar sulmet e SHBA-së dhe Izraelit si “të paprovokuara, dhe të paligjshme” dhe ka kryer sulme të gjera në të gjithë rajonin si përgjigje.

Si është përgjigjur Irani?

Irani ka lëshuar raketa balistike dhe dronë drejt Izraelit, disa vendeve të Lindjes së Mesme me lidhje me SHBA-në, një baze ushtarake britanike në Qipro dhe anijeve pranë brigjeve iraniane.

Garda Revolucionare e Iranit (IRGC) tha se kishte shënjestruar objektiva qeveritare dhe ushtarake izraelite në Tel Aviv dhe gjetkë, ndërsa nëntë persona u vranë kur u godit një zonë banimi në Beit Shemesh.

Ministria e Mbrojtjes e Mbretërisë së Bashkuar (MoD) ka konfirmuar se një dron ka goditur bazën britanike të Akrotirit në Qipro. Askush nuk u vra ose u plagos në sulm, por Ministria e Mbrojtjes tha se disa njerëz po largoheshin nga baza e RAF-it.

Katari, Bahreini, Jordania, Emiratet e Bashkuara Arabe (EBA) dhe Kuvajti – të gjitha vendet ku ndodhen baza ushtarake amerikane – janë shënjestruar, ashtu si edhe Omani dhe Arabia Saudite.

Të hënën u dëgjuan sulme të tjera në të gjithë Gjirin Persik, duke përfshirë qytetet e Dubait, Dohas dhe Manamas. Ushtria e Iranit tha se kishte përdorur 15 raketa lundrimi në sulmet ndaj një baze ajrore amerikane në Kuvajt dhe anijeve në oqeanin Indian.

Janë goditur vende civile, përfshirë hotele në Dubai, si dhe instalime ushtarake.

SHBA-të dhe aleatët arabë lëshuan një deklaratë të përbashkët duke dënuar sulmet e Iranit ndaj shteteve të Gjirit, duke thënë se “shënjestrimi i civilëve dhe i vendeve që nuk janë të përfshira në armiqësi është sjellje e pamatur dhe destabilizuese”.

Të hënën, tre avionë amerikanë u rrëzuan mbi Kuvajt në atë që ushtria amerikane e quajti një incident zjarri miqësor. Pilotët mbijetuan.

Gjashtë ushtarakë amerikanë janë vrarë në aksion që nga e hëna, konfirmoi ushtria amerikane.

Numri i të vdekurve u rrit nga katër pasi forcat amerikane gjetën mbetjet e “dy anëtarëve të shërbimit të zhdukur më parë nga një strukturë që u godit gjatë sulmeve fillestare të Iranit në rajon”, tha Centcom.

Sekretari i Mbrojtjes, Pete Hegseth, tha se incidenti vdekjeprurës ndodhi kur një municion që po vinte goditi një qendër operacionesh taktike në Kuvajt.

Mediat amerikane raportojnë se ishte një sulm me dron iranian.

Tetëmbëdhjetë ushtarë amerikanë ishin plagosur rëndë në Operacionin Epic Fury deri të hënën në mëngjes, tha një zëdhënës i Centcom-it.

Ambasada amerikane në kryeqytetin e Arabisë Saudite, Riad, u godit nga dy dronë herët të martën, tha Ministria e Mbrojtjes e Arabisë Saudite.

Thuhet se kjo rezultoi “në një zjarr të kufizuar dhe dëme të vogla materiale në ndërtesë”.

Departamenti Amerikan i Shtetit të hënën u bëri thirrje shtetasve amerikanë të “largohen tani” nga Bahreini, Egjipti, Irani, Iraku, Izraeli, Bregu Perëndimor dhe Gaza, Jordania, Kuvajti, Libani, Omani, Katari, Arabia Saudite, Siria, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Jemeni.

Një front i ri në konflikt u hap po atë ditë kur grupi militant shiit libanez Hezbollah sulmoi Izraelin, duke bërë që IDF të godiste objektiva në kryeqytetin Bejrut dhe në Libanin jugor.

Hezbollahu është aleat i qeverisë së Iranit dhe tha se po kërkonte të hakmerrej për vrasjen e Khameneit.

Zyrtarët libanezë thonë se dhjetëra persona janë vrarë ose plagosur në sulmet ajrore deri më tani, ndërsa Izraeli u bëri thirrje njerëzve që jetojnë në 50 fshatra të evakuohen në pritje të operacioneve të mëtejshme që mund të zgjasin “disa ditë”.

Si po ndikon lufta në ekonomi dhe në çmimet e energjisë?

Paqëndrueshmëria në Lindjen e Mesme ka filluar të ndikojë në ekonominë globale, veçanërisht për shkak të shënjestrimit të industrisë kritike të energjisë së Gjirit.

Firma shtetërore e energjisë e Katarit tha se kishte ndaluar prodhimin e gazit natyror të lëngshëm për shkak të sulmeve iraniane, duke shkaktuar një rritje prej 50% të çmimeve të gazit të hënën.

Dronët iranianë sulmuan rafinerinë Ras Tanura në Arabinë Saudite, duke shkaktuar një mbyllje të pjesshme të saj, tha të hënën ministria e energjisë e vendit.

Irani paralajmëroi anijet të mos kalonin nëpër Ngushticën e Hormuzit, një kanal i rëndësishëm transporti detar përmes të cilit transportohet rreth 20% e naftës dhe gazit botëror.

Çmimet e naftës dhe gazit janë rritur ndjeshëm, me naftën e papërpunuar Brent që arriti për pak kohë në 82 dollarë për fuçi të hënën, pasi të paktën tre anije u sulmuan pranë Ngushticës së Hormuzit gjatë fundjavës.

Si mund të zgjidhet pasardhësi i Khameneit?

Irani ka thënë se do të emërojë shpejt një udhëheqës të ri suprem. Është formuar një këshill udhëheqës kalimtar për të drejtuar vendin përkohësisht, i përbërë nga: Presidenti Masoud Pezeshkian, kreu i gjyqësorit Gholamhossein Mohseni Ejei dhe kleriku i lartë Alireza Arafi.

Zgjedhja zyrtare e një udhëheqësi të ri suprem vendoset nga 88 klerikë të lartë të njohur si Asambleja e Ekspertëve.

According to the country's constitution, these clerics must elect a new supreme leader as soon as possible, but this may be difficult for security reasons while the country is under attack.

Is it safe to travel to the region and how long might the war last?

On Saturday, Trump said that attacks on Iran would "continue, without interruption, throughout the week or as long as necessary," but has since suggested a longer timeline.

The US president told the New York Times on Sunday that the US and Israel could continue operations at the same pace for four to five weeks.

Speaking at the White House on Monday, Trump said "from the beginning, we projected four to five weeks, but we have the ability to go much longer than that."

The US is already "well ahead" of its own timelines, he added.

Trump later said the US had "a virtually unlimited supply" of "medium and high-end" munitions.

Meanwhile, Netanyahu said on Saturday that "this campaign will continue for as long as necessary."

The Foreign, Commonwealth and Development Office (FCDO) said travellers planning to go to the Middle East should check its website for travel advice related to their destination.

Thousands of flights have been canceled to and from the region, in one of the most serious disruptions to global travel since the Covid-19 pandemic.

Dubai-based airline Emirates temporarily suspended its operations to and from Dubai but said it would resume operations of a “limited number of flights” on Monday evening. Low-cost carrier flydubai said the same.

Dubai Airports announced that a "limited resumption of operations" will begin on Monday evening from the region's two main hubs - Dubai International and Dubai World Central.

So far there are no flights taking off or landing from Doha, as Qatari airspace remains closed.

Virgin Atlantic cancelled two flights to Heathrow on Monday – one from Dubai, United Arab Emirates and Riyadh, Saudi Arabia – while the others were rerouted.

British Airways has cancelled flights to Tel Aviv and Bahrain and said it is "closely monitoring the situation".

Wizz Air has suspended flights until March 7 to Israel, Dubai and Abu Dhabi, Amman and Saudi Arabia.

Kuwait's aviation authority said it was suspending all flights to Iran until further notice, according to state media.

Lufthansa, Air India and Turkish Airlines have also announced cancellations.

Several countries in the region – including Iraq and Jordan – have also closed their airspace.

BBC


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×